مشاوره مديريت - آموزش مديريت - آموزش فروشندگي حرفه‌اي
 
نويسندگان
عضویت
نام کاربری :
پسورد :
تکرار پسورد:
ایمیل :
نام اصلی :
آمار
امروز : 3489
دیروز : 16617
افراد آنلاین : 13
همه : 4259025

نوع ادبي مناظره

ژرف ساخت مناظره هم حماسه است زيرا در آن بين دو چيز بر سر برتري و فضيلت خود بر ديگري نزاع و اختلاف در مي گيرد و هر يك با استدلالاتي خود را بر ديگري ترجيح مي نهد و سرانجام يكي مغلوب يا كجاب مي شود. 

ظاهراً اولين شاعري كه به نوع ادبي مناظره پرداخته است اسدي صاحب گرشاسبنامه و لغت فرس اسدي باشد. از او مناظراتي به اسم هاي مناظره آسماني و زمين، مغ و مسلمان، نيزه و كمان، شب و روز، عرب و پارسي به جامانده است. 

از شاعران معاصر پروين اعتصامي به مناظره توجه كرده است. قالب شعري مناظره قصيده يا قطعه است. 

مناظره گاهي به صورت نثر است و مخصوصاً در مقاله ديده مي شود. در گلستان سعدي جدال سعدي با مدعي نمونه يك مناظره منثور است. 

مناظره بر مبناي سوال و جواب است و اين هر دو خاص شعر فارسي است و قبل از اسلام هم در ادبيات ما سابقه داشته است و مثلاً در منظومه درخت آسوريك ديده مي شود. 

نشنيده اي كه زير چناري كدوبني ----- بر رست و بردويد برو بر به روز بيست؟ 

پرسيد از آن چنار كه «تو چند ساله‌اي؟ ----- گفتا «دويست باشد و اكنون زيادتي است 

خنديد ازو كدو كه «من از تو به بيست روز ----- بر تر شدم بگو تو كه اين كاهلي ز چيست 

او را چنار گفت كه «امروز اي كدو----- با تو مرا هنوز نه هنگام داوري است 

فردا كه بر من و تو وزد باد مهرگان ----- آنگه شود پديد كه از ما دو مرد كيست 
ناصر خسرو 


رفوي وقت 

گفت سوزن با رفوگر وقت شام شب شد و آخر نشد كارت تمام 

روز و شب، بيهوده سوزن ميزني هر دمي، صد زخم بر من ميزني 

من ز خون، رنگين شدم در مشت تو بسكه خون ميريزد از انگشت تو 

زينهمه نخهاي كوتاه و بلند گه شدم سرگشته، گاهي پايبند 

گه زبون گرديدم و گه ناتوان گه شكستم، گه خميدم چون كمان 

چون فتادم يا فروماندم ز كار تو همي راندي به پيشم با فشار 

ميبري هر جا كه ميخواهي مرا ميفزائي كار و ميكاهي مرا 

من بسر، اين راه پيمودم همي خون دل خوردم، نياسودم دمي 

گاهم انگشتانه ميكوبد بسر گاه رويم ميكشد، گاه آستر 

گر تو زاسايش بري گشتي و دور بهر من، آسايشي باشد ضرور 

گفت در پاسخ رفوگر كاي رفيق نيست هر رهپوي، از اهل طريق 

زين جهان و زين فساد و ريو و رنگ تو چه خواهي ديد با اين چشم تنگ 

روز مي‌بيني تو و من روزگار كار مي‌بيني تو و من عيب كار 

تو چه ميداني چه پيش آرد قضا من هدف بودم قضا را سالها 

ناله تو از نخ و ابريشم است من خبردارم كه هستي يكدم است 

تو چه ميداني چها بر من رسيد موي من شد زين سيهكاري سفيد 

سوزني، برتر ز سوزن نيستي آگهي از جامه، از تن نيستي 

من نهان را بينم و تو آشكار تو يكي ميداني، اما من هزار 

من درينجا هر چه سوزن ميزنم سوزني بر چشم روشن مي‌زنم 

من چو گردم خسته، فرصت بگذرد چون گذشت، آنگه كه بازش آورد 


امتیاز:
 
بازدید:
[ ۵ اسفند ۱۳۹۳ ] [ ۰۴:۳۷:۳۱ ] [ مشاوره مديريت ]

كتاب شناسي آداب بحث و مناطره

آدابُ الْبَحْث، نامي كلي براي رشته‌اي از كتابها به زبانهاي عربي و فارسي كه دانشوران مسلمان دربارة چگونگي بحث، جدل و مناظره به سان شاخه‌اي از دانش منطق، تأليف كرده‌اند. هدف از نگارش اين گونه كتابها آموزش دادن به پژوهشگران و آموزگاران و سخنوران است كه به هنگام نگارش يا گفت‌وگو، سخنان خود را بر پايه‌هاي استوار منطقي بنيادگذارند تا جاي ايرادگيري در آن پديد نيايد و طرف مقابل نتواند برهان ايشان را بشكند؛ نيز چنان آزموده گردند كه در سخن رقيب، استدلال درست منطقي را از مغالطه، سفسطه، مصادره به مطلوب و جز آن بازشناسند و هرگونه كژي و كاستي از اين گونه را دريابند و او را بر خطايش واقف سازند يا دست كم باطل را حق نپندارند و فريفته و گمراه نگردند. كتابهايي كه در اين زمينه نوشته شده، اغلب عنوان آداب البحث دارند و برخي عنوان آداب البحث و المناظره، و گاهي عنوان آداب المناظره. برخي از كساني كه در اين باره كتاب نوشته‌اند بدين قرارند، (نام كتابها آداب البحث است مگر در جايي كه نام ديگر به صراحت آورده شود):

1. ابن كمال پاشا (د 940ق/1533م). اثر او رساله‌اي است در 4 فصل به زبان فارسي با ديباچه‌اي مفصل به زبان عربي. نسخه‌هايي خطي از اثر او در كتابخانه‌هاي مجلس شورا، ملك، مدرسه شهيد مطهري (سپهسالار پيشين)، مركزيِ دانشگاه تهران (فرستاده از الهيات) و موصل (عراق) موجود است. متن كامل اين كتاب در 1323ش در سالنامه پارس چاپ شده است؛

 2. اسيري از مردم كويته پاكستان كه خود را در يك بيت چنين شناسانده است:


مقيم كويته‌ي فقر و فقيري

 فقير ناتوان يعني اسيري


اثر او رساله‌‌اي است منظوم به زبان فارسي در 33 بيت. نسخه‌اي خطي از اين رساله در كتابخانة گنج بخش (پاكستان) موجود است. برخي از كاتبان آن را از عبدالرحمان جامي دانسته‌اند؛

 3. ايجي، قاضي عضدالدين عبدالرحمان عبدالجبار شيرازي شافعي (د 756ق/1355م). وي از نخستين كساني است كه در اين باره چيزي نوشته‌اند. رساله او يكي از مهم‌ترين تأليفات اين فن است. اثر او به زبان عربي است و آداب المناظره نام دارد. اين رساله بسيار كوتاه است، ولي به علت پايگاه علمي والاي نويسنده‌اش و نيز به علت شروحي كه بر آن نوشته شده، شهرتي فراوان يافته است. اثر ايجي در 1368ق/1949م ضمن مجموع المتون الكبير در قاهره به چاپ رسيده است. اين رساله را گروهي از دانشمندان شرح كرده‌اند:

 الف ـ علامه سيد شريف علي بن محمد جرجاني (د 816ق/1413م). نسخه‌اي خطي از شرح او در كتابخانة مركزي دانشگاه تهران موجود است؛

ب ـ محمد حنفي تبريزي (د 900ق/1495م)؛

ج ـ محيي‌الدين محمد بن محمد بردعي (د 927ق/1521م)؛

د ـ عبدالعلي بن محمد بيرجندي (د 932ق/6 ـ 1525م)؛

ه‍ ـ عصام‌الدين محمد بن ابراهيم اسفرايني (د 943ق/1536م)؛

و ـ علامه غياث‌الدين منصور بن ميرصدرالدين حسيني دشتكي شيرازي (د 948ق/1541م)

ز ـ احمد جندي؛

4. بقال، خواجه شاه‌حسن يا حسين. اثر او رساله‌اي است به زبان فارسي در 4 فصل با ديباچه اي عربي. نسخه‌هايي خطي از اين كتاب در كتابخانه‌هاي آستان قدس رضوي، مركزي دانشگاه تهران، مجلس شورا و مسجد جامع گوهرشاهد (مشهد) وجود دارد؛

 5. تنكابني، ميرزا محمد. كتاب او به زبان عربي است و آداب المناظره نام دارد و آقابزرگ آن را ياد كرده است؛

6. جزايري نجفي، احمد بن اسماعيل بن عبدالنبي بن سعد (د پس از 1149ق/1736م). ويژگيهاي اين رساله مانند اثر قبلي است؛

 7. حسيني، ميرفخرالدين محمد بن حسين، شاگرد، غياث‌الدين منصور، از دانشوران سده 10ق. اثر او آداب البحث و المناظره نام دارد و به زبان فارسي است. وي آداب مناظره را به شيوه‌اي منطقي و فلسفي و همراه مثالهاي تطبيقي نگاشته است. كتاب او يك مقدمه و 4 فصل دارد. نسخه‌هايي خطي از اين اثر در كتابخانه عمومي آيت‌الله مرعشي در قم موجود است؛

 8. حلي، علامه حسن بن يوسف بن مطهر (د 726ق/1326م)، اثر او به زبان عربي است. در كتابخانه مركزي دانشگاه تهران نسخه‌اي خطي به نام آداب البحث هست كه احتمال فراوان داده مي‌شود همين كتاب علامة حلي باشد؛

 9. سماكي، فخرالدين محمد بن حسن حسيني سماكي استرابادي. اثر او به زبان عربي است و آداب المناظره نام دارد و در صر 958ق/1551م نگاشته شده است. در پايان اين كتاب، حل 20 مغالطه به شيوه علمي و تطبيقي آمده است. نسخه‌هايي خطي از اين كتاب در كتابخانه‌هاي ملي (تهران)، آستان قدس رضوي و مركزي دانشگاه تهران موجود است؛

 10. سمرقندي، فاضل شمس‌الدين محمد بن اشرف حسيني (د 600ق). كتاب او به زبان عربي و در 3 فصل است كه آن را براي نجم‌الدين عبدالرحمان سمرقندي نگاشته است. فصلهاي سه گانه كتاب به ترتيب دربارة تعريفات، نظم بخشيدن به بحث و مسائل ابتكاري نويسنده است. اين، كهن‌ترين كتاب موجود در اين زمينه و مشهورترين آنهاست. نسخه‌هايي خطي از اين اثر در كتابخانه‌هاي آستان قدس رضوي، مركزي دانشگاه تهران، مدرسة فيضيه (قم) و مجلس شورا موجود است. گروه انبوهي از دانشوران اين كتاب را شرح كرده‌اند: الف ـ كمال‌‌الدين مسعود، معروف به «محقق شيرواني» (د 905ق/1499م). نسخه‌هايي خطي از شرح او در كتابخانه ملي (تهران) و مجلس شورا موجود است. پژوهشگراني با اين نامها، بر شرح كمال‌الدين مسعود حاشيه نوشته‌اند: جلال‌الدين محمد بن اسعد صديقي دواني (د 908ق/1502م ــ كه نسخه خطي اثر او در كتابخانه ملي موجود است)؛

 احمد جنيد (نسخه خطي اثر او در كتابخانة ملي است)؛

 عمادالدين يحيي بن احمد كاشي از رجال سده 10ق، كه بر شرح به شيوه‌اي بس پيچيده حاشيه نوشته، از اين رو اثر او را «حاشيه سياه» خوانده‌اند (و نسخه خطي آن هم در كتابخانة ملي است)؛ عصام‌الدين ابراهيم بن محمد اسفرايني (درگذشته سمرقند در 943ق/1536م)؛ احمد ديكقوز از دانشمندان هم روزگار سلطان محمدفاتح و از درباريان وي؛‌ عبدالرحيم شرواني؛ اميرحسن رومي؛ علاءالدين علي بن محمد معروف به «مصنّفك» (د 871ق/1466م) كه حاشيه خود را در 826ق/1423م نگاشته؛ عبدالمؤمن برزيني معروف به «نهاري زاده» (د 960ق/1456م) و ديگران؛

ب ـ علاءالدين ابوالعلاء محمد بن احمد بهشتي اسفرايني معروف به «فخرخراسان» (د 749ق/1348م). اثر او المآب في شرح الآداب نام دارد و نسخه خطي آن موجود است (دو كتابخانه مشهد، 976)؛

 ج ـ قطب‌الدين محمد گيلاني كه شرح خود را در 891ق/1486م نوشته است؛

د ـ عبداللطيف بن عبدالمؤمن بن اسحاق كه شرح خود را كشف الابكار في علم الافكار ناميده است؛

ه‍ ـ برهان‌الدين ابراهيم بن يوسف بلغاري؛

وـ حسين بن معين‌الدين يزدي ميبدي (د 910ق/1504م). نسخه‌اي خطي از شرح او در كتابخانة مركزي دانشگاه تهران موجود است.

 11. صالح، علي‌پاشا. اثر او به زبان فارسي است و آداب مناظره نام دارد. اين اثر در 1317ش/1938م در تهران چاپ شده است.

12. صدرالدين شيرازي، محمد بن ابراهيم (د 105ق/1640م). رساله‌اي در آداب بحث دارد كه نسخه‌اي خطي از آن در كتابخانة «قوله» موجود است؛

13. طاش كُپري‌زاده، عصام‌الدين احمد (د 968ق/1560م). اثر او رساله‌اي منظوم به زبان عربي است و آداب البحث و المناظره نام دارد. اين رساله در 1368ق/1949م ضمن مجموع المتون الكبير در قاهره به چاپ رسيده است. مؤلفي ناشناخته اين كتاب را شرح كرده است كه نسخه‌اي خطي از اين شرح در كتابخانه مدرسه آخوند (همدان) موجود است؛

 14. طبري، محمدكاظم بن رضا. كتاب او عربي است و آداب المناظره نام دارد و نسخه‌اي خطي از آن در كتابخانه ‌مركزي دانشگاه تهران موجود است؛

15. عبدالرحمان، شرف‌الدين. كتاب او عربي است و نسخه‌اي خطي از آن در كتابخانه مركزي دانشگاه تهران موجود است. اين كتاب در رمضان 754ق/1354م نوشته شده است؛

 16. غياث‌الدين. اثر او رساله‌اي فارسي است كه نسخه‌هايي خطي از آن در دارالكتب قاهره و كتابخانة مدرسه سپهسالار (سابق) موجود است؛

 17. كاشي كبيري، فاضل. اثر او به زبان عربي است و آداب المناظره نام دارد.

