مشاوره مديريت - آموزش مديريت - آموزش فروشندگي حرفه‌اي
 
نويسندگان
عضویت
نام کاربری :
پسورد :
تکرار پسورد:
ایمیل :
نام اصلی :
آمار
امروز : 3346
دیروز : 3843
افراد آنلاین : 13
همه : 5297678

مطالعات ، تجربه ها و تمرين هاي ضروري براي تدريس ، سخنراني ، گويندگي ، گفتگو ، مناظره ، مجريگري ، مباحثه ، مذاكره و مصاحبه استخدامي و رسانه اي .

۴۳ - تمرين سخنران و گوينده براي پرهيز از شتابزدگي و ايجاد تعارض بين گفتار و رفتار خود

۶

ناهمگوني در گفتار و رفتار برخي استادان ، يك آسيب جدي

در انديشه ديني ما، همواره تعليم، تهذيب، دانايي و دينداري همزاد و همراه اند. هم آن كس كه مي خواهد از خرمن دانش خوشه برچيند، بايد جامه اي از جنس پارسايي بر تن كند و هم آنكه مي خواهد كام مشتاقان و مشتريان دانش را به آب علم و انديشه سيراب سازد، بايد دل و جان دانش اندوزان را به طهارت و تابناكي بيارايد تا مبادا در شوره زار، تخم بي حاصل بكارد و رنج بي گنج برد و از كشته خويش هيچ ندروَد.

تأكيد مكرر قرآن بر دو رسالت بزرگ پيامبران ـ تهذيب و تعليم ـ الگوي روشني فرا روي كساني مي نهد كه گام در راه پيامبران مي نهند و رسالت آموزش و راهبري را بر دوش مي كشند. معلمان جامعه كه چنين رسالتي يافته اند، بايد مؤكد و مكرر بر دو عنصر تعليم و تربيت عطف توجه نشان دهند كه اگر از تهذيب و پرورش غفلت ورزند، هرگز پيامبرانه نخواهند زيست.

در نظام آموزشي ما كه از رويكرد ديني الگو مي گيرد، پرورش جان آدمي كه البته به لحاظ رُتبي مقدم بر دانايي و آگاهي انسان است، بر عهده معلمان و مربياني است كه بر خردفزايي و رشد آگاهي انسان كمر همت بسته اند؛ براي پيشرفت آموزشي فراگيران، تدابير كارسازي انديشيده مي شود و از كتاب و كلاس و استاد گرفته، تا فضايي فيزيكي و تكنولوژي آموزشي، همه در خدمت رشد علمي و انديشه اي فراگيران قرار مي گيرد و سرانجام كارنماي آموزشي كه ميزان رشد يا افت فراگير را در تحصيل بنماياند و نيز تمهيداتي كه ضعف ها را پوشش دهد، به كار گرفته مي شوند تا پيشرفت علمي فراگير (دانش آموز و دانشجو) به سامان رسد.

هم چنين با نمودارهاي آموزشي كه منحني رشد يا افت محصلان را آشكار مي سازد و نيز نظارتي كه بر فرايند ياد دهي استاد و يادگيري شاگردان اعمال مي شود، توفيق يا عدم توفيق آموزشي استادان نيز نشان داده خواهد شد؛ اما به حقيقت چه ساز و كاري به كار گرفته مي شود، تا رشد تربيتي و پرورشي فراگير كه بايد همزاد و همپاي رشد آموزشي او سير تكاملي داشته باشد، مورد سنجش و ارزيابي قرار گيرد و چه تدابيري اتخاذ مي گردد تا عملكرد استادان و عنايت آنان به تربيت شاگردان، مورد شناسايي و نقد واقع شود و مشخص گردد كه آيا آنان اساساً به اين رسالت سنگين و پردشوار، توجه مبارك و مؤثري دارند يا خير؟

البته در نظام آموزشي ما و در دوران تحصيلي ابتدايي و راهنمايي، تنها كار سازمان يافته براي آگاهي از رشد تربيتي فراگير، گنجاندن نمره انضباط در كارنماي تحصيلي اوست و چنان كه مي دانيم، نمره كمي آن، در مجموع متأثر از قانون پذيري يا قانون ستيزي دانش آموز (رعايت يا عدم رعايت قوانين آموزشي) است و ارتباط وثيقي با سطح تربيتي وي ندارد. باري اگر توجه به تربيت و اخلاق فراگير ضرورت دارد، در تحصيلات عالي تر و مقاطع دانشگاهي، اين توجه فوريت و ضرورت ويژه اي مي يابد؛ از يك سو استادان مقطع تحصيلي دانشگاه، نسبت به دوران اوليه تحصيل، از تكثر، تنوع و تعدد بيشتري برخوردارند، چنان كه مي دانيم فراگيران دوران ابتدايي، از الگوي واحدي (مثبت يا منفي) پيروي مي كنند و چون تنها با يك استاد مواجه اند، در تأثير پذيري و الگوگيري سر در گم نخواهند بود؛ بر خلاف آنان دانش آموزان راهنمايي، متوسطه و دانشجويان دانشگاه، به دليل داشتن معلمان و استادان متنوع، الگوهاي متفاوتي دارند و داشتن همين الگوهاي متفاوت كه قطعاً از لحاظ منش و رفتار متفاوت هستند، ممكن است فراگيران را دچار تعارض رفتاري گرداند و در تشكيل شخصيت متعادل آنان مانع ايجاد نمايد. با اين تفاصيل، تكيه بر جنبه تربيتي و رشد اخلاقي فراگيران؛ ضرورت نام مي يابد تا دانشجويان با داشتن الگوي مطلوب و در دسترس، از تشتت و اعوجاج رهايي يابند.

از سوي ديگر؛ دانشجويان و دانش آموختگان دانشگاه، براي ساير هم سن و سالان خود، به خصوص گروه بي شمار و مشتاق ورود به دانشگاه، الگو هستند، بنابراين پرداختن به جنبه پرورش دانشجويان لازم و ضروري است، و نبايد از توجه به چنين أمر خطير، اغماض و اعراض گردد. مهم تر آنكه دانش آموختگان دانشگاه، بي فاصله، پس از تحصيل، وارد بازار كار خواهند شد يا در مديريت كشور نقشي خواهند داشت، پس اگر به تهذيب آنان توجه خاص نشود، ممكن است مجموعه كشور از نبود چنين أمري متضرر گردد.

