مشاوره مديريت - آموزش مديريت - آموزش فروشندگي حرفه‌اي
 
نويسندگان
عضویت
نام کاربری :
پسورد :
تکرار پسورد:
ایمیل :
نام اصلی :
آمار
امروز : 4339
دیروز : 16617
افراد آنلاین : 12
همه : 4259875

 

مطالعات ، تجربه ها و تمرين هاي ضروري براي تدريس ، سخنراني ، گويندگي ، گفتگو ، مناظره ، مجريگري ، مباحثه ، مذاكره و مصاحبه استخدامي و رسانه اي .

۳۷ - تمرين توصيف و توضيح و توجيه و تبيين و تشريح

۷

تبيين Explanation

واژه­ي explanation به‌معناي "كنش يا فرايند توضيح و شرح"، "چيزي كه شرح و بيان مي‌شود"، "وضوح‌سازي از بدفهمي‌ها"، "آشتي"، "تلفيق" و "تطبيق"، ترجمه شده است.[1]
 
اصطلاح تبيين فرايندي است، عقلي-پژوهشي (معرفتي) كه براساس دليل و برهان و به‌شيوه­اي منسجم و منطقي، به بررسي جنبه يا جنبه­هاي گوناگون يك مسئله پرداخته و از پيدايش مسأله­ي مجهول يا امر مبهم، به‌وجود مي‌آيد.[2]
 
«تبيين واژه­اي است كه در اعصار گذشته نيز كاربرد داشته است؛ اما بايد گفت، هدف تبيين از گذشته تا به امروز تغيير يافته است. در قرون وسطي، كند و كاو در تبيين يك پديده، بر وفق صورت (Form) حقيقي يا ذات معقول (Intelligible Essence) آن و غايتي كه [به‌همراه] داشت و هدفي كه برمي‌آورد، انجام مي‌شد. تجديد مطلع قرن سيزدهمي علم يونان، همراه با سنتز والايي كه توماس آكويناس از الهيات مسيحي و فلسفه­ي ارسطويي فراهم آورده بود، در قلمرو مسيحيت، راه تازه­اي در تبيين طبيعت باز كرده بود؛ كه تا قرن هفده بر تفكر غرب چيره بود.»[3] از آن قرن به بعد، در تبيين، تنها ميزان همبستگي بين شاخص‌هاي مبهم تعيين شد. بدين­شكل، تبيين غايت­شناختي (Teleological Explanation) كه مختص تفكر قدما بود، جاي خود را به تبيين توصيفي (Descriptive Explanation) داد. به‌طور مثال گاليله نمي­پرسيد چرا اشياء سقوط مي­كنند؟، بلكه مي­پرسيد چگونه پديده­ها نشو و ارتقاء مي‌يابند؟ او اين­چنين، مسائل مربوط به غايت و غرض آن‌ها را ناديده مي‌گرفت.[4]
 
 
 
 اهميت و جايگاه تبيين
 
در تحقيق اجتماعي هدف‌هاي گوناگوني دنبال مي‌شوند. سه نوع از متداول‌ترين و مفيدترين هدف‌هاي تحقيق عبارت‌اند از: كاوش يا كشف (Exploration)، توصيف (Description) و تبيين (Explanation).
 
اگرچه هر تحقيق معيني ممكن است بيش از يك هدف‌ را داشته باشد (و اكثرا هم دارد)، برسي جداگانه هدف‌ها از آن‌رو مفيد است كه هريك از آن‌ها براي جنبه‌هاي ديگر طرح تحقيق، معاني و مفاهيم متفاوتي دارند.
 
كاوش؛ تحقيق اجتماعي بيشتر براي كاوش درباره يك موضوع يا آشنايي اوليه با آن موضوع صورت مي‌گيرد. اين رهيافت هنگامي بارز است كه محقق، موضوع جديدي را بررسي كند.
 