 18. گيلاني رشتي، ملاعبدالغفار بن محمد بن يحيي. كتاب او نيز به زبان عربي است و آداب المناظره نام دارد. آقابزرگ از اثر او ياد كرده است.

19. ماحوزي، سليمان بن عبدالله (د 1121ق/1709م). اثري مانند رسالة معرفي شده در شماره پيشين دارد.

 20. مرصفي صياد شافعي زين‌الدين اثر او رساله‌اي است منظوم به زبان عربي با نام آداب البحث في البحث و المناظره كه در 1389ق/1969م در قاهره به چاپ رسيده است.

 21. ملا حنفي. وي در كتاب خود، كه به زبان عربي است، شيوه مباحثه را نشان مي‌دهد و مي‌گويد كه سخن چيست و غرض از آن كدام است و چه كلامي بيانگر خواسته متكلم است و چه كلامي نيست و بايد سخن چگونه ادا شود كه بتواند نظر گوينده را برساند. نسخه‌‌اي خطي از اثر او در كتابخانه ملي موجود است.

 22. نصيرالدين طوسي، علامه محمد بن محمد ن حسن (د 672ق/1273م). اثر او به زبان عربي است و آقا بزرگ آن را ياد كرده است.

 23. هندي، مهذب‌الدين احمد بن عبدالرضا. اثر او به زبان عربي است و آداب المناظره نام دارد. وي آن را در 1081ق/1670م در حيدرآباد نگاشته است. موضوع اثر، حدوث جهان و چگونگي مناظره درباره آن است (نيز نك‍ : آداب المناظره).

مآخذ: آخوند همدان، فهرست خطي، ص 256ـ257؛ آستان قدس، فهرست، ص 566، 569 ـ570؛ آستانة قم، فهرست خطي، ص 195؛ آقابزرگ، الذريعه، 1/13ـ14، 30ـ31؛ آيت‌الله مرعشي، فهرست خطي، 1/318ـ319، 7/87 ـ 88، 304؛ حاجي‌ خليفه، كشف‌الظنون، بيروت، دارالفكر، 1402ق، 1/38ـ39؛ شوراي ملي (سابق)، فهرست خطي، 5/213، 345ـ346، 410ـ411، 7/144، 9/40، 407ـ 408، 521، 596، 610 ـ611، 10/1ـ2، 30، 1221، 1289، 1290، 14/62؛ دانشكده حقوق، فهرست خطي، ص 445ـ446؛ دو كتابخانة مشهد، فهرست خطي، ج 2؛ فيضية قم، فهرست خطي، 2/92، 150؛ كتابخانة مركزي، فهرست خطي، 10/1670، 11/2467ـ 2468، 13/3080، 3103، 3149، 14/3933، 3934، 4030؛ كتابخانة مركزي و مركز اسناد، فهرست ميكروفيلمها، ص 430، 590، 644، 737؛ كتابخانة ملي، فهرست خطي، 3/440، 441، 9/180، 222ـ223، 340ـ343، 10/340؛ گنج‌بخش (پاكستان)، فهرست خطي، 2/439؛ گوهرشاد، فهرست خطي، ص 59؛ مشار، خانبابا، فهرست چاپي عربي، ص 3؛ همو، فهرست چاپي فارسي، 1/47، 52؛ منزوي، احمد، فهرست خطي فارسي، 2/1490ـ1491.
بخش ادبيات

 http://www.cgie.org.ir/shavad.asp?id=130&avaid=114


امتیاز:
 
بازدید:
[ ۵ اسفند ۱۳۹۳ ] [ ۰۴:۳۷:۳۰ ] [ مشاوره مديريت ]

آداب مناظره


آدابِ مناظِره، مجموعه ضوابطي كه هنگام بحث و گفت‌وگوي فلسفي، علمي، ديني و اعتقادي بايد مراعات شود. در اصطلاح دانشمندان اسلامي، مقصود از بحث آن است كه «اثبات حكم ثبوتي يا سلبي كنند به دليل» و مراد از مناظره آن است كه «دو خصم نظر كنند در حكم و مسأله‌اي به قصد آنكه صواب پيدا شود» (مشكوة ، 27). گاهي به جاي آداب المناظره، اصطلاح آداب البحث به كار رفته است و در تعريف آن گفته‌اند: «صناعتي است نظري كه انسان را به كيفيت مناظره و شرايط آن آشنا سازد، تا در بحث و الزام و غلبه بر خصم خطا نكند» (جرجاني، 8). هدف اصلي از مناظره آن است كه دو طرف گفت‌وگو، به ياري يكديگر، به كشف حقيقت نايل آيند و مشكلي را بگشايند. به گفته خواجه نصيرالدين طوسي: «مناظره ميان دو صاحب رأي متقابل بود كه هر يك متكفّل بيان رأي خود باشند، به شرط آنكه هر دو، بعد از وضوح، مساعدت حق كنند؛ و مباحثه استكشاف غامضي بود به طريق تعاون» (اساس، 448). سخن خواجه برگرفته از ابوعلي سيناست كه مي‌گويد: «مناظره از نظرْ گرفته شده است؛ پس، هدف از آن بحث در بارة دو رأي متقابل متكفل است، يعني آنكه، هر يك از دو مخاطب متكفل يكي از آن دو رأي گردد، تا براي هردوشان فرد محق آشكار شود و دومي او را در راه صواب ياري كند. پس هدف اين دو نيز چيزي جز حصول علم نباشد» (ص 15ـ16). چنانكه از سخن ابوعلي بر مي‌آيد، هدف از مناظره، مشاجره يا مجادله يا تحقير و فريب دادن طرف گفت‌‌وگو نيست، زيرا در مناظره دو نفر كه به دو عقيده متقابل معتقدند، با يكديگر گفت‌وگو مي‌كنند بي‌آنكه قصد فريفتن همديگر را داشته باشند، بلكه غرض اصلي آنها كشف حقيقت است و همينكه حق بودن يكي از دو طرفِ نقيض معلوم شد، طرف مخالف آن را مي‌پذيرد (همو، 16ـ17). در توضيح اين نكته، خواجه نصيرالدين يادآور مي‌شود كه مناظره و مباحثه را نبايد با معانده و مغالطه اشتباه كرد و يكي گرفت، زيرا «غرض معاند اظهار نقصان مخاطب و تفحيم ]متن: تفخيم‌؟[ او بود و غرضِ مغالط تمويه و تلبيس بر او» (اساس، 448).
در ميان مسلمانان، فن مناظره پس از گسترش علم كلام و فقه پديد آمد، زيرا فقيهان و متكلّمان ناگزير بودند براي اثبات آراء و عقايد خود استدلال كنند. به همين جهت، با استفاده از منطق ارسطو، به مرور آداب بحث و مناظره را تدوين كردند. ابن خلدون دربارة علّت پديد آمدن اين فن مي‌نويسد: «جدل عبارت از شناختن آداب مناظره‌اي است كه ميان پيروان مذاهب فقهي و جز آن روي مي‌دهد. اين فن هنگامي متداول شد كه باب مناظره در ردّ و قبول مسائل توسعه يافت، چه هر يك از مناظره كنندگان، هنگام بحث، در استدلال و پاسخ دادن بي‌ضابطه سخن مي‌گفتند كه برخي از اين سخنان و دلايل درست و برخي نادرست بود. از اين رو، پيشوايان ناگزير شدند آداب و احكامي وضع كنند تا مناظره كنندگان در ردّ و قبول، بر وفق آن ضوابط سخن گويند و از حدود آن خارج نشوند، و وضع استدلال كننده و پاسخ دهند روشن گردد كه چگونه به استدلال پردازد و به چه كيفيتي دست از استدلال باز دارد؛ در چه جايي اعتراض كند يا به معارضه برخيزد، و كجا سكوت كند تا خصم به سخن و استدلال پردازد» (مقدمه، 2/931). چنانكه اشاره شد، سخن ابن خلدون ناظر بر علت پيدايش اين فن در ميان مسلمانان است. از لحاظ تاريخ فلسفه، مناظره ــ در معناي درست و دقيق آن ــ همان روش ديالكتيك سقراط است كه در نوشته‌هاي افلاطون به اوج خود رسيده است. بعدها ارسطو قواعد اين فن را مدوّن ساخت و به اين ترتيب رسالة توپيكا يا طوبيقا يعني «مواضع» پديد آمد. به گفته خواجه: «معلّم اوّل، كتابي را كه بر اين فن مشتمل است، كتاب مواضع خوانده است و آن معنيِ لفظ طوبيقاست، چه اكثر اين كتاب مشتمل بر ذكر مواضع باشد» (اساس، 451). اين مبحث همان است كه در بيش‌تر كتابهاي منطقي، به پيروي از ابوعلي سينا، فنّ جدل ناميده شده است.
نكته ديگر اينكه مؤلفان اسلامي معمولاً جدل و مناظره را در ارتباط با يكديگر مطرح ساخته و گاهي آداب المناظره را ذيل كتاب الجدل آورده‌اند، چنانكه خواجه نصير طوسي در كتابهاي الجوهر النَّضيد و أساس الاقتباس به همين طريق عمل كرده است. با اينهمه، جدل و مناظره تفاوت ظريفي با يكديگر دارند كه خواجه‌نصير خود نيز متذكر آن شده است. وي مي‌گويد: «چون مقصود از جدل الزام غير است، لامحاله مشتمل بود بر نزاعي، و در اغلب احوال جدل را به استعمال نوعي از عناد و احتيال احتياج افتد» (اساس، 447). اگر بحث و مناظره برپايه ضوابط منطقي نباشد، نتيجه مطلوبي نخواهد داشت و از اين رو دانشمندان فنّ مناظره از فروع علم منطق محسوب داشته، در باره قواعد آن رساله‌هايي فراهم ساخته‌اند: «و چون متعلّم را در طريق بحث و مناظره خطا ممكن است، ناچار است او را از آداب بحث، يعني آن چيزها كه به آن احتراز كند از خطاي در بحث» (مشكات ، 28). در اين رساله‌ها نخست به شرح اصطلاحات خاص اين فن پرداخته‌اند، از قبيل :

وضع، يعني عقيده اظهار شده در آغاز بحث كه به اثبات يا ابطال آن مي‌پردازند؛ سائل يا ناقض وضع، يعني كسي كه مي‌خواهد وضع را نقض كند و غرض او آن است كه حافظ وضع را به تناقض گويي بكشد؛

مجيب يا حافظ وضع، يعني كسي كه از وضع دفاع مي‌كند و مي‌كوشد گرفتار تناقض نشود؛

منع، يعني نپذيرفتن مقدّمه با آوردن دليلي بر ردّ آن؛

موضع، يعني حكمي كلّي كه احكامي جزئي از آن به دست آيد به گونه‌اي كه هر يك از اين احكام براي مقدّمه شدن در قياسِ جدلي به كار رود؛

نقض اجمالي؛ نقض تفصيلي و جز آن. سپس ضوابط آن را متذكّر شده‌اند، قبل از هر چيز مناظره كنندگان بايد اين تواناييها را دارا باشند:


-  آشنايي كامل با اقسام قضاياي مشهور متناسب با هر موضوع و احاطه بر آنها؛

- توانايي به كار بردن مشهورات و مسلّمات در هنگام نياز؛

- آشنايي با الفاظ مشترك، منقول، مشكّك، متواطي، متباين و مترادف و نيز يافتن قدرت تشخيص و تشريح و تفصيل آنها؛

 - توانايي تشخيص متشابهات و تفصيل آنها از يكديگر به وسيله خواص و فصول؛

- قدرت در بيان «تشابه مختلفات به ذاتيّات و غير ذاتيّات».


در جريان مناظره چگونگي عمل چنين است:

1 - سائل با تكيه بر مسلّماتِ مجيب و با استفاده از گفته‌‌هاي او پرسشهايي مطرح مي‌كند كه حافظِ وضع بايد پاسخ دهد و به اين ترتيب با طرح سؤالها تدريجاً به مقصود خود، كه كشاندن طرف مخالف به تناقض گويي است، نزديك شود؛

 2 - سائل از مقدّماتي كه مجيب پذيرفته است قياسي جدلي مي‌سازد، تا بدين‌وسيله بتواند وضع مجيب را نقض كند و از مسلّماتِ مجيب به نتايجي كه بطلانش آشكار است برسد؛

3 - مجيب مي‌كوشد وضع خود را در مقابل ايرادهايِ سائل است، ميسّر مي‌گردد.
طي اين مراحل هر يك از دو طرف، يعني سائل و مجيب، بايد به نكات و ضوابط زير، كه در كتب منطقي تحت عنوان «وصايا» آمده است، توجّه كنند:
الف ـ وظايف سائل:

 1. تصوّر موضعي كه مقدّمه را از آنجا خواهد گرفت؛ يعني سائل قبل از طرح سؤال بايد موضعي را كه مقدمه استدلال از آن به دست مي‌آيد شناسايي كند.

 2. كيفيّت و توسّل به تسليم مقدمه و تشنيع بر منكر، يعني شناسايي روشي كه مي‌خواهد از طريق آن مجيب را به تسليم وادارد.

3. تصريح به آنچه در ضمير دارد بروجه خطاب با غير، يعني سائل بايد مطلوب خود را كه مستلزم نقض وضع مجيب است، با صراحت بيان كند.
به طور كلي سائلِ ماهر كسي است كه قدرت بيان براي فهماندن مطلوب خود داشته باشد و پرسشهاي او از مقدمات مسلمي كه مورد قبول مجيب است فراهم شود.


ب ـ وظايف مجيب:

1. سعي بر اينكه رشته سخن را خود به دست گيرد و با طرح سؤالهاي مكرّر سائل را تحت‌تأثير قرار دهد، تا سائل حالت دفاعي به خود بگيرد؛

2. سعي بر مشغول كردن سائل با پرسشهايي كه نتواند جواب مناسب آنها را پيدا كند؛

3. توجه به اينكه اگر عقيده مجيب از مشهورات باشد، مقدمات مشهوري را كه مورد قبول سائل است، منع نكند.
به طور كلي مجيب ماهر كسي است كه مشهورات را انكار نكند و از مغالطه خودداري ورزد.