گذشته از همه آنچه گفته شد:

توجه يك جانبه به امر آموزش؛

احساس نوميدي از تأثير گذاري در اخلاق و رفتار ديني دانشجو؛

رشد فزاينده شبكه هاي ارتباطي و جهت بخش؛

بازار پر غوغاي محصولات شبه فرهنگي و مخرب فرهنگ؛

رواج روز افزون الگوهاي كاذب و جذاب ؛

ايده سازي و گسترش دائم و رو به افزايش حلقه هاي معرفتي دين ستيز؛

تلاش جمعي و سازماندهي شده، براي تخريب و سست كردن بنيادهاي دين و اخلاق؛

ايجاد موج فراگير شبهه سازي و شبهه گستري؛

تلاش براي تغيير ذائقه معرفتي و معنوي جوانان و جايگزين كردن فرآورده هاي مسموم و مهلك؛

تزريق روحيه بي تفاوتي و بي مسئوليتي نسبت به تغيير ارزش ها؛

ايجاد ترديد و تشكيك متفلسفانه در آموزه ها و انگارهاي ديني؛

بزرگ نمايي نقاط اندك تاريك حكومت و كوچك سازي نمودهاي بسيار روشن آن؛

تلاش براي گسست و انقطاع تاريخي نسل جوان از پيشينه پر افتخار تاريخي و تمدن كهن ايراني؛

و بحران هاي فروناكاستني هويت، خانواده و مذهب، همه و همه جوان دانشجو را با كمين گاه هاي خطر زا و خطا ساز مواجه كرده، چالش هاي جديدي را فرا روي او قرار داده است. به همين دليل توجه جدي و عملي ـ و نه شعاري و سطحي ـ در تحكيم اخلاق و رشد هنجارهاي ديني و بومي دانشجويان ضرورتي انكارناپذير دارد.

افزون بر موارد پيش گفته، دانشجويان و محيط آموزشي پيراموني آنان، واجد ويژگي هايي است كه عطف توجه بدان ها مسئله تهذيب و تربيت را در جايگاه برتر مي نشاند و دقت و جديّت استادان را در پرورش اخلاق دانشجويان به دنبال خواه داشت:

1. دانشجويان داراي قدرت انتخاب و گزينش شدت و قوّت يافته هستند، بنابراين در كنار حجم و هجوم گسترده الگوهاي كاذب و ويرانگر كه شبكه هاي ارتباطي آن را ارائه مي دهند، توجه دادن به الگوهاي أصيل و منطبق با بن مايه هاي فطري روح گزينش گر جوان، كاري روا شما باعث مي شود نوجوان بقيه حرف هايش را نزند و صحبت خاتمه يابد.
اگر بايد با نوجوان در مورد موضوعات مهم نظير سيگار كشيدن، و... صحبت كنيد، زماني را انتخاب كنيد كه هر دو آرامش و آمادگي صحبت داريد.
جملات تان را با «من» شروع كنيد. براي مثال: «من خيلي دوستت دارم و نگران مي شوم وقتي مي بينم با كساني كه سيگار مي كشند، دوست مي شوي.» يا«من نگران افت تحصيلي تو هستم، اخيراً خوب درس نمي خواني؟ »نگراني خود را با آرامش و خونسردي بيان كنيد.
 

 روزنامه همشهري


امتیاز:
 
بازدید:
[ ۵ اسفند ۱۳۹۳ ] [ ۰۴:۳۱:۴۹ ] [ مشاوره مديريت ]

مطالعات ، تجربه ها و تمرين هاي ضروري براي تدريس ، سخنراني ، گويندگي ، گفتگو ، مناظره ، مجريگري ، مباحثه ، مذاكره و مصاحبه استخدامي و رسانه اي .

۴۳ - تمرين سخنران و گوينده براي پرهيز از شتابزدگي و ايجاد تعارض بين گفتار و رفتار خود

۴

احتراز از مواضع تهمت و لزوم هماهنگى رفتار و گفتار معلم


معلم - بر فرض آنكه داراى عذر شرعى موجهى باشد - بايد از مخالفت افعال با اقوالش بپرهيزد يعنى نبايد ميان كردار و گفتارش، تهافت و دوگانگى و تفاوت، وجود داشته باشد؛ (بلكه بايد سعى كند همواره بر طبق گفتار و امر و نهى خود، عمل نمايد) مثلا او نمى تواند عملى را تحريم كند كه خود مرتكب آن مىگردد، و يا انجام عملى را واجب و حتمى الاجراء معرفى نمايد و خود پاى بند آن نباشد، و يا مردم را به انجام عملى - به عنوان كار مستحب - دعوت كند؛ ولى خود او از انجام آن عمل دريغ ورزد. اگرچه طرز كار و عمل او - بر حسب احوال و شرائط شخصى زندگانى وى - كاملا مطابق با قانون دين باشد؛ (لكن در عين حال، تضاد و تناقض نمائى كردار و گفتار او قابل اغماض نيست)؛ اگرچه احكام و قوانين دينى بر حسب اختلاف اشخاص، متفاوت مىباشد. (لذا بايد در اينگونه موارد از ايجاد شبهه و بازتابهاى نامطلوب، پيشگيرى شود)؛ به عنوان مثال:

اگر عالم و دانشمندى، ديگران را به تشييع جنازه و ساير احكام مربوط به آن، و يا به روزه گرفتن، يا به برآوردن حاجات مؤمنين و كارهاى نيك و يا زيارت اعتاب مقدسه پيامبر اكرم (صلّى الله عليه وآله) و ائمه (عليهم السلام) دعوت كند؛ ولى خود - به علت اشتغال به كارهاى مهم تر - موفق به چنين اعمالى نباشد، به گونه اى كه اشتغال او به كارهاى مهم تر، با انجام كارهائى كه مردم را بدآنها دعوت مىكند سازگار نيست و نمى تواند دست اندر كار آنها گردد؛ و نيز چون اشتغالات او از اهميت و فضيلت بيشترى برخوردار است ناگزير از ترك آن اعمال مىشود، و يا آنكه اشتغالات او، ضرورى و غيرقابل گريز است؛ در چنين شرائطى كه اشتغالات مهم و يا ضرورى او، علت ترك برخى از اعمال باشد لازم است همين علت و عذر موجه خويش را به ديگران اعلام كند تا زنگار شبهه و وسوسه هاى شيطان را از قلوب مستمعان گفتار خويش بزدايد (و از اين طريق از مظان تهمت ديگران برهد تا او را به دوگانگى و تناقض كردار و گفتارش متهم نسازند)؛ چنانكه (در طى يكى از رويدادهاى زندگانى رسول گرامى اسلام (صلّى الله عليه وآله) قضيه اى اتفاق افتاد كه آن حضرت ضمن آن براى دفع تهمت، مراتب را اعلام فرمود و) خويشتن را از اين تهمت خلاص كرد: يكى از اصحاب پيغمبر اكرم (صلّى الله عليه وآله) آن حضرت را شبى همراه همسرش (گويا صفيه) ديد كه به خانه مىرفتند. رسول خدا (صلّى الله عليه وآله) از بيم آنكه مبادا توهم و وسوسه اى براى آن شخص ناظر صحنه به هم رسد و تصور كند كه پيغمبر (صلّى الله عليه وآله) با زن بيگانه اى همراه است به آن شخص فرمود: فلانى ! اين زن، همسر من، فلان كس (يعنى صفيه) است. و با اين هشدار، به وى فهماند كه چرا با اين زن همراه مىباشد؛ چون بيم آن داشت كه ابليس با تلبيسات و وسوسه انگيزى خود، در آن شخص سوءظنى به باز آورد، (لذا براى دفع توهم به وى اعلام كرد كه اين زن، همسر شرعى و قانونى من است).

اگرچه بر هر شنونده اى (كه به اوامر و دستورات عالم و معلم گوش فراميدهد) لازم است در مرحله نخست - آنگاه كه شبهه و وسوسه اى از لحاظ اختلاف گفتار و رفتار در ذهن او بهم ميرسد - به هيچوجه به گوينده و معلمى كه ديگران را به كار نيك و اعمال شايسته دعوت مىكند اعتراض ننمايد. حتى اگر براى اعتراض و انتقاد خود احتمالا داراى مجوزى هم باشد حق خرده گير گفتن، ]آدمي را[ بي ارزش و برادري را تباه مي سازد.»

زشت گويي، گاه از جهت محتوا و به خاطر استفاده از كلمات زشت و ركيك، زخم زبان و طعنه و كنايات آزاردهنده و به كارگيري برچسب هاي تحقيرآميز است. قرآن كريم، با نكوهش و بازداشتن از سخنان ناروا و دشنام حتي به مخالفان، از به كارگيري نام ها و لقب هاي زشت نيز آشكارا نهي فرموده است: و به يكديگر لقب هاي زشت مدهيد، چه ناپسند است كه بر كسي پس از ايمان، نام كفر آميز بگذارد. به ويژه اين كه برچسب هاي منفي، پيام ها و برداشت هايي را در پي دارد كه با ايجاد هاله اي بر شخصيت فرد، آدمي را از شناخت وي محروم مي كند آن سان كه ديگر نه با خود وي، كه بر برچسب او، روبه رو مي گردد و فرايند ارتباط را سخت تحت تاثير مي نهد، چرا كه برداشت هاي منفي، دشمن ارتباط است و گاه زشت گويي از جهت صدا و آهنگ است.

صدا، علاوه بر اين كه به عنوان وسيله اي ارتباطي، در تبادل افكار به كار گرفته مي شود، به عنوان پديده اي زيبايي شناسانه نيز، به آن توجه مي شود، و طبعا بي توجهي به آهنگ و حالت هاي عاطفي صدا و به ويژه داد و فرياد كردن، آفت سخن و سخنوري است. قرآن كريم در بياني تشبيه گونه، مي فرمايد: «و صدايت را آهسته ساز، كه بدترين آوازها، بانگ خران است». امام صادق(ع)، داد و فرياد هنگام سخن گفتن را، مصداق آن دانسته است.

۳) گناه آلودي
زيان، آن سان كه عالمان اخلا ق گفته اند بيش از هر عضو ديگري در معرض گناه و آسيب است و آدمي با گفتارش مي تواند گناهاني بي شمار و سنگين را مرتكب شود كه خود سرچشمه بسياري از ناشايست ها و جنايات قرار گيرد. از اين روي، بر پرهيز از سخنان گناه آلود تاكيد بسيار مي شود. قرآن كريم چنان كه پيشتر اشاره شد مومنان را به گفتار «استوار و درست (سديد) فرا مي خواند» سخني كه بسان سدي محكم، مانع امواج گناه و باطل است. نيز اميرمومنان «صواب» گفتن را ويژگي پارسايان مي شمارد يعني بجا و درست گفتن و به دور از خطا و باطل.

۴) نجوا در سخن
نجوا در حضور ديگران، از آسيب هاي سخن و عوامل ناپايداري ارتباط است، چه، اين كار موجب بي اعتمادي و سو»ظن ديگران و نشانه بي اعتنايي به آنان و خلاف ادب است. از اين روي در آيات و روايات بازداشته شده است: «اي كساني كه ايمان آورده ايد چون با يكديگر محرمانه گفت وگو مي كنيد به «قصد» گناه و تعدي و نافرماني پيامبر با همديگر محرمانه گفت وگو نكنيد، و به نيكوكاري و پرهيزگاري نجوا كنيد...
چنان نجوايي صرفا از «القائات» شيطان است تا مومنان را اندوهگين سازد.