توصيف؛ يكي از مقاصد عمده بسياري از مطالعات در علوم اجتماعي، توصيف موقعيت‌ها و رويدادهاست. محقق، مشاهده مي‌كند و به توصيف مي‌پردازد. اما از آنجايي كه مشاهده، علمي امري دقيق و سنجيده است، معمولا توصيف‌هاي علمي، دقيق‌تر و مشخص‌تر از توصيف‌هاي اتفاقي هستند. سرشماري، نمونه‌اي عالي از تحقيق توصيفي است.[5]

هدف سوم تحقيق‌هاي اجتماعي تبيين است كه در اينجا به‌طور مفصل به آن پرداخته مي­شود.
 
امروزه علوم انساني، دوران پرتلاش و پرتكاپويي را مي­گذراند كه در اين ميان، از ديد ناظران و دل‌مشغولان به آن، نوعي آشفتگي روش­شناختي به­بار مي­آورد. به‌عبارت ديگر، هر يك از اين علوم به روش خاص خود عمل مي­نمايند. اما با ­وجود اين، اميد وحدت بخشيدن در بين آن‌ها وجود دارد؛ البته نه اينكه بر گرد يك روش تحقيق اجتماعي جمع شوند، بلكه حول توده­اي از مدل‌هاي تبييني و روش­هاي تجربي درمي­آيند، كه امروزه در اكثر علوم اجتماعي به‌كار مي­روند. به‌عنوان نمونه، بسياري از علوم، دست به تبيين علّي پديده­هاي اجتماعي مي­زنند. به‌همين سبب، توضيح اجزاء اصلي مفهوم عليّت اجتماعي لازم مي­افتد. بسياري ديگر، تبيين خود را از اصول موضوعه (Assumption)، مربوط به حقيقت فاعليت آدمي برمي­گيرند. پس تئوري تبيين، شامل توده­اي از عناوين و مسائلي است كه در مجموع، درك ما را از برنامه­هاي تحقيقي ميسّر مي­سازد.[6]

تبيين‌هاي اجتماعي، بر عللي تأكيد مي­كنند؛ بر اين ­اساس، بايد از تحليل فرايند تصميم­گيري فاعلان خردمند آغاز نمايند و نيز بايد تفسيري از ارزش‌ها، هنجارها و جهان‌بيني‌هاي خاص هر فرهنگ در دست داشته باشند، كه اين موارد، منشأ مناقشات فيلسوفان علوم اجتماعي است.[7]
 
بنابراين، هدف نظريه­هاي جامعه­شناختي، تبيين روابط اجتماعي است و گرچه دست‌يابي كامل به چنين هدفي، يك آرمان است، ولي با عدم ‌وصول به اين هدف، وجاهت چنين نظرياتي از سوي جامعه­شناسان از دست مي­رود.[8] بنابراين، بدون تبيين و نظريه­هاي تبييني، فهم نظريه­ها، ايده­ها، انديشه­ها و معارف غيرممكن خواهد بود.
 
بسياري از پژوهشگران، اشتياق وافري به توصيف دقيق يك پديده­ي اجتماعي دارند. از اين­گذشته، مراكزي كه چنين تحقيقاتي را پشتيباني مي­كنند، تنها قسمتي از علوم اجتماعي را نافع مي­دانند؛ كه منحصراً توصيفي است و يا حداقل تبيين و تفسير در آن تنها به تعيين ميزان همبستگي ميان شاخص­هاي مفاهيم مبهم تحليلي و يا تفاسير مبتني بر داوري­هاي عاميانه خلاصه شود. اين امر، مانع درك عميق وجود نظريه مي‌شود.[9]
 
 
 