ج ـ وظايف مشترك سائل و مجيب:

 1. مهارت در علم منطق مخصوصاً مبحث قياس و اقسام آن و توانايي در استنباط قياسهاي بسيار از يك قياس؛

 2. آشنايي كامل با قواعد مناظره و چگونگي استفاده از مباحثي مانندِ عكس نقيض، عكس مستوي و جز آن؛

 3. به كاربردن الفاظ زيبا و مناسب و خودداري از شتاب‌‌زدگي و اشتباه در كاربرد الفاظ؛

4. خودداري از ناسزاگويي و تمسخر و اداي كلماتي كه دشمني و كينه برانگيزد؛ 5. بيان مطلب به صورت متين و استوار و آرام و بدون ترديد و تزلزل؛

6. فروتني در برابر طرف مناظره و خودداري از تكبر و خودپسندي؛

 7. خودداري از مناظره با رياكاران، شهرت طلبان، كينه‌توزان و دوستداران جاه و مقام و قدرت؛

8. آشنايي كامل با اصول و قواعد هر فنّي كه در آن مناظره مي‌كنند و دانستن مواردي كه اهل آن فن در آنها اتفاق يا اختلاف رأي دارند؛

 9. توجه به اينكه سائل بايد هميشه حكم را به طور كلي و عام نقض و منع كند، ولي مجيبْ حكم را به طور خاص اثبات كند، تا اگر آن حكم مردود شود، بتواند به حكم خاصّ ديگري تمسّك جويد؛ 10. عنايت به اينكه بايد هدف هر دو رسيدن به حقيقت و انصاف دادن باشد و بايد هر دو از اصرار در خطا بپرهيزند.
دانشمندان اسلامي از ديرباز درباره آداب مناظره رساله‌هايي به زبانهاي عربي و فارسي نوشته‌اند. براي آشنايي با برخي از اين آثار نك‍ آداب البحث.

مآخذ: آقابزرگ، الذريعه، 1/30ـ31؛ ابن خلدون، عبدالرحمان، مقدّمه، بيروت، داراحياء التراث العربي، ص 457؛ همو، مقدّمه، ترجمه پروين گنابادي، تهران، بنگاه ترجمه و نشر كتاب، 1353ش؛ ابوعلي سينا، حسين بن عبدالله، الشّفاء (منطق)، به كوشش احمد فؤاد اهواني، قاهره، وزاره التّربيه و التعليم، 1375ق، جم‍ ؛ اهدايي مشكوه، فهرست خطي، 3/3ـ 8؛ شريف جرجاني، علي بن محمد، التّعريفات، قاهره، مصطفي البابي الحلبي، 1357ق، ص 10؛ مشار، خانبابا، فهرست چاپي عربي، ص 2؛ مشكوه، محمد، «آداب البحث»، سالنامه پارس، تهران، 1324ش، ص 29ـ31؛ نصيرالدين طوسي، محمد بن حسن، اساس الاقتباس، به كوشش محمد تقي مدرس رضوي، دانشگاه تهران، 1355ش، ص 444ـ 528؛ همو، الجواهر النضيد، قم، بيدار، 1363ش، ص 234ـ267.


صمد موحد

http://www.cgie.org.ir/shavad.asp?id=123&avaid=127

 


امتیاز:
 
بازدید:
[ ۵ اسفند ۱۳۹۳ ] [ ۰۴:۳۷:۲۹ ] [ مشاوره مديريت ]

تاريخ سخنوري : افلاطون

افلاطون يا فلاطون (به يوناني باستان: Πλάτων,‏ با تلفظ: Plátōn) ‏(۴۲۸/۴۲۷ پ.م. تا ۳۴۸/۳۴۷ پ.م) دومين فيلسوف از فيلسوفان بزرگ سه‌گانهٔ (سقراط، افلاطون و ارسطو) يوناني‌است. كه در ميان اين سه او بود كه پايه‌هاي فلسفي فرهنگ غرب را بنا گذاشت. تاثير او بر فلسفه اسلامي نيز قابل توجه‌است.

افلاطون در آتن در سال ۴۲۷ قبل از ميلاد در يك خانواده متشخص آتني متولد شد. او دو برادر و يك خواهر تني داشت و دو برادر ناتني كه يكي از ازدواج اول شوهر دوم مادرش بود و ديگري حاصل اين ازدواج بود. وي در بيست سالگي براي تكميل معارف خود شاگرد سقراط شد. اين مصاحبت و شاگردي به مدت ده سال ادامه يافت. پس از اعدام سقراط در۳۹۹، افلاطون آتن را ترك كرد. او براي چندين سال در شهرهاي يونان و كشورهاي بيگانه به گردش پرداخت. پس از سفري به سيسيل در سال ۳۸۸ به آتن بازگشت و مكتبي فلسفي ايجاد كرد كه به نام آكادمي مشهور است. تعليمات وي در آن‌جا بر اثر دو بار سفري كه در سال ۳۶۶ و ۳۶۱ به سيسيل داشت به تعويق افتاد. افلاطون در سال ۳۴۷درگذشت و رهبري آكادمي را به خواهرزاده خود كه شاگردش نيز بود، واگذاشت.

افلاطون در سال ۳۸۷ پيش از ميلاد آكادمي را در مكاني به همين نام بنا كرد تا به طور فراگير به آموزش خردورزي و پژوهش در اين زمينه بپردازد. ارسطو به مدت ۲۰ سال شاگرد آكادمي و پس از آن استاد بود. در آكادمي رشته‌هاي گوناگوني شامل ستاره‌شناسي، زيست شناسي، هندسه، اخلاق و كلام آموزانده مي‌شد.

مهم‌ترين كتابي كه از افلاطون به جاي مانده رساله جمهور است. برخي از افلاطون‌شناسان معتقدند، افلاطون جملاتي را به اين رساله افزوده و در حقيقت وي صحبت‌ها و انديشه‌هاي خودش را از زبان سقراط بيان كرده‌است. در تمام آثار افلاطون مي‌توان گفت‌وگوهاي سقراط را با اشخاص گوناگون، بطور دقيق و با ذكر نام ديد. رساله جمهور، هنر و زيبايي را از ديدگاه افلاطون و سقراط به بهترين وجه نشان مي‌دهد. اين رساله حاصل مكالمات سقراط با گلاوكن (برادر افلاطون)، سيمياس، هيپوكراتس و چند فرد ديگر است.

اثر ديگر افلاطون ضيافت (سيمپوزيوم) است كه رساله اي درباره عشق است. اين رساله يك حالت روايي و داستاني دارد كه در يكي از مهماني هاي آتن كه سقراط نيز حضور دارد اتفاق مي افتد. افلاطون در دو اثر مهم خود جمهور و ضيافت (سيمپوزيوم) به دو اصل مهم منطق و احساس مي پردازد.

در كتاب دهم رساله جمهور و از همان ابتدا، افلاطون به بحث درباره عدم سازگاري فلسفه و شعر مي‌پردازد. از ديدگاه افلاطون، فلسفه با داده‌هاي حسي و ذهني و نيز با حس تجربي و استدلال، تعقل و خردورزي سر وكار دارد. اساساً فلسفه كاري با مسائل احساسات دروني انسان‌ها و جنبه‌هاي رمانتيك يا خيال‌پردازانه و يا عاطفه انسان‌ها ندارد. در حالي‌كه در نظر افلاطون شعر و هنر با عالم تخيل، احساسات و عواطف رابطه دارد. در همين كتاب به بررسي تأثير هنرهاي توصيفي با حقيقت و تأثير شعر بر اخلاق جوانان بويژه تأثيرات ناشايست و انحرافي اشاره مي‌كند. در تمام اين حوزه‌ها افلاطون از دو نوع هنر ياد مي‌كند. نخست هنرهايي كه موضوعشان تنها زيبايي ظاهري و شكلي و صورت‌ها يا نمودهاي زيباست مانند خطوط طرحي و رسم و نقش‌هايي كه بر پارچه‌ها يا طرح‌هايي كه بطور تزئيني در معماري‌ها ديده مي‌شود. وي نسبت به اين نوع هنر هيچ مخالفتي ندارد، زيرا آنها را وسيله آشنايي با روح نيك و زيبايي مطلق مي‌داند. به باور افلاطون، روح انسان از طريق اين هنرها با زيبايي مطلق (خود زيبايي) كه به زعم وي نمادي از حقيقت مطلق است آشنا مي‌گردد. نفس انسان به كمك اين نوع زيبايي پايه‌هاي بلند را طي مي‌كند و به مرحله كمال انساني، يعني به جايگاه مكاشفه يا اندريافت مي‌رسد. در حالي‌كه نوع دوم هنرها، يعني هنرهاي توصيفي مانند ادبيات، نقاشي،نمايش‌نامه، شعر و آنچه كه مسامحتاً امروزه از آن به هنرهاي تجسمي ياد مي‌شود و همينطور نوعي از موسيقي را مورد انتقاد شديد قرار مي‌دهد. زيرا كار يا وظيفه اين دسته از هنرهاي توصيفي را بيان و تجسم مشهودات و احساسات و عواطف دروني انسان‌ها مي‌داند.

به زعم او هر دو نوع هنر درصورتي‌كه واجد موضوعات اخلاقي باشند براي آموزش و پرورش جوانان سودمندند. اما در كل براي هنرهاي زيبا ارزشي قائل نيست، بلكه آنها را زيانمند دانسته و ازآرمانشهر خود مي راند. زيرا باور دارد كه كار هنر نقاشي يا شعر و نمايش نامه بيان حقيقت نيست، بلكه كپي برداري و تصويرسازي يا تقليد از آن است. آن هم نه تقليد از اصل بلكه تقليد از سايه و فرع و تقليد از محسوسات پست و فرومايه. به باور وي محسوسات به هيچ وجه اصل نيستند، بلكه خود شبه و تقليدي هستند از حقيقتي كه در عالم مُثُل يا در عالم معقولات قرار دارند. به همين خاطر چون محسوسات خود يك درجه از حقيقت يا اصل دور هستند بنابراين به لحاظ دوري از حقايق ثابت و اصل، هنرهايي چون نقاشي يا شعر در مرحله سوم قرار دارند. ايراد ديگر افلاطون به شعر و نگارگري و موسيقي اين است كه اين هنرها احساسات و عواطف را برمي‌انگيزند و هر چيزي كه احساسات انسان را برانگيزاند از متانت و وقار دور است و موجب سستي و زبوني نفس مي‌گردد. او حتي كارويژه لذت‌بخشي هنر را نيز قبول دارد، اما در نهايت اين لذت بخشي را مايهٔ سستي نفس و براي منش نيك زيان‌مند مي‌داند.


امتیاز:
 
بازدید:
[ ۵ اسفند ۱۳۹۳ ] [ ۰۴:۳۷:۲۸ ] [ مشاوره مديريت ]

تاريخ سخنوري

پريكلس ، نخستين سخنران شهير يونان

پريكلس (به يوناني: Περικλῆς (زادهٔ ۴۹۵-مرگ ۴۲۹ پيش از ميلادسياست‌ مدار، سخنران و جنگ‌ سالار اثرگذار و برجستهٔ آتني بود. نام وي به معنايدر ميان افتخار است.

او از سوي مادر از خاندان آلكميوني بود كه خانداني بس پرنفوذ بودند. توسيديد تاريخنگار همروزگارش در جايگاه ستايش او را نخستين شهروند آتنمي‌خواند. او اتحاد دلي را تغيير جهت داد و در دو سال نخست جنگ‌هاي پولوپونزي مردمش را رهبري نمود.

او ادبيات و هنر را گسترش داد و به اين دليل آتن مركز آموزش و فرهنگ يونان باستان گرديد. او پروژهٔ جاه طلبانه‌اي را به راه انداخت كه سازه‌هايي حياتي چندي را مانند پارتنون در آكروپوليس ساخت. اين پروژه آتن را زيبا و باشكوه ساخت و هم بدان شهر اعتبار بيشتري داد و هم براي مردمان پيشه فراهم ساخت. وي همچنين مردمسالاري آتن را بالنده ساخت تا آنجا كه نكوهشگران وي را پوپوليست خواندند.


امتیاز:
 
بازدید:
[ ۵ اسفند ۱۳۹۳ ] [ ۰۴:۳۷:۲۷ ] [ مشاوره مديريت ]

تاريخ سخنوري

ارسطو ، نخستين كسي كه فن خطابه را تحت انضباط در آورد

اَرَسطو (به يوناني: Αριστοτέλης، تلفظ: آريستوتِلِس) (ولادت ۳۸۴ ق م. وفات ۳۲۲ ق م)از فيلسوفان يونان باستان بود. اوكه يكي از مهم‌ترين فيلسوفان غربي به حساب مي‌آيد شاگرد افلاطون و آموزگار اسكندر مقدوني بود. تاليفات او در زمينه‌ها و رشته‌هاي گوناكون من جمله فيزيك، متافيزيك، شعر، زيست شناسي، منطق، علم بيان ، سياست ، دولت و اخلاق بوده‌اند. ارسطو بهمراه سقراط و افلاطون از تأثير گذارترين فيلسوفان يونان باستان بوده‌است. اين سه تن فلسفه اروپائي (آنطور كه براي ما آشنا است) را بر اساس فلسفه ماقبل سقراط يونان بنياد نمودند. ارسطو فلسفه را به‌عنوان «دانش بودن» تعريف مي‌كرد.

ارسطو در سال ۳۸۴ (قبل از ميلاد) در خانواده‌اي ثروت‌مند از اهالي استاگيرا، شهري در شمال يونان، به دنيا آمد. در ۱۷ سالگي به فرهنگستاني به نام آكادمي افلاطون در آتن فرستاده شد و ۲۰ سال در آن‌جا درس خواند و تدريس كرد.

پس از مرگ افلاطون در سال ۳۴۷، ارسطو ناكام از به اختيار گرفتن مديريت فرهنگستان به اسوس در آسياي كوچك رفت و با پايتياس خواهرزادهٔ فرمانرواي وقت ازدواج كرد. در ۳۴۳ به دعوت فيليپ مقدون آموزش اسكندر مقدوني را بر عهده گرفت. پس از بازگشتش به آتن در ۳۳۵، آموزشگاهي خود را به نام لايسيوم تأسيس كرد.