نيز امام صادق «ع» مي فرمايد:
در جمع سه نفره نبايد دو نفر از آنان جداي از سومي، به نجوا بپردازند، چرا كه اين كار موجب اندوه و اذيت وي مي گردد.

از آيه و حديث ياد شده برمي آيد كه نجوا از دو جهت نكوهيده است: نخست از جهت محتواي آن، هرگاه گناه و تعدي و نافرماني باشد ودوم اينكه نجوا، خود موجب اندوه و آزار ديگران مي گردد، بدين سان، اگر گفت وگوي محرمانه، نگراني و سو»ظني را برنينگيزد و محتواي آن، توصيه به نيكي ها و تقوا باشد، روا خواهد بود.

۵) نازگويي (سخن دام افكنانه)
از ديدگاه آموزه هاي ديني، ارتباط با جنس مخالف، بر اصل تكبرورزي، فاصله گرفتن و حريم قائل شدن، استوار است و گفت وگو ميان زن و مرد نامحرم، تنها به هدف انتقال اطلاعات لازم، در فضايي عادي و توام با حيا و عفت، روا مي باشد. قرآن كريم، به همسران پيامبر(ص) و در واقع به تمام زنان مومن دستور مي دهد به گونه جدي و متين با نامحرمان سخن گويند، و از به كارگيري تعبيرات يا آهنگ هاي نرم و تحريك كننده، كه افراد شهوتران را به فكر گناه مي افكند، بپرهيزند: پس به ناز سخن مگوييد تا آن كه در دلش بيماري است طمع ورزد و گفتاري شايسته گوييد.


روشن است كه عمل به اين آموزه، گاهي در جهت حفظ عفت و پاكدامني و بهداشت رواني جامعه مي باشد.
۶) تعارض بين گفتار و شخصيت گوينده

از آسيب هاي سخن، تعارض گفتار آدمي با شخصيت و متغيرهاي شخصيتي اوست. اين حالت، كه نشانه ناپاكي يا تزلزل دروني و حتي نماد «نفاق» به شمار مي رود، نمودهاي گوناگوني دارد كه از آن جمله است:

الف) تعارض سخن با باورهاي دروني
گفتار آدمي بايستي برايند باورها، آرمان ها و گرايش هاي دروني او باشد و از سر اعتقاد و ژرفاي دل بر زبان جاري گردد و از دوگانگي درون و برون، پرهيز شود.

قرآن كريم، با نكوهش از آنان كه گفتار و پندارشان متعارض و سخنان فريبنده شان برخلاف خواسته ها و نگرش هاي آنان است، مي فرمايد: و از مردم كسي است كه در زندگي اين دنيا سخنش تو را به تعجب وامي دارد و خدا را بر آن چه در دل دارد گواه مي گيرد، در حالي كه خود، سخت ترين دشمنان است».

در جاي ديگر، اين شيوه را به صراحت، كار«منافقان» مي داند: تا ]خداوند[ كساني را كه دورويي نمودند، معلوم بدارد...]آنان كه[ به زبان خويش چيزي مي گفتند كه در دلهايشان نبود».

ب) دورويي در سخن
عادت برخي آن است كه در گفت وگو با افراد مختلف، شخصيت هاي متفاوت و گاه متضادي از خود بروز مي دهند، و درمواجهه با هر فرد و گروهي، با زير پا نهادن حقيقت، به گونه اي سخن مي گويند تا رضايت آنان را به دست آورند و به منافع خويش برسند. از اين روي، در حضور افراد به گونه اي سخن مي گويند و پشت سر آنان به گونه اي ديگر اين كار، كه گونه اي نفاق و عامل سلب اعتماد عمومي است، در آيات و روايات، سخت نكوهش شده است. از جمله، اTRONG>

 

7. نكند از كلمات زشت استفاده كنيم!
«إياك و ما يستهجن من الكلام فإنّه يحبس عليك اللّئام و ينفّر عنك الكرام؛ از سخنان زشت پرهيز كن؛ زيرا فرومايگان را به گِردت نگه مي دارد و گرانپايگان را از گِردت مي راند. » (همان ص 1289)

سخن، خوب است ز اول، خاطر كَس را نرنجاند          كه بعد از گفت و گو، سودي ندارد لب گَزيدن ها

 


8. مطالعه و سرمايه علمي مهمتر است

«ينبغي أن يكون علم الرّجل زائدا علي نطقه و عقله غالبا علي لسانه؛

سزاوار است كه دانش آدمي از سخن گفتن او فزونتر و خِرَدورزي وي بر زبانش چيره تر باشد. » (همان ص 1397)

 

9. آنچه از دل بر آيد...
«إذا طابق الكلام نية المتكلّم قبله السّامع و إذا خالف نيته لم يحسن موقعه في قلبه؛

هرگاه سخن گوينده با باور دروني اش يكسان باشد، شنونده آن را مي پذيرد. و هر گاه با باور دروني اش يكسان نباشد، در جان شنونده از جايگاه خوبي برخوردار نمي شود. » (همان ص 1331)

 

10. دلمان به اين خوش نباشد
«من أعجبه قوله فقد غرب عقله؛

سخن هر كس او را خوش كند، بي گمان از خِرَدورزي اش دور مانَد. » (همان ص 947)

مشو غرّه به حُسن گفتار خويش       به تحسين نادان و پندار خويش

راست ترين سخن آن است كه زبان حال نيز گوياي آن باشد
11. پژوهشگرانه سخن بگوييم
«من تفقّد مقاله قلّ غلطه؛

هر كس سخنش پژوهشگرانه باشد، اشتباهش نيز اندَكانه باشد. » (همان ص 948)

سخن بايد به دانش دَرج كردن      چو زر سنجيدن آن گه خرج كردن

نخست انديشه كن، آن گاه گفتار      كه نامحكم بُوَد بي بيخ، ديوار

 

12. چرا مطالب را جمع بندي نمي كنيم؟

«من قام بفتق القول و رتقه فقد حاز البلاغة؛

هر كس بتواند دامنه سخن را بگستراند و سپس آن را خوب جمع بندي كند، بي گمان به رسايي سخن دست يافته است. » (همان ص 111)