انواع تبيين
 
محققاني كه در صددند به‌كار تعليل واقعيت‌هاي اجتماعي بپردازند، ديدگاه‌هايشان متفاوت است؛ بنابراين به راه‌هاي مختلف، كار تبيين را سامان مي‌بخشند. اين راه‌ها يا شيوه‌هاي گوناگون، انواع مختلفي از تبيين را فراروي ما قرار مي‌دهد. كارل همپل (Carl Gustav Peter Hempel: 1905-1997)، فيلسوف شهير علم، تمايز مهمي را بين دو نوع اساسي تبيين قياسي و احتمالي قائل مي‌شود. طبقه‌بندي او براساس انواع تعميم‌هايي است كه درتبيين به‌كار مي‌آيند:
 
تبيين قياسي؛ اين نوع تبيين، براي ارائه تعميم كلي به‌كار مي‌آيد و در واقع، بيان قاعده‌اي منطقي است كه تحت آن، تعميم صدق مي‌كند، حادثه‌اي تبيين مي‌شود و قواعد منطق صوري حاصل مي‌شوند. در تبيين قياسي، يك پديده از طريق اثبات اينكه آن‌را مي‌توان با به‌كارگيري قانون كلّي اثبات نمود، بيان مي‌گردد. مثلا مي‌توان افتادن جسمي را كه به هوا پرتاب مي‌گردد، بر اساس قانون جاذبه تبيين نمود. دانشمندان، از اين نكته نتيجه مي‌گيرند كه مثلا همه اجسامي كه كشش متقابل يكساني بر يكديگر دارند، همانند هم به زمين سقوط مي‌كنند. شرط اساسي براي قانون كلي آن است كه در قلمرو خود، همه موارد را شامل شود.
 
در استدلال قياسي مقدماتي لازم است تا به نتيجه، هدايت شويم؛ يعني اگر تنها مقدمات صحيح باشند، نتيجه نيز صحيح خواهد بود و اگر به‌هر صورتي مقدمات صحيح نباشند، نتيجه نيز صحيح نخواهد بود.
 
تبييين‌هاي احتمالي يا استقرائي؛ همه تبيين‌هاي علمي براساس قوانين كلي نيستند. اين امر، به‌خصوص در علوم اجتماعي مصداق دارد؛ زيرا تعميم‌هاي كلّي در اين علوم كاربردي كم دارند يا بدون كاربرد هستند. در علوم اجتماعي، از تبيين‌هاي اوليه احتمالي يا استقرائي استفاده مي‌شود. مثلا افرايشي خاص در هزينه‌هاي دولتي ايالات متحده آمريكا ممكن است، اين‌طور تبيين شود، كه اين افزايش، بر اثر شرايط بد اقتصادي رخ داده است و افزايش هزينه‌هاي پيشين نيز به‌دنبال اوضاع بد اقتصادي بوده است. اين تبيين، پديده‌ها را به اتفاقي در گذشته (شرايط اقتصادي در كشور ) ربط مي‌دهد. از اين موضوع، براي فرايند تبيين استفاده مي‌شود؛ زيرا هر شرايط بد اقتصادي، باعث افزايش هزينه‌هاي دولت نمي‌گردد. آنچه مي‌توان پيش نهاد، تنها اين است كه به احتمال زياد، شرايط سخت اقتصادي سبب افزايش هزينه‌هاي دولت مي‌شود؛ يا پس از بررسي بسياري از اين‌گونه موارد به اين نتيجه مي‌رسيم كه وضعيت بد اقتصادي، به افزايش هزينه‌هاي دولتي منتهي مي‌شود. كليه تبيين‌هايي از اين دست به تبيين‌هاي استقرائي يا احتمالي معروف‌اند و از تعميم‌هاي احتمالي منتج مي‌شود. به‌بيان ديگر، تبيين احتمالي، از تعميم‌هايي بهره مي‌برد كه تناسبي حسابي بين پديده‌ها برقرار نموده يا تعميم‌هايي كه گرايش‌ها را بيان مي‌كند. مثلا ممكن است تبييني احتمالي به اين شكل ارائه گردد: "Y عبارت است از n درصد از X" يا " X گرايش دارد Y را پديد آورد".
 