در ۳۲۳ و پس از مرگ اسكندر، كه آتن را ملحق شاهنشاهي خود كرده بود، آتش احساسات ضد مقدوني اوج گرفت و دامن‌گير ارسطو شد. او به ناچار به چالسيس پناه برد و سال بعد (۳۲۲) در ۶۲ سالگي درگذشت.

آثار ارسطو بسيار متنوع و شامل جميع معارف و علوم يوناني (جز رياضي) است و اصولا شامل منطقيات طبيعيات الهيات و خلقيات است كه از آن جمله از (فن شعر) (فن خطابه) (كتاب اخلاق) (سياست) (ما بعد الطبيعه) بايد نام برد.

منطقيات: مقولات ,جدليات ,آنالوطيقاي اول و دوم ,قضايا ,ابطال مغالات كه در كل در كتاب ارغنون(ارگانون به معني ابزار) جمع شده‌اند.

كتب علمي: طبيعيات، درباره آسمان، در كون و فساد، علم كائنات جو، تاريخ طبيعي، درباره نفس، اجزاء حيوانات، حركات حيوانات، تولد حيوانات

كتب فلسفي:اخلاق نيكوماخوس، سياست، مابعدالطبيعه

ارسطو را مي‌توان از نخستين فيلسوفان تحليلي دانست... وي همچنين واضع منطق نيز هست. او با در نظر گرفتن زمين در مركز گيتي و قرار دادن فلكهاي مختلف براي اجرام آسماني (مثلاً فلك خورشيد، فلك ثوابت و...) الگويي از جهان را براي همروزگاران خود ترسيم كرد. ارسطو چهار عنصر بنيادي كيهان را آب، آتش، خاك و هوا مي‌دانست به‌علاوهٔ عنصر پنجمي به نام اثير كه معتقد بود اجرام آسماني از آن ساخته شده‌اند.

ارسطو با انتقاد از فرضيه مثل(Idea)فلسفه خود را آغاز مي‌كند. حقايق قابل ادراك وجود ندارند آنچه وجود دارد مثال نيست بلكه خرد و جزئي است.

وي گفته‌است «علم جز بر كليات تعلق نمي‌گيرد». ما هنگامي مي‌توانيم درباره اشياء قضاوت كنيم كه نوع و جنس را بهتر بشناسيم. تعيين قواعدي كه حافظ روابط صحيح قضاياي كلي با قضاياي جزئي و شخصي باشد خاص منطقي است كه هيچكس بهتر از ارسطو درباره آن تحقيق نكرده‌است همين منطق است كه يكي از هداياي ارزنده و گرانبهاي اين فيلسوف بعالم بشريت به شمار مي‌آيد.

 


امتیاز:
 
بازدید:
[ ۵ اسفند ۱۳۹۳ ] [ ۰۴:۳۷:۲۷ ] [ مشاوره مديريت ]

 

تاريخ سخنوري : سيسرون

سيسرون (زاده ۱۰۶-درگذشته ۴۳ پيش از ميلاد) خطيب معروف رومي بود. ماركوس توليوس سيسرو خطيب، سياست مدار و نويسنده رومي، متولد ۰۳٫۰۱٫۱۰۶ قبل از ميلاد در «آرپي نوم»(۱) و مقتول در «فورميا»(۲) به تاريخ ۰۷٫۱۲٫۴۳ قبل از ميلاد بود.

وي در آغاز جواني ضمن سرودن شعر و ترجمه آثار يوناني، به آموختن فنون نظامي پرداخت و از هفده سالگي در جنگها شركت جست و بعدها به مدت دو سال به سياحت در مشرق زمين گذراند و در اين سفر، فلسفه و علوم ادبي را از دانشمندان زمان فرا گرفت و در سال ۷۷ قبل از ميلاد به رم بازگشت. از سال۶۳ قبل از ميلاد وارد صحنه سياست شد و به مقام كنسولي دست يافت. خطابه‌هاي وي در مدح و ذم اشخاص معروف هستند و قيصر ژوليوس چون نتوانست وي را تطميع و با خود همراه سازد، با او به دشمني برخاست و مجبور به ترك وطن نمود و پس آنگاه در سال ۴۳ قبل از ميلاد جان بر سر سياست نهاد و كشته شد. سيسرو علاوه بر خطابه‌هاي بليغ، كتاب‌هاي بسيار در معاني و بيان، فلسفه و جوامع نوشته‌است كه اكثرأ ملهم از متفكران يوناني است. نوشته‌هاي سيسرو در فصحت و شيوائي از سرمايه‌هاي بزرگ ادبي جهان به شمار مي‌رود. در سال‌هاي آخر زندگي، به عنوان واسطه بين ادبيات وآثار مكتوب يوناني از يك سو و جامعه رومي از سوي ديگر عمل نمود. سيسرو در آثار فلسفي خود، توجه اش را به «افلاطون»، «استوا» و «شكاكيون آكادمي» معطوف داشته و در سه بخش عمده فلسفه يوناني به بحث پرداخته‌است.

  • اول پيرامون فرضيه شناخت، شامل: «رسالات آكادمي»(۳).
  • دوم پيرامون اخلاق، شامل: «معيارهاي سنجش نيكي و بدي»(۴)، «مناظره توسكلاني»(۵)، «درباره دوستي»(۶)، «حقانيت در عمل»(۷)، «درباره پيري»(۸)
  • سوم در پيرامون الهيات فلسفي، شامل: «درباره طبيعت خدا»(۹)، «در باره آينده نگري»(۱۰)«درباره تقدير»(۱۱).
  • آثار
    • رساله خطيب (در باب عروض و بديع)
    • رساله بروتوس (مكالمه‌اي در تاريخ سخنوري)
    • رساله دفاع از آركياس
    •  
    نامه‌ها

    نامه هائي را كه سيسرو به زبان لاتين تحرير نموده، يكي از پر ارزش‌ترين اسناد تاريخي محسوب مي‌شوند. نامه‌هاي زير از اين جمله‌اند:

    • «نامه به آشنايان»(۱۲)
    • «نامه به دوستش آتيكوس»(۱۳)
    • «نامه به برادرش كوئينتوس»(۱۴).

    شعرهاي ساخته سيسرو نمونه‌اي از تسلط وي به كلمات و استعمال هنرمندانه آنها است.

  • پانويس

    ۱ -Arpinum /heute Arpino
    ۲ -Formiae /heute Formia
    ۳ -Academica
    ۴ -De finibus bonorum et malorum
    ۵ -Tusculanae disputation
    ۶ -Laelius de amicitia
    ۷ -De officiis
    ۸ -Cato maior de senectute
    ۹ -De natura deorum
    ۱۰-De divinatione
    ۱۱-De fato
    ۱۲-Ad familiares
    ۱۳-Ad Atticum
    ۱۴-Ad Quintum fratrem


    منبع :
    • نقد ادبي نوشته حميدرضا شايگان‌فر ، انتشارات دستان

     


امتیاز:
 
بازدید:
[ ۵ اسفند ۱۳۹۳ ] [ ۰۴:۳۷:۲۶ ] [ مشاوره مديريت ]

پيشينه ، تعريف و اقسام بلاغت

بلاغت ، از فنون ادبي ، و در زبان فارسي به مفهوم شيوايي و رسايي سخن . اين فن در مشرق زمين بيشتر در حيطه دانشهاي ديني بوده ؛ اما در سرزمينهاي غربي ، مانند يونان و رومِ باستان ، به دانش يا هنري مستقلّ از حوزه علوم ديني اطلاق مي شده ، همچنانكه در تمدن قرون وسطايي اينگونه كشورها، بلاغت سومين هنر از هنرهاي هفتگانه به شمار مي رفته است ( رجوع كنيد به روبر، ذيل "Art" ).

پيشينه

از حدود قرن پنجم ق م كه در سرزمين هاي يونان و روم نوعي خاص از جمهوريّت حاكم بود، داوطلبان وصول به مقامات عالي سياسي براي رسيدن به مقصود با يكديگر مناظره و مشاجره مي كردند و هر كس مي كوشيد كه با سخنوري بر رقيب خود غلبه كند، و ازينرو فن خطابت و بلاغت در اين دوسرزمين اهميتي خاص يافت . در اواخر قرن ششم و اوايل قرن پنجم ق م ، سوفسطاييان * ، از جمله زنون و پروتاگوراس ، فن جدل و مناظره را به شاگردان خود مي آموختند و آنان را در فراگرفتن شيوه هاي اقناع و الزام شنوندگان ماهر مي ساختند. اما سقراط (470ـ399ق م ) و شاگردانش ، افلاطون (427ـ348ق م ) و ارسطو (384ـ326ق م )، بلاغت سوفسطاييان را مردود شناختند و پيروان و شاگردان خود را از آموختن آن منع كردند. آنان مباني و قواعدي ديگر براي بلاغت پي ريزي كردند؛ از جمله ارسطو دو رساله مشهور ريطوريقا (بلاغت ) و بوئطيقا (شعر) را تأليف كرد و بلاغت را از فن جدل ممتاز ساخت ؛ اگرچه حكيمان مسلمان اين دو رساله را به ضميمه رسالات برهان و جدل و سفسطه جزو مباحث منطق شمرده و به آنها عنوان «صناعات خمس » داده اند.

در قرن اول و دوم ق م نيز در روم به بلاغت ، كه لازمه فن خطابت بود، توجه مي شد و خطيباني مانند سيسرون (مقتول در 43 ق م ) اصول و موازيني خاص براي آن تدوين كرده بودند. فيلسوف و سياستمدار رومي ، سنكا (متوفي 65ق م ) اصول سيسرون را تخطئه كرد، اما فيلسوف واديبي ديگر به نام ماركوس كوئنتيلي از اصول سيسرون دفاع ، و گفته هاي سنكا را رد كرد و رساله اي هم به نام : " در چگونگي تربيت خطيب " نوشت . اين رساله پس ازمرگ او متروك ماند، اما در دوران رنسانس از مآخذ و مراجع مهم فن بلاغت و خطابت به شمار مي رفت ( بريتانيكا ، ذيل "Quintilian", "Rhetoric" ).

در ايران پيش از اسلام ، مباني بلاغت عمدتاً از بعض متون دين زرتشتي سرچشمه مي گرفت . از آن جمله يشتها از بلاغت مطلوبي برخوردار است . امروزه بسياري از آن متون از بين رفته است و آثار به جا مانده از متون پهلوي كه بسياري از آنها پس از اسلام تأليف شده و در واقع تفسيرات و تعليمات موبدان زرتشتي است ، ارزش بلاغي چنداني ندارد. متون پهلوي غيرمذهبيِ به جاي مانده ، مانند درخت آسوريك را نيزنمي توان نمونه اي براي بلاغت زبان پهلوي به شمار آورد.

اما اينهمه بدين معني نيست كه در ايران پيش از اسلام ،خاصّه در دوران ساساني ، به بلاغت اهميت داده نمي شده است . جاحظ (متوفي 255) پس از آنكه سخنان شعوبيه رادر ستايش از شيوايي زبان پهلوي نقل مي كند، چنين نتيجه مي گيرد كه سخنوري و سخنراني شايستة كسي جز ايراني و عرب نيست (ج 3، ص 20) و از قول شعوبيه مي گويد كه هر كس مي خواهد در بلاغت به كمال رسد و واژگان نامأنوسِ دور از ذهن را بشناسد و در دانش لغت پرمايه گردد، بايدكتاب كاروند را بخواند (همان ، ص 10). البته امروزه ازاين كتاب نشاني نيست ، اما جاحظ كه خود از پيشوايان بلاغت و سخنداني است ، در جاي جاي البيان و التّبيين مهارت ايرانيان را در خطابت و سخنوري و گزيده گويي ستوده است (براي نمونه رجوع كنيد به ج 3، ص 11)؛ و اين ادّعايي گزاف نيست ، چنانكه در بيشتر كتابهاي بلاغت و آداب نويسندگي به علاقه مندان اين فنون سفارش شده است كه به آموختن فرهنگ و چيره زباني فُرس همّت گمارند (براي مثال رجوع كنيد به ابراهيم بن مُدبِّر، ص 7).

ظاهراً در نزد مردم عرب جاهلي ، بلاغت به همين معني بوده است كه امروزه به كار مي رود، چنانكه شارحان حديث در شرح واژه  «ابلغ » از حديث پيامبر كه فرمود: «اِنَّما اَنَا بشرٌ و اِنَّهُ يأتيني الخَصمُ فَلعلَّ بعضَكُم اَنْ يكونَ ابلغَ مِنْ بعضٍ» (من بشرم ، شاكيان نزد من مي آيند؛ چه بسا كه يكي از شما بليغ تر از ديگري باشد) گفته اند: اَيْ احسنُ ايراداً للكلام (يعني آنكه بهتر سخن مي گويد؛ قَسطَلاني ، ج 4، ص 262). به نظر عده اي ، تحدّي (مبارزطلبي ) قرآن مجيد نيز به بلاغت آن بوده است ؛ زيرا مردم عرب در بلاغت و سخنداني چنان چيره دست بودند كه هيچ پديده بشري ديگري نمي توانست با سخن رساي آنان برابري كند و قرآن كه بر بلاغت آنان برتري يافت ، معجزه الهي است . ازينرو بود كه كفّار قريش شاعري را در بالاترين درجه آن به پيامبر اكرم نسبت مي دادند. مباني اصلي بلاغت عرب در نزد مسلمانان و پيشوايان بلاغت در جهان اسلام ، از اسلوب و شيوه بيان قرآن سرچشمه گرفته است و اثبات اعجاز قرآن از مهمترين اهداف علم بلاغت عرب بوده است و مقصد اصلي مؤلّفان نخستين كتابهاي بلاغي در جامعه مسلمانان ، در واقع همان اثبات اعجاز قرآن بوده است .