 

13. هر سخن وقتي و هر نكته مكاني دارد
«لاتتكلّمنّ إذا لم تجد للكلام موقعا؛

هر گاه براي سخن گفتن جايگاهي (درخور) نيافتي، هرگز سخن نگو. » (همان ص 994)

مجال سخن تا نيابي، مگوي      چو ميدان نبيني، نگه دار گوي

 

14. چرا هر چه را مي داني مي گويي؟
«لاتتكلّم بكلّ ما تعلم فكفي بذلك جهلا؛

هر چه را مي داني نگو؛ زيرا براي ناداني (تو) همين بس است. » (همان ص 994)

 

15. واي از اين سخنوري!
«لاتقل ما يكسبك وزرا أو ينفّر عنك حرّا؛

سخني نگو كه گناهي را براي تو به بار آورد و يا آزاده اي را از تو براند. » (همان ص 945)

 


امتیاز:
 
بازدید:
[ ۵ اسفند ۱۳۹۳ ] [ ۰۴:۳۱:۴۷ ] [ مشاوره مديريت ]

نتيجه:

با توجه به فرمايشات معصومين (عليهم السلام) مي توان پي برد كه عجله و شتاب در برابر تأني و درنگ بجا ناپسند است نه كندي در كارها و درنگ هاي بيجا. همواره بايد تلاش كرد تا كارها را بر اساس معيار منطقي و موضوع سنجي مناسب پيش برد.

اگر هدف انجام كار خير يا تحصيل علم و دانش است بايد در اين كار شتاب ورزيد ولي اگر هدف انجام كارهاي روزمره است و مي توان آن را به طور عادي پيش برد، شتاب و عجله جايز نيست و بايد درنگ كرد.
 
http://www.hawzah.net/fa/magart.html?MagazineID=0&MagazineNumberID=6126&MagazineArticleID=65034


امتیاز:
 
بازدید:
[ ۵ اسفند ۱۳۹۳ ] [ ۰۴:۳۱:۴۶ ] [ مشاوره مديريت ]

مطالعات ، تجربه ها و تمرين هاي ضروري براي تدريس ، سخنراني ، گويندگي ، گفتگو ، مناظره ، مجريگري ، مباحثه ، مذاكره و مصاحبه استخدامي و رسانه اي .

۴۳ - تمرين سخنران و گوينده براي پرهيز از شتابزدگي و ايجاد تعارض بين گفتار و رفتار خود

۱

هماهنگي بين گفتار و رفتار

بندبازان سيرك نمونه‌هايي از تعادل در ارتباط هستند. بندباز در ارتفاع 5 متري زمين بر روي طناب ايستاده است، و براي حفظ تعادل خود چوبي به وزن 2 كيلوگرم را بر مي دارد، بر روي شانه‌هاي بندباز يك صندلي 3 كيلويي است و بر روي صندلي نيز كودكي به وزن 10 كيلوگرم نشسته است، در دهان بندباز ميله‌اي قرار داد كه بر روي نوك آن يك بشقاب در حال چرخيدن است. بندباز اولين قدم را برمي‌دارد، نمايش عالي است و زماني موفقيت آميز خواهد بود كه فرد خود را به خط پايان برساند. همه چيز در گرو تعادل بين تمام عناصر است. چنانچه يكي از عناصر نمايش تعادل و وحدت خود را از دست بدهد، بندباز مدتي صبر مي‌كند تا مجدد توازن و هماهنگي برقرار شود. براي او همه چيز در تعادل و هماهنگي خلاصه مي‌شود.

ارتباط موثر در سطوح مختلفي ايجاد مي‌شود كه عبارتند از:

ارتباط كلامي، شامل استفاده از كلمات و لحن صدا.
ارتباط غير كلامي، كه به آن زبان بدن يا گفتار بي‌صدا گفته مي‌شود.


در يك ارتباط انساني پيام‌ها و اطلاعات نه از طريق آنچه مي‌گوئيد، بلكه بيشتر از طريق نحوه بيان يا چگونگي گفتن شما منتقل مي‌شود. تنها 7 درصد اطلاعات از طريق كلمات منتقل شده؛ 38 درصد اطلاعات از طريق لحن صدا و 55 درصد آن نيز توسط زبان بدن مبادله مي‌شود.

پروفسور آلبرت محرابيان استاد دانشگاه كاليفرنيا


 ارتباط غير كلامي
ارتباطي است كه مفاهيم و معاني از طريق غير زباني و گفتاري منتقل مي‌شود. تمام چيزهايي كه در اين خصوص مورد مشاهده قرار گرفته‌اند بر اساس يك تئوري قديمي مي‌باشند كه براساس آن حالات رفتار و چهره به عنوان زبان اوليه شناخته مي‌شوند. اين حالات مقدمه و آغازي بر زبان امروزي مي‌باشد. اهميت تسلط در زبان بدن كمتر از فصاحت و بلاغت نيست. كسب مهارت در استفاده از زبان بدن يكي از موثرترين شيوه‌ها جهت بهبود روابط انساني مي‌باشد.

با ايما و اشاره بهتر از زبان مي‌توان افكار خود را تشريح كرد. اگر قصد ما بيان اين مطلب باشد كه از اتاق خارج شو، اين عبارت كم اثر تر از نشان دادن در اتاق بوسيله انگشت اشاره است. يا قرار دادن انگشت بر روي لب خيلي موثرتر از اين است كه بخواهيم كسي را دعوت به سكوت كنيم. هيچ عبارتي به اندازه بالا رفتن ابروها و بازشدن چشم‌ها قادر به نشان دادن حالت تعجب نيست.

زبان‌تن: شامل اشارات، حركات، حالات صورت، وضعيت و واكنش‌ها است. به صورت ارتباط چشمي، طرز ايستادن، نشستن، رعايت فاصله، حفظ ظاهر، وضعيت بدني باز و بسته مشاهده مي‌شود. گفتار بي صدا مي‌تواند كلام را تقويت يا آن را خاموش سازد. پيام‌هاي غير كلامي به نسبت پيام‌هاي كلامي از قدرت بيشتري برخوردارند.