محدوديت اصلي تعميم‌هاي استقرائي در مقايسه با قوانين عمومي اين است كه نمي‌توان نتايج معيني را به موارد ويژه تعميم داد.[10]

ساروخاني علاوه‌بر دو قسم فوق هفت نوع ديگر از تبيين را نيز ذكر مي‌كند كه در اينجا به‌دليل اختصار، فقط به ذكر اسامي آن‌ها اكتفا مي‌كنيم: تبيين علمي، تبيين علّي، تبيين كاركردي، تبيين دايره‌اي يا دوراني، تبيين تاريخي، تبيين عاميانه و تبيين سفسطه‌آميز.[11]
 
 
 
تبيين و پاسخ به سؤالات
 
تحقيقات تبييني، درصدد پاسخ‌گويي به پرسش از "چراها" و نيز تبيين يك پديده­ي اجتماعي و پاسخ براي يك مسأله است. اين مسأله ممكن است يك مسأله­ي اجتماعي يا يك مسأله­ي جامعه­شناختي باشد.[12]

برخي سؤالات با "چرا بايد" و برخي با "چگونه ممكن است" بيان مي‌شوند كه در سؤالات نوع اول، هدف نشان دادن ضرورت يا پيش­بيني­پذيري حادثه­اي يا نظمي در شرايطي خاص است؛ به­عبارت­ ديگر، معيّن­كردن فرايندهاي علّي و شرايط اوليه­اي است كه موجب تعيين مبيّن مي­شوند. پاسخ به چنين سؤالاتي غالبا صورت تبيين علّي (Causal Explanation) (تعليل) به­خود مي‌گيرند؛ كه در آن، علّت حادثه­اي خاص به­دست مي‌آيد؛ لكن راه‌هاي ديگري براي پاسخ به آن سؤالات وجود دارند، كه عبارتند از تبيين بر حسب انگيزه­هاي فاعل و نيز تبيين‌هاي خدمتي.[13] اما سؤالات "چگونه ممكن است" كه معطوف به رفتار سيستم­هاي پيچيده از قبيل نهادها و سازمان­هاي اجتماعي، اقتصادي و ... است، به توضيح سازوكار (Working) دروني سيستم براي ايجاد توانايي مي‌پردازد. اين سؤالات با تبيين خدمتي اجزاء سيستم مرتبطند؛ كه در آن بايد توصيفي از يك سيستم هدف‌دار به­دست داده شود؛ به­نحوي كه خدمات سيستم­هاي تابع آن، در توان اجزايي سيستم بزرگ، سهيم ديده شوند. اين تبيين­ها نيز نوعي تبيين علّي‌اند.[14]
 
 
 
تبيين و مفاهيم مرتبط[15]
 
با توجه به اهميت مفهوم تبيين در معرفت­شناسي، فلسفه­ي علم، روش‌شناسي و روش­هاي پژوهش و به­منظور خودداري از خلط مباحث و مفاهيم، بايد تشابهات، ترادفات و تمايزات اين­گونه از مفاهيم با مفهوم تبيين روشن گردد؛ تا محقق عرصه­ي انديشه­ها و معارف، بتواند با آگاهي بيش‌تر، جايگاه صحيح و مناسب آن‌ها را بازشناسد و از اغتشاش فكري و پژوهشي بپرهيزد. برخي از اين مفاهيم، عبارتند از:
 
1. تحليل؛ عبارت است از شكستن كل به اقسام مختلف به­منظور تعيين ماهيت آن، كه بر دو گونه­ي طبيعي قابل تقسيم است. تحليل، جزئي جداناپذير از تبيين است؛ چراكه تبيين در ذات خود، نياز به تجزيه­ و تحليل مسائل و رويدادها دارد. بنابراين، رابطه­ي ميان اين‌دو، عموم و خصوص مطلق است.
 