تعريف بلاغت

از دير باز، در كتابهاي ادبي ، از بلاغت تعريفهاي مختصر و مفصّلي شده است كه جاحظ در البيان و التّبيين بسياري از آنها را نقل كرده است . تعريف امام فخررازي (ص 62) تعريفي جامع و مانع است : «بلاغت آن است كه آدمي آنچه را كه در تهِ دل دارد، با سخني كه از ايجازِ مخلّ و اطناب مملّ در آن پرهيز شده باشد، بر زبان آرد. عبدالقاهر جرجاني نيز بلاغت را نتيجه تطبيق كلام بر مقتضي ' و مناسب حال مي شناسد و نام آن را «نظم » مي گذارد، و مكرّراً در دلائل الاعجاز (مثلاً ص 44ـ45، 276، 283، 403) مي گويد: نظم ، جستن و يافتن بهترين روابط نحوي در ميان كلماتي است كه براي اداي مقصود گفته مي شود. او براي لفظ ، معني و مزيّت ديگري قائل است كه به چگونگي كاربرد و استقرارش در كلام و موقعيت تركيبي آن در جمله بستگي دارد.

اقسام بلاغت

بلاغت ماهيّت واحدي دارد، اما مظاهر و مصاديق آن گوناگون است ؛ چنانكه مشهور است : «لِكلِّ مقامٍ مقالٌ.» ابوحيّان توحيدي (متوفي پس از 40) بلاغت را هفت قسم دانسته است : بلاغتِ شعر، خطابه ، نثر، مَثَل ، عقل ، بديهه گويي و بلاغت در ايراد سخنان تأويل پذير (ج 2، ص 140ـ141). همچنين برخي از نويسندگان كتب بلاغت گفته اند كه بلاغت سه گونه است :

1)سخن موجز يا كم و گزيده ، چنانكه با اشاره اي وافي به مقصود گفته شود؛

2)مساوات كه لفظ و معني برابر باشد و بيش و كم گفته نشود؛

3)اطناب و اسهاب كه مقام ، مقتضي اطاله سخن است

بنابراين ، رعايت تناسب ميان حال و مقال در اداي سخن ، به ايجاز يا مساوات يا اطن را درباره اعجاز بلاغي قرآن جمع آورد و هم به طور مستوفي ' دربارة قواعد معاني و بيان ، نقدالشّعر و سرقات شعري سخن راند، هر چند كه وضع اصطلاح معاني و بيان و تقسيم علم بلاغت به اين دو فن ،ابتكار سكّاكي (متوفي 626) است . سكّاكي آنچه را كه تازمان جرجاني و سالها پس از او معاني نحو يا نظم و تلاؤم خوانده مي شد، اصطلاحاً معاني ناميد و عنوان بيان را بر تشبيه و كنايه و استعاره و انواع مجاز اطلاق كرد. اما ظاهراً نخستين بار بدرالدّين بن مالك (متوفي 686) محسّنات شعري را بديع خواند. به هر حال ، پايه گذار بلاغت عبدالقاهر جرجاني است كه با ديدي صرفاً ادبي و بر مبناي ذوق ، قواعد كلي و قوانين اساسي و نهايي اين علم را در دو كتاب خود پي ريزي ، و نظريه اصلي خود را ـكه بلاغت عبارت است از استواري نظم و تركيب كلام ـ ابراز كرد و همين نظريه را مبناي اثبات اعجاز قرآن مجيد قرار داد.

منابع :

ابن مدبّر، الرّسالة العذراء ، چاپ زكي مبارك ، قاهره 1931؛ ابن نديم ، كتاب الفهرست ، چاپ محمدرضا تجدد، تهران 1350ش ؛ علي بن محمد ابوحيّان توحيدي ، كتاب الا  متاع و المؤانسة ، چاپ احمدامين و احمدزين ، بيروت ] بي تا. [ ؛ عمروبن بحر جاحظ ، البيان و التبيين ، چاپ حسن سندوبي ، قاهره 1351/1932؛ عبدالقاهربن عبدالرحمان جرجاني ، اسرار البلاغة ، چاپ هلموت ريتر، استانبول 1954؛ همو، دلائل الاعجاز ، چاپ محمد عبده ، قاهره 1331؛ محمدبن احمد خوارزمي ، مفاتيح العلوم ، چاپ فان فلوتن ، ليدن 1968؛ علي بن عيسي رمّاني ، النّكت في اعجاز القرآن ، چاپ محمد خلف الله و محمد زغلول سلام ، قاهره 1387؛ محمدبن محمد فارابي ، المنطقيّاتِ لِلفارابي ، چاپ محمدتقي دانش پژوه ، قم 1408ـ1410؛ محمدبن عمر فخررازي ، نَهايةُ الا  يجاز في دِراية الا  عجاز ، چاپ احمد حجازي سقّا، بيروت 1412/1992؛ احمدبن محمد قسطلاني ، اِرشاد السّاري لِشرح صحيح البخاري ، بيروت ] بي تا. [ ؛ احمد مطلوب : البلاغة عند السّكّاكي ، بغداد 1384؛

The New Encyclopaedia Britanica , chicago 1985, Micropaedia , s. v. "Quintilian", Macropaedia , s.v. "Rhetoric"; Paul Robert, Le petit Robert: dictionnaire alphabإtique et analogique de la langue Franµise , rإdaction dirigإe par A. Rey et J. Rey-Debove, Paris 1983.

احمد مهدوي دامغاني

پايگاه بنياد دائرة المعارف اسلامي


امتیاز:
 
بازدید:
[ ۵ اسفند ۱۳۹۳ ] [ ۰۴:۳۷:۲۵ ] [ مشاوره مديريت ]

 

مثبت انديشي ، راز اعنماد به نفس و نترسيدن به هنگام سخنراني

فكر مثبت براي فردي كه مي‌ خواهد در حضور جمع سخنراني كند، احساس و توانايي مثبت ايجاد مي‌كند. بايد بياموزيم كه چگونه از حالت‌هاي هيجاني و عصبي پيش از سخنراني به نفع خود و براي نفوذ بيشتر در مخاطب استفاده كنيم.

از ديگر مهارت‌هايي كه لازم است قبل از سخنراني بكار برد، استفاده از مهارت و قدرت تصويرسازي صحنه‌اي است. اين مهارت نوعي توانايي بالقوه دروني است كه بايد از آن استفاده كرد.قبل از سخنراني بايد بر اساس درك و تجربه حسي، امور شناخته شده يا شناخته نشده را براي خود مجسم كنيم. ذهن ما اين توانايي را دارد كه انديشه ما را درگير رويدادهاي فرضي اما مبتني بر تجربيات گذشته كند.

تجسم و تصويرسازي ذهني با سالم‌سازي و آرامش فكر، ارتباط مستقيم دارد. همانطور كه رفتن روي صحنه و ايستادن در برابر جمع نيازمند تفكر مثبت است، بايد بتوانيم با واقع‌بيني موارد پيش‌بيني شده و پيش‌بيني نشده را براي خود مثبت تجسم كنيم و راه‌هاي رودررويي با آنها را بيابيم. بسياري از مردم، قهرمانان، موسيقي‌دانان، هنرپيشگان و سخنوران با اين شيوه موفق شده‌اند.

حال، چگونه اين توانايي دروني را بكار گيريم؟ صحبت‌هاي دونده مشهور و موفق المپيك « ويكي‌ هابر» جالب توجه است.

« درست قبل از مسابقه، من خودم را در حال دويدن مي‌بينم و مجسم مي‌كنم. بقيه حريفان دونده خود را نيز در ذهن مي‌آورم. سپس تلاش مي‌كنم هر حالت ممكني را كه احتمال دارد برايم پيش آيد مجسم كنم.الان شخصي پشت سرم است، حالا نزدكي مي‌شود. شايد هُل دهد. فرصت را از او مي‌گيرم و خلاصه همه لحظه‌هاي ميدان را در نظر دارم تا نهايتاً به خط پايان مي‌رسم. البته در همه حالات خودم را برتر و برنده ميدان مي‌دانم و مرعوب آنچه در اطرافم مي‌گذرد، نمي‌شوم.»

البته « ويكي هابر» هميشه پيروز ميدان نبوده لكن تحقيقات نشان داده است كه اين شيوه تخيل مشخصاً توان اجرايي هر قهرماني را افزايش مي‌دهد. تحقيقات دقيقاً اين نكته را نيز براي بهره‌برداري يك سخنران براي غلبه بر ترس صحنه بسيار مفيد مي‌داند. هر سخنران پيش از رفتن روي صحنه بايد بداند كه از سخنراني خود، تصور و تصوير مثبتي دارد يا خير.

كليد و رمز تجسم و تصويرسازي ذهني اين است كه بتوانيم تصويري كلي و شفاف و برخورداراز موفقيت در ذهن خلق كنيم.

خودتان را در جايگاه قرار دهيد. مطمئن و اميدوار، با نگاهي پراحساس و نسبتاً طولاني به چشمان مخاطبان خود، ارتباط اوليه را برقرار سازيد و سپس مقدمه سخنراني را با صدايي قاطع و شفاف ايراد كنيد. هر چه مخاطبان و شنوندگان شما مرحله به مرحله به مطالب شما پيوند مي‌خورند، شما نيز اطمينان و اعتماد به نفستان را افزايش دهيد.اين احساس را در خود ايجاد كنيد كه بهترين شيوه اداي سخنراني را پيش گرفته‌ايد و در حالي كه اين تصاوير را در ذهن خلق مي‌كنيد و جنبه‌هاي مثبت سخنراني را لحظه به لحظه مرور كنيد، واقع‌بين نيز باشيد.

در هر  حال مراقب باشيد كه افكار منفي شما را سست نكند. اگر احساس مي‌كنيد ممكن است بخشي از سخنراني، شما را به دردسر و زحمت اندازد با تصويري مثبت و بدون هيچ زحمتي خود را رها و آزاد بيابيد.«بدانيد هر قدر تصاوير ذهني شما از خودتان شفاف‌تر و اميدوار كننده‌تر باشد، سخنراني شما موفق‌تر خواهد بود.»

براي بررسي حالات ديگر، آگاهي از اين مطلب نيز مفيد است كه سخنران بداند، احتمالاً شنوندگان و مخاطبان، متوجه اضطراب و نگراني او نخواهند شد. اگر گمان مي‌كنيد كه در نظر افراد روبروي خود ناآرام و غيرعادي جلوه مي‌كنيد، اين گمان اشتباهي است. اكثر اوقات وقتي برخي از سخنرانان صحبت خود را به پايان مي‌برند، اقرار مي‌كنند كه بسيار ناآرام و مضطرب بوده‌اند، در حالي كه دوستان تعجب مي‌كنند زيرا در نظر آنان آرام و متكي به نفس ظاهر شده‌اند. يكي از نكات مهم در اين خصوص اين است كه در بين ده‌ها زمينه ترس واضطراب فقط يكي دو مورد آن ممكن است بروز كند و مخاطب آنها را ببيند و تشخيص دهد و همين آگاهي موجب مي‌شود كه سخنران بي‌اعتنا به آنچه در درونش مي‌گذرد، با اطمينان سخن گويد. شنونده و بيننده شما متوجه عرق ريختن و تپش شديد قلب شما نيست، بويژه اينكه اگر تلاش هم بكنيد كه آرام و خونسرد ظاهر شويد.

گاهي سخنرانان بعد از ديدن فيلم ويدئويي سخنراني خود تعجب مي‌كنند كه چقدر آرام، مسلط و عادي بوده‌اند؛ در حالي كه هنگام سخنراني مطمئن شده بودند كه مخاطبان از اضطراب آنان آگاه شده‌اند. لذا ديدن نوار سخنراني موجب رفع نگراني در سخنرانيهاي بعدي مي‌شود. نكته ديگر اين است كه هيچ سخنراني كاملاً آنطور كه طراحي شده است، انجام نمي‌گيرد و خطاهايي هر چند جزئي رخ مي‌دهد كه البته اغلب ناديده گرفته مي‌شوند. علت پنهان ماندن اينگونه خطاها اين است كه شنونده و بيننده و هر فرد حاضر، از برنامه‌ و چگونگي طراحي سخنراني آگاه نيست. او فقط آنچه را سخنران مي‌گويد، مي‌شنود. اگر جمله‌اي را جا انداختيد يا عبارتي را جابجا نقل كرديد يا مكث لازمي را در جاي مناسب فراموش كرديد، نگران نباشيد. طوري عمل كنيد كه گويي هيچ اتفاقي نيفتاده است.

موارد زير را براي تمرين و آماده سازي خود در سخنراني ها بكار گيريد :

1- در بهترين حالت جسمي و روحي باشيد. شب قبل از سخنراين تا دير وقت بيدار نمانيد. خواب خوب زمينه آرامش بخشي براي شما ايجاد مي‌كند.

2-در لحظاتي كه براي سخنراني آماده مي‌شويد، عضلات پاي خود را به طور آرام منقبض و منبسط كنيد. فشار آوردن و آزاد كردن عضلات پا موجب آرام شدن پا و رها شدن آن از تنش مي‌شود يا اينكه دست‌هاي خود را به هم فشار دهيد و سپس آرام رها كنيد. اين حركات موجب فراهم شدن آدرنالين لازم در بدن مي‌شود.

3- براي شروع سخنراني يكي دو نفس آرام و عميق بكشيد. اغلب مردم هنگامي كه مضطرب و در فشارند، نفس‌هاي كوتاه و ناتمام مي‌كشند و همين كار موجب افزايش تنش در آنها مي‌شود.

تنفس عميق افراد ناآرام را آرام مي‌سازد و تنش را از بين مي‌برد.

4-درباره مقدمه سخنراني خود زياد كار كنيد.تحقيقات نشان مي‌دهد كه ميزان اضطراب سخنران در 30 ثانيه اول سخنراني به طور چشمگيري كاهش مي‌يابد.

به محض اينكه از مقدمه با موفقيت گذر كرديد، بقيه كار آرام و مسلط طي خواهد شد.

5-با مخاطبان و شنوندگان و افراد روبروي خود ارتباط چهره‌به‌چهره و دوستانه برقرار كنيد. به چهره‌ها، گروهي نگاه نكنيد. يا ارتباط چشم به چشم توجه هر فرد را به خود جلب كنيد.

6- تلاش خود را بجاي اينكه براي تسلط بر « ترس از صحنه و جايگاه» صرف كنيد، متوجه ايجاد ارتباط با فردفرد مخاطبان كنيد. اگر اين كار را ناديده بگيريد، آنها نيز شما را فراموش مي‌كنند.

7- از وسايل كمك آموزشي استفاده كنيد. اين وسايل موجب مي‌شوند كه مخاطبان دائماً بر چهره و رفتار شما متمركز نباشند، گاهي جهت‌دادن به نگاه و تمركز مخاطبان استراحت خوبي براي بازسازي روحي است.