اين زبان همانند دو عضو ديگر خانواده‌ (لحن و كلام) يك زبان رواني بوده و داراي الفبا، كلمات، ريتم، و آيين مخصوص به خود مي‌باشد. چنانچه الفباي گفتار بي صدا به شكل صحيح مورد استفاده قرار گيرند زبان بدن يا يك ژست بدني - غير لفظي- به صورت كامل شكل مي‌گيرد.

ژست‌ها يا اشارات به دو گروه 1- ژست‌هاي مستقل از گفتار يا علائم و تمثيل‌ها و 2- ژست‌هاي وابسته به گفتار نظير حركات بدن همراه با سخن گفتن و حركات هيجاني از قبيل چشمك زدن، حركات ابرو و اخم كردن تقسيم مي‌شوند.

تنظيم كننده‌ها

علائمي هستند كه ماهيت گفتن و شنيدن را كنترل نموده و گاهي براي نوبت گرفتن نيز به‌كار مي‌روند، حركات سر و چشم جزء مهمترين تنظيم‌كننده‌ها مي‌باشند.

تعديل كننده‌ها

حركاتي كه نشانه خستگي، بي‌حوصلگي يا عدم علاقه فرد به موضوع صحبت هستند را تعديل كننده مي‌ناميم.

نوع ايستادن

نوع ايستادن يا راه رفتن افراد اطلاعاتي از قبيل: نژاد، وابستگي‌هاي فرهنگي، مذهب، موقعيت اجتماعي، توان مالي، روحيه، نوع تفكر و باورهاي شخص را به ما مخابره مي‌كند. كارآگاهان و پليس‌هاي دوره ديده يا با تجربه معمولا از روي راه رفتن افراد مشكوك را تشخيص مي‌دهند.

لباس

يكي از مهمترين جلوه‌هاي زبان بدن، نوع پوشش يا شكل ظاهري شماست. لباس شكلي از اطلاعات اجتماعي را انتقال مي‌دهد، لباس نمايانگر شخصيت افراد است. با موقعيت سنجي در انتخاب لباس وقارتان را افزايش دهيد.

در سال 1989 دو دانشمند براي تبيين نوع پوشش و قضاوت‌هاي اجتماعي يك سلسله آزمايش مشابه ترتيب دادند. آن‌ها از يك زن با دو نوع پوشش نخست لباسي كوتاه و دومي پيراهن و دامن بلند عكسبرداري كردند، اين دو عكس را در اختيار تعدادي دانشجو (دختر و پسر) قرار دادند. داوطلبان اولين عكس را زني داراي جاذبه جنسي، و فردي كه از طريق به نمايش گذاشتن خود به مقاصدش مي‌رسد معرفي كرده و دومين عكس را به زني پايبند به خانواده، محافظه‌كار و داراي سجاياي اخلاقي نسبت دادند. البته  نوع پوشش و برداشت افراد جامعه با توجه به زمان و آداب و رسوم اجتماعي در هر منطقه متفاوت است.

در تمام طول تاريخ مردمان خوش تيپ اذهان بيشتري را به سمت خود جلب كرده‌اند. در محيط‌هاي آموزشي، اساتيد به افراد تميز و مرتب بيشتر توجه مي‌كنند، در محيط كار افراد خوش لباس و با سليقه بيشتر مورد محبت واقع مي‌شوند، افرادي كه آرايشي متناسب با سر و صورت خود دارند در عمل پول بيشتري به جيب مي زنند و به اين خاطر است كه شما نيز بايستي خوش تيپ و با وقار ظاهر شويد.

جمعي از محققان در ايستگاه مترو شهر نيويورك دست به آزمون شگفت انگيزي زدند. آنها از يك هنرپيشه خواسته شد تا سه روز متوالي و با سه نوع لباس متفاوت به بهانه گم كردن كيف پول از مردم تقاضاي كمك كند. روزي كه لباسي فاخر شبيه تجار به تن داشت 513 دلار به او كمك كردند، برخي نيز كمي با او به مكالمه نشسته، دوبرابر پول درخواستي به وي پرداخت كردند عده اي به  او نوشابه تعارف كردند. روزي كه لباس معمولي به تن داشت از نوشابه و پول اضافه خبري نبود و تنها 150 دلار به دست آورد. جالب اينكه همين فرد وقتي لباس كثيف و مندرسي به تن كرد بدون دريافت محبت و ابراز همدردي فقط توانست 10 دلار به دست آورد.

در طول تاريخ اين عقيده هميشه وجود داشته است كه مجموعه‌اي از تركيب فيزيكي يا داده‌هاي غيركلامي، منعكس كننده منش دروني افراد است. نوع پوشش فرد و زيورآلاتي كه به همراه دارد بازتاب شخصيت دروني وي مي‌باشد. هنگامي‌كه ژنرال لي به همراه لشكرش به قصد تسليم شدن وارد شد، تميزترين لباس نظامي خود را پوشيده، مدال‌ها را آويزان كرده و شمشير گران‌بهاي خود را نيز به يك طرف بدن متصل كرده بود. اما گرانت با آن همه اقتدار بدون كت و تنها با يك لباس و شلوار معمولي در انظار حاضر شد. گرانت در يادداشت‌هاي خود مي‌نويسد: "در آن روز بايد با مردي خوش لباس و بلند قامت نبرد مي‌كردم و تاسف مي‌خورم كه چرا براي چنين مرحله مهمي از تارس پوشيدنتان خيلي دقت كنيد.

۶- حرف هاي تازه بزنيد

از تكرار كردن داستان ها و خاطرات هميشگي پرهيز كنيد. حرف هاي تازه بزنيد. سعي كنيد در سخنرانيتان جايي هم براي وقايع روز باز كنيد. حتماً آن روز يا آن هفته اتفاق جديدي افتاده است كه در موردش صحبت كنيد. حرف ها و مطالب تكراري شنوندگان را خسته و بي حوصله خواهد كرد. حرف هاي جديد برعكس آنها را راغب به گوش كردن و توجه بيشتر مي‌كند.