2. توصيف؛ توصيف به‌معناي شرح، چگونگي و چيستي مسأله است. گاهي تبيين را "توصيف" مي­نامند؛ اما توصيف اولين‌گام در تبيين است؛ چراكه توصيف، رويدادها را به‌مدد واژه­ها و جملات، معيّن مي­سازد و با اين امر، ساخته‌هاي ذهني را ايجاد مي­كند. آن‌ها اصطلاحاتي هستند كه به پژوهش‌گر مدد مي‌رسانند تا مشاهده­ي يك واقعيت را به موارد گسترده­تر تعميم دهد.[16] بنابراين، ابتدا توصيف، سپس تحليل و پس از آن تبيين كامل صورت مي­پذيرد.
 
3. شرح؛ "شرح" يا "تشريح"، نوعي كنش پژوهشي است؛ كه براساس آن، پديده­اي مورد بررسي و بسط قرار مي­گيرد و با قصد رفع ابهام، به ابعاد گوناگون آن پرداخته مي­شود. حوزه­ي آن به‌لحاظ صوري، وسيع­تر از تبيين است؛ لكن تبيين، فرايندي محتوايي است كه شامل شرح نيز مي­باشد. از اين‌رو، رابطه­ي آن‌دو رابطه­ي عموم و خصوص من­وجه است.
 
4. توضيح؛ "توضيح" كه با وضوح­سازي ملازم است در اصل، نوعي تشريح و از لوازم تبيين است؛ كه به آشكار شدن نكات مبهم پژوهش منجر مي­شود. دايره­ي تبيين، وسيع­تر و فرايندي مستدل­تر است؛ چراكه توضيح مي‌تواند پژوهش نباشد؛ بلكه صرفاً از مقوله­ي تشريح لفظي باشد. بنابراين، رابطه­ي آن دو نيز عموم و خصوص مطلق است.
 
5. تصحيح؛ رابطه­ي "تصحيح" با تبيين از نوع رابطه­ي تباين و متغاير است و نوعي اقدام­پژوهشي است كه در روي متن پژوهش­شده صورت مي­گيرد و عمدتاً متن يا نوشتار يا گفتاري مدنظر است كه با حذف اغلاط و اصلاح ايراداتش وضوح بيش‌تري مي­يابد و هدف از آن، احياي شكل حقيقي و اوليه آن است؛ لذا مي‌تواند به تبيين نيانجامد.
 
6. تفسير؛ نوعي روش پژوهش و بيان حقايق است؛ كه در پي كاويدن معنا و مفهوم معقول امور و پديده­هاست. تفسير، امروزه تبديل به نوعي فن، هنر، نظريه و علم شده و در اصطلاح علوم اسلامي، به‌مفهوم روشن­ساختن و پرده‌برداري از مدلول و معاني و اهداف آيات كتاب خدا آمده است. تبيين نيز به معناي بيان حقايق و كشف مجهولات است. با اين‌همه تفاوت­هايي نيز دارند كه عبارت‌اند از:
 
·  درك علل و عوامل زيرين موضوع مورد بحث؛
 
·  به‌لحاظ دامنه­ي كاربرد؛ تفسير بيش‌تر در حوزه­ي الفاظ است تا پديده‌ها، برعكس تبيين، كه در حوزه‌ي الفاظ و پديده­هاست؛
 
·  به‌لحاظ بنيان نگرشي و روشي؛ در تبيين برخلاف تفسير سخن از استدلال، تعليل و بيان محكم مسأله است.