8- اگر در حال صحبت اشتباهي رخ داد، مرعوب آن نشويد. اتفاق مهمي نيست. زياد هم نبايد رسمي بود.

بهرحال اگر شما مي‌خواهيد سخنران خوبي باشيد و بدون ترس و واهمه از سخنراني كردن لذت ببريد، هر سخنراني خود را حتي كوتاه، تجربه‌اي مفيد و مثبت بدانيد. آنطور كه يكي از دانشجويان دوره آموزش سخنراني در پايان كلاس در برگه ارزيابي خود چنين نوشت:

« من واقعاً از اين كلاس مي‌ترسيدم. فكر اينكه روزي بتوانم خوب سخنراني كنم مرا نصف عمر مي‌كرد. لكن امروز از اينكه چنين مهارتي با من عجين شده خوشحالم و اين مهارت موجب آشنايي من با بسياري از دانشجويان شده است. مضاف بر اينكه اينجا براي من كلاسي است كه خودم نيز مي‌توانم افكار و نظرهايم را تشريح و بازگو كنم و مجبور نيستم فقط بنشينم و وقت خود را صرف گوش كردن به حرف‌هاي معلم كنم. من امروز از سخنراني كردن، لذت مي‌برم. درك اين موضوع كه در سخنراني، مخاطبانم با من همراهند، احساس بزرگي است.»

شما نيز با اطمينان در حضور ديگران بايستيد و فكر و احساس خود را براي آنان بازگو كنيد و اينگونه توانايي سخنراني را در خود ارتقا دهيد و چنين احساسي را نيز در ديگران ايجاد كنيد. پس از دستيابي به اولين موفقيت مراحل بعدي را مطمئن‌تر طي خواهيد كرد.

 


امتیاز:
 
بازدید:
[ ۵ اسفند ۱۳۹۳ ] [ ۰۴:۳۷:۲۴ ] [ مشاوره مديريت ]

لزوم آمادگي همه براي سخنراني

در طول زندگي نياز به سخنراني كردن در جمع دير يا زود ما را غافلگير خواهد كرد. هنگامي كه آن زمان فرا مي‌رسد، بايد آماده باشيم. حتي اگر در عمر خودمان چنين وضعي برايمان پيش نيايد، از يادگيري سخنراني مطالب بسياري خواهيم آموخت. هر سخن گفتني به انسان امتياز مي‌بخشد،‌از او فردي با تجربه مي‌سازد و تحمل درك افكار و عقايد فراهم مي‌آورد. سه هدف عمده سخنراني، آگاهي دادن، متقاعد كردن و ايجاد نشاط و ذوق هنري است.

همه تلاش ما در سخنراني براي تحقق اين اهداف يا حداقل يكي از آنهاست.

در گفتگوهاي روزانه نيز به اين سه هدف توجه داريم. در مكالمه‌هاي دو نفره، ناخودآگاه بسياري از مهارتها را بكار مي‌گيريم. افكارمان را متمركز و هدايت مي‌كنيم، مطلب را با شخص متقابل هماهنگ مي‌سازيم و براي تأثير بيشتر حكايتي تعريف مي‌كنيم و با هر حالت مخاطب بازخوردها را به دقت مي‌سنجيم كه به معناي اشتراك اين دو شيوه ارتباطي در اهداف است. لكن ساختار بيان عموماً متفاوت است.

در سخنراني عمومي از زبان رسمي استفاده مي‌كنيم و با استفاده از زبان درست بيشتر مراقبيم. شنونده در برابر سخنان و عبارت‌هاي نامأنوس و عاميانه و جملات غلط و غير دستوري واكنش منفي نشان مي‌دهد.

 


امتیاز:
 
بازدید:
[ ۵ اسفند ۱۳۹۳ ] [ ۰۴:۳۷:۲۳ ] [ مشاوره مديريت ]

هنر تفكر انتقادي در سخنراني ها

· در ميهماني ديشب، وقتي با آن مرد عجيب و غريب بحث كردم، واقعاً عاجز شدم چون گفته‌هاي من كاملاً درست بود و او اشتباه مي‌كرد اما نمي‌توانستم اشتباهش را آشكار و بيان كنم. مطمئن بودم كه در شيوة بحث و مجادله او مشكلي هست.

· من به يك رايانه نياز دارم و همه آگهي‌ها مدعي‌اند كه آخرين نمونه‌ها را در اختيار دارند ولي واقعاً كدام انتخاب براي من بهترين انتخاب خواهد بود؟

· براي مقاله پاياني دوره تحصيلم خيلي سخت كار كردم، اما راضي نشدم. به نظرم مطالب آن انسجام ندارد. نمي‌توانم دريابم كه اشتباه كجاست؟

· خطابه‌هاي سياسي همه يكطرفه شده‌اند. نامزدها فقط حرف مي‌زنند. با وعده همه چيز را اميدبخش جلوه مي‌دهند. واقعاً نمي‌دانم به چه كسي رأي دهم.

آيا اين حالات به نظرتان آشنا نيست؟ آيا تا به حال خود را در حالاتي نظير اينها سرگردان يافته‌ايد؟ اگر جوابتان مثبت است، پس به كلاس سخنراني خوش آمديد.

در اين كلاس شما ياد مي‌گيريد كه چگونه با اطمينان، متفكري منتقد شويد و با مهارت، شخصي را كه مي‌تواند در مناظره نظر خود را به خوبي بيان كند و فردي را كه به راحتي تسليم حرف ديگران مي‌شود، نقد كنيد يا ميان شخصي كه يك جنس را با دقت مي‌خرد با آنكه به سادگي فريب مي‌خورد، تمايز قائل شويد.

ياد مي‌گيريد كه با تفكري انتقادي حالت آن دانشجوي مستأصل را بررسي كنيد و بين رأي‌دهنده‌اي كه آگاهانه عمل مي‌كند و آنكه انتخابش بدون فكر است، تفاوت ايجاد كنيد.

تفكر انتقادي چيست؟ اين هنر به سخنران چه كمكي مي‌كند؟

توانايي تشخيص ضعف گفتگوي افراد است كه به ما كمك مي‌كند تا در سخن گفتن از آن ضعف دوري كنيم. همچنين توان تشخيص واقعيت در برابر غير آن و قضاوت درباره اعتبار گفته‌ها و درستي و نادرستي آنهاست. اوقات زيادي را كه شما صرف سازمان دادن به چارچوب سخنراني خود مي‌كنيد، مبتني است بر شيوه تفكر شما.

متفكران بزرگ قادرند ارتباط ميان عقايد مختلف را به روشني دريابند و هنگام سخنراني، فكر جديدي را كه برگرفته از آن عقايد مختلف است، خلق كنند و اين همان مهارت تفكر انتقادي است. خلق كنند و اين همان سخن‌سنجي است و به عبارتي بهتر، هنر سخن‌سنجي است. اين هنر شما را متفكري مؤثر تبديل مي‌كند.

همان‌طور كه شما مي‌آموزيد چگونه عقايد و نظرهاي خود را با زباني شفاف و درست بيان كنيد، مي‌آموزيد كه شفاف و درست بيانديشيد.

تفكر انتقادي شما را قادر مي‌سازد به سخنرانيهاي ديگران با دقت گوش دهيد و عقايد گويندگان را در حالات مختلف درست ارزيابي كنيد.

حال دوباره سراغ چهار مثال ياد شده مي‌رويم لكن با تفكري انتقادي؛ درباره آن مرد عجيب و غريب در ميهماني ديشب، اگر شما تفكري انتقادي داشتيد، آيا آن مرد مي‌توانست شما را محصور روش غلط خود در بحث كند؟ و شما را به راحتي مجاب نمايد؟ مطمئناً در اينگونه مباحث، سخن‌سنجي مهارتي است كه به شما كمك مي‌كند تا خوب گوش كنيد، دقيق بررسي كنيد و نهايتاً نقد كنيد.

و يا در زمينه خريد رايانه، آيا مي‌توان به آگهي‌ها اعتماد كرد يا بايد اطلاعات بيشتري كسب كرد؟

و نيز درباره سخنان نامزدهاي سياسي، اگر به اصل حرف آنها توجه كنيم و نقشي را كه آنها بازي مي‌كنند، ناديده بگيريم، آيا نتيجه‌گيريهاي ايشان راه گشاست؟

اين سؤالها كه به فكر اعتبار مي‌بخشد همان تفكر انتقادي است.


امتیاز:
 
بازدید:
[ ۵ اسفند ۱۳۹۳ ] [ ۰۴:۳۷:۲۲ ] [ مشاوره مديريت ]

نقش صداي رسا در جذب مخاطبان

نخستين گام براي سخنوران برجسته شناخت نوع صدايي است كه دارند، برخي از افراد به خاطر صداي ذاتي، چنان ديگران را تحت تأثير خود قرار مي‌دهند كه گويي نداي آسماني است اما دسته‌اي ديگر نيز به دليل نوع صدا از بيان حداقل خواسته‌هاي خود باز مي‌مانند؛ بنابراين پرسش « شما چه نوع صدايي داريد؟» اساسي‌ترين سؤال براي شناخت توانايي سخنوران، گويندگان و مجريان موفق خواهد بود.

صدايي غني و رسا

صدايي نرم، افسونگر و لطيف

صدايي نازك و غنّه‌اي

صدايي بم و گوش خراش

صدايي ناهنجار و آزار دهنده

در هر صورت، با هر صدايي كه هستيد مطمئن باشيد آن صدا بي‌نظير است و هيچ گاه نمي‌توان دو نفر را يافت كه از نظر ظاهر مانند هم و صدايي يكسان داشته باشند.

صداي انسان طي مراحل و نظام پيچيده‌اي كه آغاز آن با خروج هوا از ريه‌هاست شكل مي‌گيرد. آيا مي‌توانيد هنگام دميدن هوا به درون ريه‌ها سخن بگوييد؟

هواي بازدم از حنجره يا به عبارتي جعبه صدا عبور مي‌كند و با برخورد با تارهاي حنجره مرتعش مي‌شود و سپس ضمن عبور از گلو، دهان و بيني، طنين و حجم پيدا مي‌كند و در نهايت با برخورد به زبان، دندان‌ها، كام و لب‌ها حروف شكل مي‌يابند. از تركيب حروف، كلمه و از تركيب كلمه، جمله درست مي‌شود. 

صدايي كه در اين مسير طبيعي ساخته مي‌شود، به طور چشمگيري بر موفقيت شما در سخنوري اثر دارد. بدون ترديد صداي خوب ثروت است اما مي‌توان بدون داشتن صداي خوب هم موفق بود.برخي از سخنوران مشهور تاريخ صداهاي نازل و معيوب داشتند.

« آبراهام لينكلن» صدايي ناهنجار داشت.

« وينستون چرچيل» لكنت زبان و مختصر حالتي از نوك زباني داشت.

« ويل راجرز» صدايي غنّه‌اي داشت.

شما هم مانند اينگونه شخصيت‌هاي مشهور مي‌توانيد بر عيب و نقص احتمالي و طبيعي صداي خودتان غلبه كنيد و صدايتان را با بهترين اثر بخشي بكار ببريد.

اگر شما صدايتان را به اندازه‌اي ملايم كنيد و به سختي شنيده شود، مرتب در اداي كلمات تپق بزنيد، كند سخن بگوييد، پشت سر هم عقايد گوناگون خود را مطرح كنيد يا هنگام حرف زدن به زحمت سخن بگوييد، خيلي زود صحبت‌هاي شما از كارآيي و اثر بخشي خواهد افتاد. لينكلن، چرچيل و راجرز آموخته بودند كه چگونه صدايشان را مهار كنند و در اختيار داشته باشند. 

ويژگيها و جنبه‌هاي مختلف صدا

1- حجم صدا

از يك نگاه صداي پر قدرت براي سخنور شايد همه چيز باشد.البته امروزه دستگاههاي الكترونيكي هر نوع صدايي را پرقدرت مي‌كند اما مكانهايي هست كه شما ميكروفن در اختيار نداريد مانند كلاس كه شما بايد تلاش كنيد با در اختيار داشتن وضع صدايتان آن را متناسب با مكان بكار ببريد. بسياري از عوامل و موانع وجود دارد كه شما لازم است با آگاهي از آنها صدايتان را تناسب ببخشيد.

كمّيت و كيفيت حضور افراد در محيط، صداي خارج از محيط و وضع انعكاس صدا در فضا از جمله عوامل مزبور هستند.

اگر شما در جايي زياد بلند صحبت كنيد، مخاطبان ممكن است شما را بي‌ادب تلقي كنند. اگر خيلي ملايم صحبت كنيد، ممكن است مطالب شما تفهيم نشود.

يادتان باشد كه هميشه صدايتان براي خودتان بلندتر از آن است كه به شنونده مي‌رسد. به محض اينكه شروع كرديد به صحبت، به افرادي كه در عقب هستند، نگاه كنيد. اگر ابهامي در چهره دارند، بدانيد كه بايد بلندتر صحبت كنيد.

2- زير و بمي ارتفاع

ارتفاع صدا حالت زير و بمي صداي فرد است. هر قدر امواج صدا بيشتر و تندتر مرتعش شوند، حالت زير بودن آن بيشتر است و هر چه كمتر ارتعاش داشته باشند، حالت بم‌تري دارد.

« دانگ» يا زير و بمي صدا را مي‌توان از صدايي كه بين كليد اول و آخر پيانو توليد مي‌شود، مشخص كرد. هنگام سخنراني، زير و بم صدا بر معاني كلمات و صدا اثر مي‌گذارد.

تغيير در زير و بمي صدا را « آهنگ صدا» نيز مي‌نامند. تغيير ارتفاع به صداي شما درخشش، گرمي و شور و نشاط مي‌بخشد. اين آهنگ صداي شماست كه مشخص مي‌كند، جمله‌اي را به صورت سؤالي مطرح مي‌كنيد يا خبري. همچنين آهنگ صدايتان غم، شادي، رضايت، عصبانيت، سرزندگي، بي‌حالي، نگراني، آرامش و نيز سرحالي و خستگي شما را آشكار مي‌كند.

در گفتگو‌هاي روزمره به طور غريزي آهنگ صدايمان را براي بروز احساس و منظورمان بكار مي‌گيريم. افرادي كه چنين نيستند و يكنواخت صحبت مي‌كنند تنها مي‌توانند براي افراد كم خواب مؤثر باشند.