۷- تمرين داشته باشيد

چندين مرتبه تمرين كردن سخنرانيتان مي‌تواند باعث موفقيتتان شود چون معمولاً رقبايتان اين كار را نخواهند كرد. معمولاً افراد فقط چند دقيقه قبل از سخنرانيشان نگاهي به نوشته هايشان مي‌اندازند، اما سخنرانان موفق هميشه براي تمرين آن هم وقت مي‌گذارند. يك سخنران واقعي از قبل برنامه ريزي مي‌كند كه چطور سخنراني خود را شروع كند و چطور به پايان برساند. مي‌دانند كه چه موقع بين حضار
راه بروند و دست روي شانه ي چه كسي بگذارند. مي‌دانند كه چه زماني سكوت كرده و چه زماني تن صدايشان را تغيير دهند. مي‌دانند كه به كجا نگاه كنند. با تمرين كردن مطمئناً سخنراني بهتري ارائه خواهيد داد.

مقدمه‌چيني


بسياري افراد حتي در دوران تحصيل و براي نوشتن انشاء نيز براي پرداختن به مقدمه دچار مشكل مي‌شوند. با توجه به نكات زير حداقل از اصول كلي مقدمه آگاه خواهند شد:


- مقدمه بايد مختصر باشد، اما در عين حال هدف از بيان آن را مشخص كند تا شنونده بداند كه قرار است به چه موضوعي پرداخته شود.
- مقدمه نبايد تنها اطلاعات خاصي را به شنونده منتقل كند، بلكه بايد شنونده را جذب كند و براي پيگيري كلام انگيزه لازم را در او به وجود آورد.
- مطالب بيان شده بايد مرتبط با يكديگر باشند، نه‌اين كه در مقدمه به نكاتي پرداخته شود كه در آخر بحث، هيچ نتيجه‌اي از آنها گرفته نشود.
- در نهايت با نوع كلام خود سعي كنيد ارتباطي ميان خود و شنونده‌ايجاد كنيد كه موج مثبتي ايجاد شود و فضاي دلنشين و مطلوبي به بحث شما بدهد.
اصل موضوع سخراني را چگونه بيان كنيم

و اما در پرداختن به مطالب اصلي كلام، پس از مقدمه، نكات زير را در نظر داشته باشيد:
- از كلمات قابل درك و با معني استفاده كنيد.
- القاب، عناوين و اصطلاحات فوق تخصصي، كمكي به درك بهتر موضوع نمي‌كند. البته هنگام نياز بايد به آنها اشاره كرد. اما موضوع اصلي نبايد تحت الشعاع اين مساله‌ قرار گيرد، زيرا شنونده خسته مي‌شود.
- براي پرداختن به موضوع، در صورت امكان مي‌توانيد از داستان‌هاي كوتاه، ضرب المثل‌ها و اطلاعات جالب ديگر براي حمايت از موضوع اصلي استفاده كنيد و بر جذابيت كلام و درك بهتر آن بيفزاييد.
- سعي كنيد حتماً از موضوع مورد نظر به اندازه كافي اطلاع و آگاهي داشته باشيد تا با تسلط كامل درباره آن صحبت كنيد.
- به ياد داشته باشيد هرچه بيشتر مطالعه كنيد، بيشتر خواهيد دانست و هرچه بيشتر بدانيد و بياموزيد، به جاهاي بهتري مي‌رسيد.
- وقتي از جنبه‌هاي گوناگون يك مساله‌ آگاه باشيد، با اعتماد به نفس بيشتري راجع به آن صحبت مي‌كنيد و اين حس مثبت خود را به شنونده نيز منتقل خواهيد كرد.
- با اشاره به ارزش و اهميت موضوع، علت انتخاب خود را در پرداختن به آن بيان كنيد و در صورت لزوم جزيياتي كه مرتبط با مساله‌ باشند را نيز تشريح كنيد.
- ديگران را در بحث خود وارد كنيد و از نظرات آنها نيز مطلع شويد، چرا كه اگر تا انتهاي بحث پيش برويد، امكان دارد نقاط كور و مبهمي‌براي شنوندگان ايجاد شده باشد و آنها فرصت ابراز عقيده يا سؤال در آن موارد را نداشته باشند.
- هرگز فكر نكنيد سكوت حضار دقيقاً به معناي تأييد و همراهي با گفته‌هاي شماست. حتي اگر سكوتي نيز حكمفرما شد، سعي كنيد با طرح برخي سؤالات در ارتباط با موضوع آنها را به شركت در بحث تشويق كنيد.
- از مكث‌هاي طولاني و توپوق زدن جدا بپرهيزيد؛ زيرا اين گونه موارد نه تنها حاكي از عدم تسلط و آگاهي كافي شما نسبت به موضوع است، بلكه هماهنگي و ارتباط ميان موارد را از ميان مي‌برد و در ضمن موجب حواس پرتي شنوندگان و خارج شدن رشته گفتار از دست شما مي‌شود؛ البته‌اين كار نياز به تمرين دارد، اما ضروري و ممكن است.
- توجه داشته باشيد حتي عامي‌ترين مردم نيز قادر به درك ميزان توانايي شما در بيان، كلام و نحوه گفتار هستند. مردم هميشه به خود افراد توجه دارند نه به مدرك و درجه تحصيلي شان. پس اگر عالي ترين مدارك تحصيلي را نيز داشته باشيد، اما در انتقال مفاهيم و مقاصد مورد نظر خود ناتوان باشيد، موفقيتي كسب نخواهيد كرد.
- موارد فوق، نكاتي ساده اما مهم را به شما يادآوري مي‌كنند كه با وجود ساده بودن نياز به تمرين و صرف وقت دارند كه ما اميدواريم شما نيز با رعايت آنها در زندگي اجتماعي و كارهاي خود، به موفقيت‌هاي روزافزون دست يابيد.

http://sadeghi63.mihanblog.com/post/100


امتیاز:
 
بازدید:
[ ۵ اسفند ۱۳۹۳ ] [ ۰۴:۳۱:۴۴ ] [ مشاوره مديريت ]

 

روش هايي ساده براي تسلط بر سخنراني


يكي از متداول ترين دلايلي كه هنگام سخنراني در جلسات احساس نگراني مي كنيم اين است كه مي ترسيم مطلبي را كه آماده كرده ايم فراموش كنيم و با ريسك از دست دادن اعتبارمان مواجه شويم.