صداي تعداد كمي از مردم حالت يكنواختي مطلق دارد و هيچ تغييري در آهنگ كلامشان ايجاد نمي‌شود اما افراد زيادي هستند كه از تغييرات آهنگ گفتار به صورت تكراري و ملال‌آور استفاده مي‌كنند كه اين روش نوعي روش خواب‌آور و هيپنوتيزمي است.

شما مي‌توانيد براي مقابله با اين حالتها از ضبط صوت كمك بگيريد و صداي خودتان را ضبط كنيد و بشنويد. اگر جملاتتان با آهنگ ثابت و ويژه‌اي پايان مي‌يابد، سعي كنيد تا اين وضع را تغيير دهيد و آهنگ را مطابق با مفهوم كلمات بكار ببريد. به هر حال تلاش براي رهايي از برخي عادتها در ابتدا شايد بد جلوه كند اما مطمئن باشيد كه براي تبديل به سخنوري قابل و شايسته اين روشها تضميني است.

 


امتیاز:
 
بازدید:
[ ۵ اسفند ۱۳۹۳ ] [ ۰۴:۳۷:۲۲ ] [ مشاوره مديريت ]

تغيير ذهن مخاطب ، هدف اصلي سخنراني

اين همان هدفي است كه اغلب ما در زندگي قصد انجام دادن آن را داريم.

گويندگي و سخنوري سه فرصت را در زمينه تحقق اصل « ايجاد تغيير» فراهم مي‌آورد.

1- متقاعد كردن و اقناع مردم براي انجام دادن كاري كه به نظر شما درست است.

2- آگاه كردن مردم از امور و مسائلي كه از آنها بي‌اطلاع بودند.

3- سرگرمي و ايجاد تفريح براي مردم به منظور داشتن احساس شادي و سرشاري از خودشان.

اينها سه هدف اصلي هر سخنوري است كه با مردم سخن مي‌گويد: متقاعد كردن، آگاهي دادن، سرگرم كردن.

اين سه هدف اساسي در گفتگوها و محاوره‌هاي روزانه نيز مصداق دارند.

نخستين گام براي سخنوران برجسته شناخت نوع صدايي است كه دارند، برخي از افراد به خاطر صداي ذاتي، چنان ديگران را تحت تأثير خود قرار مي‌دهند كه گويي نداي آسماني است اما دسته‌اي ديگر نيز به دليل نوع صدا از بيان حداقل خواسته‌هاي خود باز مي‌مانند؛ بنابراين پرسش « شما چه نوع صدايي داريد؟» اساسي‌ترين سؤال براي شناخت توانايي سخنوران، گويندگان و مجريان موفق خواهد بود.

 


امتیاز:
 