روشي كه بسياري افراد براي غلبه بر اين هراس استفاده مي كنند تهيه اسلايدهاي Power point براي كمك به حافظه است. به هر حال، همه چيز به اين سادگي نيست، زيرا هيچ چيز به اندازه اي كه مخاطب ببيند در سخنراني كاملابه اسلايدهاي خود متكي هستيد، اعتبار شما را زير سوال نمي برد. سخنرانان با تجربه اين توانايي را دارند كه قبل از نشان دادن اسلايد به مخاطب، محتواي آن را اعلام كنند.

 آنها دست كم، ابزاري را كه در دست دارند به خوبي مي شناسند؛ بنابراين فقط لازم است نگاه كوتاهي به اين اسلايدها بيندازند و بدانند كه مطلب بعدي چيست. براي اينكه بتوانيد اين كار را انجام دهيد، به تمرين هاي ساده اي براي ارتقاي حافظه نياز داريد تا مطالب سخنراني خود را به خاطر بسپاريد و در نتيجه استرستان را كم كنيد.

1) از روش «كاخ ذهن» استفاده كنيد
تحقيقات مربوط به توانايي مغز نشان داده اند كه بين روشي كه ما اتفاقي را به خاطر مي سپاريم و فضايي كه اين اتفاق در آن روي داده، ارتباط عميقي وجود دارد. به عبارت ديگر، ما چيزها را بر اساس موقعيت هاي مكاني به خاطر مي سپاريم. اين تكنيكي قديمي براي تقويت حافظه است كه از آن به عنوان «كاخ ذهن» نام برده مي شود.

2) از نقشه هاي ذهني استفاده كنيد
نقشه هاي ذهني نمودارهايي هستند كه با كمك آنها مي توانيد همه موضوعات سخنراني خود را به جاي اينكه به صورت ليست وار مشخص كنيد، به شكلي بصري طرح بندي كنيد. اين كار كمك بزرگي براي تقويت حافظه است، چرا كه تصوير آن شكل در مغز شما نقش مي بندد و آسان تر از يك ليست خطي مي توانيد اطلاعات را بازيابي كنيد، به خصوص اگر يادگيري بصري شما بهتر باشد؛ بنابراين سعي كنيد به جاي استفاده از روش هاي قديمي يادداشت برداري، سخنراني را از طريق يك نقشه ذهني ارائه كنيد.

3) به تمركز 8 ثانيه اي اهميت بدهيد
كارشناسان امر تقويت حافظه مي گويند 8 ثانيه متوالي طول مي كشد تا يك بخش اطلاعات توسط هيپوكامپ مغز پردازش شده و وارد حافظه شود، اطلاعات اين گونه در مغز ما رمزنگاري مي شوند. چگونه تلاش مي كنيد خود را براي يك سخنراني آماده كنيد؟ آيا براي انتقال اطلاعات از روي يادداشت ها به ذهنتان تمركز داريد؟ يا عادت داريد با چك كردن ايميل يا پاسخ دادن به تلفن در كارتان وقفه ايجاد كنيد؟ قانون مهم «8 ثانيه» را به ياد بياوريد و هنگام دريافت اطلاعات زماني را در نظر بگيريد كه در آن وقفه پيش نيايد. در اين صورت نه تنها بهتر بر موضوع سخنراني خود تسلط مي يابيد، بلكه مدت سخنراني را هم به ميزان قابل ملاحظه اي كاهش مي دهيد.

4) قانون تمرين 20-20-20 را به كار بگيريد
چقدر وقت داريد سخنراني خود را ارائه كنيد؟ كارشناسان حافظه قانون 20-20-20 را پيشنهاد مي كنند كه براساس آن هنگام تمرين مي توانيد جزئيات سخنراني را به مدت 20 دقيقه بررسي كنيد و سپس همان متن را دو بار ديگر تكرار كنيد.

5) با صداي بلند تمرين كنيد
محققان دريافته اند كه حافظه با تكرار بلند كلمات 10 درصد بيشتر فعال مي شود. كل سخنراني خود را 5 يا 6 بار با صداي بلند بگوييد. با انجام اين كار و افزايش اعتماد به نفس، نه تنها حافظه خود را در مورد موضوع تقويت مي كنيد، بلكه سخنراني خود را از روخواني صرف به مطلبي كه از درون شما برخاسته، تبديل مي كنيد.

6) با موزيك تمرين كنيد
موزيك ابزار موثري است كه در حفظ كردن اطلاعات به ما كمك مي كند. دكتر جورجي لوزانوف، روانشناسي است كه روش خاصي براي آموزش زبان هاي خارجي ارائه داده است. در اين روش از موزيك بي قاعده باروك براي آموزش زبان استفاده مي شود. اين نوع موزيك نيمكره چپ و راست مغز را با هم فعال مي كند. فعاليت همزمان دو نيمكره، ميزان حفظ اطلاعات را به حداكثر مي رساند. به طوري كه درصد حفظ كردن دانش آموزان به طور ميانگين به 92 درصد رسيد. همين روش در آماده شدن براي سخنراني نيز موثر است. در حالي كه در بازگويي متن سخنراني تمرين مي كنيد، از موزيك استفاده كنيد تا درصد جذب و حفظ اطلاعات شما بيشتر شود.

7) صداي خود را ضبط كنيد
هنگام تمرين ارائه سخنراني، صداي خود را ضبط كنيد و سپس آن را براي خودتان پخش كنيد. شنيدن بخش به بخش صداي خودتان هنگام سخنراني، توانايي به خاطر سپاري موضوعات را بالامي برد؛ چون اكنون از راهكارهاي بصري و شنيداري تقويت حا