بازدید:
[ ۵ اسفند ۱۳۹۳ ] [ ۰۴:۳۷:۲۱ ] [ مشاوره مديريت ]
[ ۱ ][ ۲ ][ ۳ ][ ۴ ][ ۵ ][ ۶ ][ ۷ ][ ۸ ][ ۹ ][ ۱۰ ][ ۱۱ ][ ۱۲ ][ ۱۳ ][ ۱۴ ][ ۱۵ ][ ۱۶ ][ ۱۷ ][ ۱۸ ][ ۱۹ ][ ۲۰ ][ ۲۱ ][ ۲۲ ][ ۲۳ ][ ۲۴ ][ ۲۵ ][ ۲۶ ][ ۲۷ ][ ۲۸ ][ ۲۹ ][ ۳۰ ][ ۳۱ ][ ۳۲ ][ ۳۳ ][ ۳۴ ][ ۳۵ ][ ۳۶ ][ ۳۷ ][ ۳۸ ][ ۳۹ ][ ۴۰ ][ ۴۱ ][ ۴۲ ][ ۴۳ ][ ۴۴ ][ ۴۵ ][ ۴۶ ][ ۴۷ ][ ۴۸ ][ ۴۹ ][ ۵۰ ][ ۵۱ ][ ۵۲ ][ ۵۳ ][ ۵۴ ][ ۵۵ ][ ۵۶ ][ ۵۷ ][ ۵۸ ][ ۵۹ ][ ۶۰ ][ ۶۱ ][ ۶۲ ][ ۶۳ ][ ۶۴ ][ ۶۵ ][ ۶۶ ][ ۶۷ ][ ۶۸ ][ ۶۹ ][ ۷۰ ][ ۷۱ ][ ۷۲ ][ ۷۳ ][ ۷۴ ][ ۷۵ ][ ۷۶ ][ ۷۷ ][ ۷۸ ][ ۷۹ ][ ۸۰ ][ ۸۱ ][ ۸۲ ][ ۸۳ ][ ۸۴ ][ ۸۵ ][ ۸۶ ][ ۸۷ ][ ۸۸ ][ ۸۹ ][ ۹۰ ][ ۹۱ ][ ۹۲ ][ ۹۳ ][ ۹۴ ][ ۹۵ ][ ۹۶ ][ ۹۷ ][ ۹۸ ][ ۹۹ ][ ۱۰۰ ][ ۱۰۱ ][ ۱۰۲ ][ ۱۰۳ ][ ۱۰۴ ][ ۱۰۵ ][ ۱۰۶ ][ ۱۰۷ ][ ۱۰۸ ][ ۱۰۹ ][ ۱۱۰ ][ ۱۱۱ ][ ۱۱۲ ][ ۱۱۳ ][ ۱۱۴ ][ ۱۱۵ ][ ۱۱۶ ][ ۱۱۷ ][ ۱۱۸ ][ ۱۱۹ ][ ۱۲۰ ][ ۱۲۱ ][ ۱۲۲ ][ ۱۲۳ ][ ۱۲۴ ][ ۱۲۵ ][ ۱۲۶ ][ ۱۲۷ ][ ۱۲۸ ][ ۱۲۹ ][ ۱۳۰ ][ ۱۳۱ ][ ۱۳۲ ][ ۱۳۳ ][ ۱۳۴ ][ ۱۳۵ ][ ۱۳۶ ][ ۱۳۷ ][ ۱۳۸ ][ ۱۳۹ ][ ۱۴۰ ][ ۱۴۱ ][ ۱۴۲ ][ ۱۴۳ ][ ۱۴۴ ][ ۱۴۵ ][ ۱۴۶ ][ ۱۴۷ ][ ۱۴۸ ][ ۱۴۹ ][ ۱۵۰ ][ ۱۵۱ ][ ۱۵۲ ][ ۱۵۳ ][ ۱۵۴ ][ ۱۵۵ ][ ۱۵۶ ][ ۱۵۷ ][ ۱۵۸ ][ ۱۵۹ ][ ۱۶۰ ][ ۱۶۱ ][ ۱۶۲ ][ ۱۶۳ ][ ۱۶۴ ][ ۱۶۵ ][ ۱۶۶ ][ ۱۶۷ ][ ۱۶۸ ][ ۱۶۹ ][ ۱۷۰ ][ ۱۷۱ ][ ۱۷۲ ][ ۱۷۳ ][ ۱۷۴ ][ ۱۷۵ ][ ۱۷۶ ][ ۱۷۷ ][ ۱۷۸ ][ ۱۷۹ ][ ۱۸۰ ][ ۱۸۱ ][ ۱۸۲ ][ ۱۸۳ ][ ۱۸۴ ][ ۱۸۵ ][ ۱۸۶ ][ ۱۸۷ ][ ۱۸۸ ][ ۱۸۹ ][ ۱۹۰ ][ ۱۹۱ ][ ۱۹۲ ][ ۱۹۳ ][ ۱۹۴ ][ ۱۹۵ ][ ۱۹۶ ][ ۱۹۷ ][ ۱۹۸ ][ ۱۹۹ ][ ۲۰۰ ][ ۲۰۱ ][ ۲۰۲ ][ ۲۰۳ ][ ۲۰۴ ][ ۲۰۵ ][ ۲۰۶ ][ ۲۰۷ ][ ۲۰۸ ][ ۲۰۹ ][ ۲۱۰ ][ ۲۱۱ ][ ۲۱۲ ][ ۲۱۳ ][ ۲۱۴ ][ ۲۱۵ ][ ۲۱۶ ][ ۲۱۷ ][ ۲۱۸ ][ ۲۱۹ ][ ۲۲۰ ][ ۲۲۱ ][ ۲۲۲ ][ ۲۲۳ ][ ۲۲۴ ][ ۲۲۵ ][ ۲۲۶ ][ ۲۲۷ ][ ۲۲۸ ][ ۲۲۹ ][ ۲۳۰ ][ ۲۳۱ ][ ۲۳۲ ][ ۲۳۳ ][ ۲۳۴ ][ ۲۳۵ ][ ۲۳۶ ][ ۲۳۷ ][ ۲۳۸ ][ ۲۳۹ ][ ۲۴۰ ][ ۲۴۱ ][ ۲۴۲ ][ ۲۴۳ ][ ۲۴۴ ][ ۲۴۵ ][ ۲۴۶ ][ ۲۴۷ ][ ۲۴۸ ][ ۲۴۹ ][ ۲۵۰ ][ ۲۵۱ ][ ۲۵۲ ][ ۲۵۳ ][ ۲۵۴ ][ ۲۵۵ ][ ۲۵۶ ][ ۲۵۷ ][ ۲۵۸ ][ ۲۵۹ ][ ۲۶۰ ][ ۲۶۱ ][ ۲۶۲ ][ ۲۶۳ ][ ۲۶۴ ][ ۲۶۵ ][ ۲۶۶ ][ ۲۶۷ ][ ۲۶۸ ][ ۲۶۹ ][ ۲۷۰ ][ ۲۷۱ ][ ۲۷۲ ][ ۲۷۳ ][ ۲۷۴ ][ ۲۷۵ ][ ۲۷۶ ][ ۲۷۷ ][ ۲۷۸ ][ ۲۷۹ ][ ۲۸۰ ][ ۲۸۱ ][ ۲۸۲ ][ ۲۸۳ ][ ۲۸۴ ][ ۲۸۵ ][ ۲۸۶ ][ ۲۸۷ ][ ۲۸۸ ][ ۲۸۹ ][ ۲۹۰ ][ ۲۹۱ ][ ۲۹۲ ][ ۲۹۳ ][ ۲۹۴ ][ ۲۹۵ ][ ۲۹۶ ][ ۲۹۷ ][ ۲۹۸ ][ ۲۹۹ ][ ۳۰۰ ][ ۳۰۱ ][ ۳۰۲ ][ ۳۰۳ ][ ۳۰۴ ][ ۳۰۵ ][ ۳۰۶ ][ ۳۰۷ ][ ۳۰۸ ][ ۳۰۹ ][ ۳۱۰ ][ ۳۱۱ ][ ۳۱۲ ][ ۳۱۳ ][ ۳۱۴ ][ ۳۱۵ ][ ۳۱۶ ][ ۳۱۷ ][ ۳۱۸ ][ ۳۱۹ ][ ۳۲۰ ][ ۳۲۱ ][ ۳۲۲ ][ ۳۲۳ ][ ۳۲۴ ][ ۳۲۵ ][ ۳۲۶ ][ ۳۲۷ ][ ۳۲۸ ][ ۳۲۹ ][ ۳۳۰ ][ ۳۳۱ ][ ۳۳۲ ][ ۳۳۳ ][ ۳۳۴ ][ ۳۳۵ ][ ۳۳۶ ][ ۳۳۷ ][ ۳۳۸ ][ ۳۳۹ ][ ۳۴۰ ][ ۳۴۱ ][ ۳۴۲ ][ ۳۴۳ ][ ۳۴۴ ][ ۳۴۵ ][ ۳۴۶ ][ ۳۴۷ ][ ۳۴۸ ][ ۳۴۹ ][ ۳۵۰ ][ ۳۵۱ ][ ۳۵۲ ][ ۳۵۳ ][ ۳۵۴ ][ ۳۵۵ ][ ۳۵۶ ][ ۳۵۷ ][ ۳۵۸ ][ ۳۵۹ ][ ۳۶۰ ][ ۳۶۱ ][ ۳get="_blank">۵۱۴ ][ ۵۱۵ ][ ۵۱۶ ][ ۵۱۷ ][ ۵۱۸ ][ ۵۱۹ ][ ۵۲۰ ][ ۵۲۱ ][ ۵۲۲ ][ ۵۲۳ ][ ۵۲۴ ][ ۵۲۵ ][ ۵۲۶ ][ ۵۲۷ ][ ۵۲۸ ][ ۵۲۹ ][ ۵۳۰ ][ ۵۳۱ ][ ۵۳۲ ][ ۵۳۳ ][ ۵۳۴ ][ ۵۳۵ ][ ۵۳۶ ][ ۵۳۷ ][ ۵۳۸ ][ ۵۳۹ ][ ۵۴۰ ][ ۵۴۱ ][ ۵۴۲ ][ ۵۴۳ ][ ۵۴۴ ][ ۵۴۵ ][ ۵۴۶ ][ ۵۴۷ ][ ۵۴۸ ][ ۵۴۹ ][ ۵۵۰ ][ ۵۵۱ ][ ۵۵۲ ][ ۵۵۳ ][ ۵۵۴ ][ ۵۵۵ ][ ۵۵۶ ][ ۵۵۷ ][ ۵۵۸ ][ ۵۵۹ ][ ۵۶۰ ][ ۵۶۱ ][ ۵۶۲ ][ ۵۶۳ ][ ۵۶۴ ][ ۵۶۵ ][ ۵۶۶ ][ ۵۶۷ ][ ۵۶۸ ][ ۵۶۹ ][ ۵۷۰ ][ ۵۷۱ ][ ۵۷۲ ][ ۵۷۳ ][ ۵۷۴ ][ ۵۷۵ ][ ۵۷۶ ][ ۵۷۷ ][ ۵۷۸ ][ ۵۷۹ ][ ۵۸۰ ][ ۵۸۱ ][ ۵۸۲ ][ ۵۸۳ ][ ۵۸۴ ][ ۵۸۵ ][ ۵۸۶ ][ ۵۸۷ ][ ۵۸۸ ][ ۵۸۹ ][ ۵۹۰ ][ ۵۹۱ ][ ۵۹۲ ][ ۵۹۳ ][ ۵۹۴ ][ ۵۹۵ ][ ۵۹۶ ][ ۵۹۷ ][ ۵۹۸ ][ ۵۹۹ ][ ۶۰۰ ][ ۶۰۱ ][ ۶۰۲ ][ ۶۰۳ ][ ۶۰۴ ][ ۶۰۵ ][ ۶۰۶ ][ ۶۰۷ ][ ۶۰۸ ][ ۶۰۹ ][ ۶۱۰ ][ ۶۱۱ ][ ۶۱۲ ][ ۶۱۳ ][ ۶۱۴ ][ ۶۱۵ ][ ۶۱۶ ][ ۶۱۷ ][ ۶۱۸ ][ ۶۱۹ ][ ۶۲۰ ][ ۶۲۱ ][ ۶۲۲ ][ ۶۲۳ ][ ۶۲۴ ][ ۶۲۵ ][ ۶۲۶ ][ ۶۲۷ ][ ۶۲۸ ][ ۶۲۹ ][ ۶۳۰ ][ ۶۳۱ ][ ۶۳۲ ][ ۶۳۳ ][ ۶۳۴ ][ ۶۳۵ ][ ۶۳۶ ][ ۶۳۷ ][ ۶۳۸ ][ ۶۳۹ ][ ۶۴۰ ][ ۶۴۱ ][ ۶۴۲ ][ ۶۴۳ ][ ۶۴۴ ][ ۶۴۵ ][ ۶۴۶ ][ ۶۴۷ ][ ۶۴۸ ][ ۶۴۹ ][ ۶۵۰ ][ ۶۵۱ ][ ۶۵۲ ][ ۶۵۳ ][ ۶۵۴ ][ ۶۵۵ ][ ۶۵۶ ][ ۶۵۷ ][ ۶۵۸ ][ ۶۵۹ ][ ۶۶۰ ][ ۶۶۱ ][ ۶۶۲ ][ ۶۶۳ ][ ۶۶۴ ][ ۶۶۵ ][ ۶۶۶ ][ ۶۶۷ ][ ۶۶۸ ][ ۶۶۹ ][ ۶۷۰ ][ ۶۷۱ ][ ۶۷۲ ][ ۶۷۳ ][ ۶۷۴ ][ ۶۷۵ ][ ۶۷۶ ][ ۶۷۷ ][ ۶۷۸ ][ ۶۷۹ ][ ۶۸۰ ][ ۶۸۱ ][ ۶۸۲ ][ ۶۸۳ ][ ۶۸۴ ][ ۶۸۵ ][ ۶۸۶ ][ ۶۸۷ ][ ۶۸۸ ][ ۶۸۹ ][ ۶۹۰ ][ ۶۹۱ ][ ۶۹۲ ][ ۶۹۳ ][ ۶۹۴ ][ ۶۹۵ ][ ۶۹۶ ][ ۶۹۷ ][ ۶۹۸ ][ ۶۹۹ ][ ۷۰۰ ][ ۷۰۱ ][ ۷۰۲ ][ ۷۰۳ ][ ۷۰۴ ][ ۷۰۵ ][ ۷۰۶ ][ ۷۰۷ ][ ۷۰۸ ][ ۷۰۹ ][ ۷۱۰ ][ ۷۱۱ ][ ۷۱۲ ][ ۷۱۳ ][ ۷۱۴ ][ ۷۱۵ ][ ۷۱۶ ][ ۷۱۷ ][ ۷۱۸ ][ ۷۱۹ ][ ۷۲۰ ][ ۷۲۱ ][ ۷۲۲ ][ ۷۲۳ ][ ۷۲۴ ][ ۷۲۵ ][ ۷۲۶ ][ ۷۲۷ ][ ۷۲۸ ][ ۷۲۹ ][ ۷۳۰ ][ ۷۳۱ ][ ۷۳۲ ][ ۷۳۳ ][ ۷۳۴ ][ ۷۳۵ ][ ۷۳۶ ][ ۷۳۷ ][ ۷۳۸ ][ ۷۳۹ ][ ۷۴۰ ][ ۷۴۱ ][ ۷۴۲ ][ ۷۴۳ ][ ۷۴۴ ][ ۷۴۵ ][ ۷۴۶ ][ ۷۴۷ ][ ۷۴۸ ][ ۷۴۹ ][ ۷۵۰ ][ ۷۵۱ ][ ۷۵۲ ][ ۷۵۳ ][ ۷۵۴ ][ ۷۵۵ ][ ۷۵۶ ][ ۷۵۷ ][ ۷۵۸ ][ ۷۵۹ ][ ۷۶۰ ][ ۷۶۱ ][ ۷۶۲ ][ ۷۶۳ ][ ۷۶۴ ][ ۷۶۵ ][ ۷۶۶ ][ ۷۶۷ ][ ۷۶۸ ][ ۷۶۹ ][ ۷۷۰ ][ ۷۷۱ ][ ۷۷۲ ][ ۷۷۳ ][ ۷۷۴ ][ ۷۷۵ ][ ۷۷۶ ][ ۷۷۷ ][ ۷۷۸ ][ ۷۷۹ ][ ۷۸۰ ][ ۷۸۱ ][ ۷۸۲ ][ ۷۸۳ ][ ۷۸۴ ][ ۷۸۵ ][ ۷۸۶ ][ ۷۸۷ ][ ۷۸۸ ][ ۷۸۹ ][ ۷۹۰ ][ ۷۹۱ ][ ۷۹۲ ][ ۷۹۳ ][ ۷۹۴ ][ ۷۹۵ ][ ۷۹۶ ][ ۷۹۷ ][ ۷۹۸ ][ ۷۹۹ ][ ۸۰۰ ][ ۸۰۱ ][ ۸۰۲ ][ ۸۰۳ ][ ۸۰۴ ][ ۸۰۵ ][ ۸۰۶ ][ ۸۰۷ ][ ۸۰۸ ][ ۸۰۹ ][ ۸۱۰ ][ ۸۱۱ ][ ۸۱۲ ][ ۸۱۳ ][ ۸۱۴ ][ ۸۱۵ ][ ۸۱۶ ][ ۸۱۷ ][ ۸۱۸ ][ ۸۱۹ ][ ۸۲۰ ][ ۸۲۱ ][ ۸۲۲ ][ ۸۲۳ ][ ۸۲۴ ][ ۸۲۵ ][ ۸۲۶ ][ ۸۲۷ ][ ۸۲۸ ][ ۸۲۹ ][ ۸۳۰ ][ ۸۳۱ ][ ۸۳۲ ][ ۸۳۳ ][ ۸۳۴ ][ ۸۳۵ ][ ۸۳۶ ][ ۸۳۷ ][ ۸۳۸ ][ ۸۳۹ ][ ۸۴۰ ][ ۸۴۱ ][ ۸۴۲ ][ ۸۴۳ ][ ۸۴۴ ][ ۸۴۵ ][ ۸۴۶ ][ ۸۴۷ ][ ۸۴۸ ][ ۸۴۹ ][ ۸۵۰ ][ ۸۵۱ ][ ۸۵۲ ][ ۸۵۳ ][ ۸۵۴ ][ ۸۵۵ ][ ۸۵۶ ][ ۸۵۷ ][ ۸۵۸ ][ ۸۵۹ ][ ۸۶۰ ][ ۸۶۱ ][ ۸۶۲ ][ ۸۶۳ ][ ۸۶۴ ][ ۸۶۵ ][ ۸۶۶ ][ ۸۶۷ ][ ۸۶۸ ][ ۸۶۹ ][ ۸۷۰ ][ ۸۷۱ ][ ۸۷۲ ][ ۸۷۳ ][ ۸۷۴ ][ ۸۷۵ ][ ۸۷۶ ][ ۸۷۷ ][ ۸۷۸ ][ ۸۷۹ ][ ۸۸۰ ][ ۸۸۱ ][ ۸۸۲ ][ ۸۸۳ ][ ۸۸۴ ][ ۸۸۵ ][ ۸۸۶ ][ ۸۸۷ ][ ۸۸۸ ][ ۸۸۹ ][ ۸۹۰ ][ ۸۹۱ ][ ۸۹۲ ][ ۸۹۳ ][ ۸۹۴ ][ ۸۹۵ ][ ۸۹۶ ][ ۸۹۷ ][ ۸۹۸ ][ ۸۹۹ ][ ۹۰۰ ][ ۹۰۱ ][ ۹۰۲ ][ ۹۰۳ ][ ۹۰۴ ][ ۹۰۵ ][ ۹۰۶ ][ ۹۰۷ ][ ۹۰۸ ][ ۹۰۹ ][ ۹۱۰ ][ ۹۱۱ ][ ۹۱۲ ][ ۹۱۳ ][ ۹۱۴ ][ ۹۱۵ ][ ۹۱۶ ][ ۹۱۷ ][ ۹۱۸ ][ ۹۱۹ ][ ۹۲۰ ][ ۹۲۱ ][ ۹۲۲ ][ ۹۲۳ ][ ۹۲۴ ][ ۹۲۵ ][ ۹۲۶ ][ ۹۲۷ ][ ۹۲۸ ][ ۹۲۹ ][ ۹۳۰ ][ ۹۳۱ ][ ۹۳۲ ][ ۹۳۳ ][ ۹۳۴ ][ ۹۳۵ ][ ۹۳۶ ][ ۹۳۷ ][ ۹۳۸ ][ ۹۳۹ ][ ۹۴۰ ][ ۹۴۱ ][ ۹۴۲ ][ ۹۴۳ ][ ۹۴۴ ][ ۹۴۵ ][ ۹۴۶ ][ ۹۴۷ ][ ۹۴۸ ][ ۹۴۹ ][ ۹۵۰ ][ ۹۵۱ ][ ۹۵۲ ][ ۹۵۳ ][ ۹۵۴ ][ ۹۵۵ ][ ۹۵۶ ][ ۹۵۷ ][ ۹۵۸ ][ ۹۵۹ ][ ۹۶۰ ][ ۹۶۱ ][ ۹۶۲ ][ ۹۶۳ ][ ۹۶۴ ][ ۹۶۵ ][ ۹۶۶ ][ ۹۶۷ ][ ۹۶۸ ][ ۹۶۹ ][ ۹۷۰ ][ ۹۷۱ ][ ۹۷۲ ][ ۹۷۳ ][ ۹۷۴ ][ ۹۷۵ ][ ۹۷۶ ][ ۹۷۷ ][ ۹۷۸ ][ ۹۷۹ ][ ۹۸۰ ][ ۹۸۱ ][ ۹۸۲ ][ ۹۸۳ ][ ۹۸۴ ][ ۹۸۵ ][ ۹۸۶ ][ ۹۸۷ ][ ۹۸۸ ][ ۹۸۹ ][ ۹۹۰ ][ ۹۹۱ ][ ۹۹۲ ][ ۹۹۳ ][ ۹۹۴ ][ ۹۹۵ ][ ۹۹۶ ][ ۹۹۷ ][ ۹۹۸ ][ ۹۹۹ ][ ۱۰۰۰ ][ ۱۰۰۱ ][ ۱۰۰۲ ][ ۱۰۰۳ ][ ۱۰۰۴ ][ ۱۰۰۵ ][ ۱۰۰۶ ][ ۱۰۰۷ ][ ۱۰۰۸ ][ ۱۰۰۹ ][ ۱۰۱۰ ][ ۱۰۱۱ ][ ۱۰۱۲ ][ ۱۰۱۳ ][ ۱۰۱۴ ][ ۱۰۱۵ ][ ۱۰۱۶ ][ ۱۰۱۷ ][ ۱۰۱۸ ][ ۱۰۱۹ ][ ۱۰۲۰ ][ ۱۰۲۱ ][ ۱۰۲۲ ][ ۱۰۲۳ ][ ۱۰۲۴ ][ ۱۰۲۵ ][ ۱۰۲۶ ][ ۱۰۲۷ ][ ۱۰۲۸ ][ ۱۰۲۹ ][ ۱۰۳۰ ][ ۱۰۳۱ ][ ۱۰۳۲ ][ ۱۰۳۳ ][ ۱۰۳۴ ][ ۱۰۳۵ ][ ۱۰۳۶ ][ ۱۰۳۷ ][ ۱۰۳۸ ][ ۱۰۳۹ ][ ۱۰۴۰ ][ ۱۰۴۱ ][ ۱۰۴۲ ][ ۱۰۴۳ ][ ۱۰۴۴ ][ ۱۰۴۵ ][ ۱۰۴۶ ][ ۱۰۴۷ ][ ۱۰۴۸ ][ ۱۰۴۹ ][ ۱۰۵۰ ][ ۱۰۵۱ ][ ۱۰۵۲ ][ ۱۰۵۳ ][ ۱۰۵۴ ][ ۱۰۵۵ ][ ۱۰۵۶ ][ ۱۰۵۷ ][ ۱۰۵۸ ][ ۱۰۵۹ ][ ۱۰۶۰ ][ ۱۰۶۱ ][ ۱۰۶۲ ][ ۱۰۶۳ ][ ۱۰۶۴ ][ ۱۰۶۵ ][ ۱۰۶۶ ][ ۱۰۶۷ ][ ۱۰۶۸ ][ ۱۰۶۹ ][ ۱۰۷۰ ][ ۱۰۷۱ ][ ۱۰۷۲ ][ ۱۰۷۳ ][ ۱۰۷۴ ][ ۱۰۷۵ ][ ۱۰۷۶ ][ ۱۰۷۷ ][ ۱۰۷۸ ][ ۱۰۷۹ ][ ۱۰۸۰ ][ ۱۰۸۱ ][ ۱۰۸۲ ][ ۱۰۸۳ ][ ۱۰۸۴ ][ ۱۰۸۵ ][ ۱۰۸۶ ][ ۱۰۸۷ ][ ۱۰۸۸ ][ ۱۰۸۹ ][ ۱۰۹۰ ][ ۱۰۹۱ ][ ۱۰۹۲ ][ ۱۰۹۳ ][ ۱۰۹۴ ][ ۱۰۹۵ ][ ۱۰۹۶ ][ ۱۰۹۷ ]
.: Weblog Themes By iranblag :.

درباره وبلاگ

تيم مشاوران مديريت ايران IranMCT ----------------- http://iranmct.com ---------------- Iran Management Consultants Team
پنل کاربری
نام کاربری :
پسورد :
لینک های تبادلی
فاقد لینک
تبادل لینک اتوماتیک
لینک :
خبرنامه
عضویت   لغو عضویت
امکانات وب
شمارنده
شرکت مشاوره مدیریتبازارسازی مدیریت بازاریابی. بازدید تحقیقات بازاریابیآموزش مدیریت MBAدلایل ترک تحقی