7. مقايسه؛ تبيين اعم از مقايسه است. مقايسه، شناسايي جهت افتراق و اشتراك اشياء است كه حداقل يك جهت مشترك در ميان آن‌ها باشد. البته برخي اذعان دارند كه اساساً روش علوم طبيعي مبتني بر مقايسه­ي پديده­ها و كشف اوصاف عمومي آن‌هاست.[17]

 
 
شرايط كلي تبيين
 
در تبيين، همبستگي ميان مبين و متبيّن، فرايند تبيين را تشكيل نمي­دهند؛ يعني مصادره به مطلوب يا دور در تبيين غلط است. مثلا اينكه بگوييم چرا اين حكومت مورد اعتماد مردم نيست و پاسخ دهيم چون عملكرد آن بد بوده است.
 
شرايط كلي تبيين را در موارد زير مي‌توان خلاصه كرد:
 
1.  تبيين نياز به استدلال و برهان دارد و گاه، خود در قالب يك استدلال يا برهان مشخص شكل مي­گيرد. بنابراين، ركن اصلي آن، وجود استدلال است.
 
2.   تبيينِ يك جريان، فرايند عقلي است؛ هرچند مقدّماتش را از تجربه يا حس به‌دست آورد.
 
3.   تبيين، تنها به‌وسيله­ي شروط اوليه يا خاص و يا موارد جزئي يا گزاره­ها و قضاياي جزئي امكان­پذير نيست؛ بلكه همواره نيازمند قوانين كلّي و غيرخاص است.
 
4.  گاه تبيين از چندين استدلال تشكيل مي­شود؛ كه متكّي به يكديگرند.
 
5.   سرآغاز هر تبيين، مسائل و پرسش­هايي است و بيش‌تر در پاسخ به آن‌ها مطرح و ارائه مي­شود.
 
6.  تبيين، به­جاي تشريح يا توصيف و تحليل رويداد يا مسأله­اي، حدوث چرايي و چگونگي آن‌را بيان مي­دارد.
 
7.   هر تبيين، حداقل نيازمند طرح يك نظريه است؛ كه آن چارچوب نظري براي تبيين مورد پذيرش است.
 
8.   مقدّمات يا پيش­فرض­ها و قضاياي مبيّن مي­بايست، منطقاً به­گونه­اي باشند كه نتيجه از آن‌ها استنباط و أخذ گردد.
 
9.   از مهم­ترين شرايط تبيين، صادق بودن گزاره­هاي مقدماتي آن يا همان كبري و صغراي استدلال است.
 
10. تبيين‌پذير بودن (و يا گاهي در حيطه‌ي علوم طبيعي، آزمون‌پذير بودن) مقدمات، يكي ديگر از شرايط و ويژگي‌هاي تبيين است.
 
11. آگاهي از مفاهيم مهم در تبيين كه اجزاء يا بخش­هاي تشكيل‌دهنده‌ي آن محسوب مي­شود. اين مفاهيم به اختصار عبارت‌اند از خود تبيين، استدلال يا برهان، اصول متعارف يا آگزيوم­ها (آگزيوم­هاي جامع و آگزيوم­هاي محدود يا همان شرايط وقوع)، نظام آگزيوماتيك يا مجموعه­ي اصول متعارف، قوانين كلّي يا كبراهاي استدلال، شرايط خاص مبين (مجموعه‌ي مقدمات يا آگزيوم‌ها)، متبيّن (حاصل تبيين) و نوع تبيين.[18]
 
 
 


--------------------------------------------------------------------------------


[1]. Moughton Mifflin Company; The American Meritage Dictionary, Boston, 1982, second college Edition, P.477.
 

[2]. جمشيدي، محمدحسين؛ مباني و روش‌شناسي تبيين (با تأكيد بر انديشه سياسي)، تهران، انتشارات دانشگاه امام صادق، 1369، چاپ اول، ص70.
 

[3]. ايان، باربور؛ علم و دين، بهاءالدين خرمشاهي، تهران، مركز نشر دانشگاهي، 1374، چاپ دوم، ص19.
 

[4]. همان، ص31.
 

[5]. ببي، ارل؛ روشهاي تحقيق در علوم اجتماعي، رضا فاضل، تهران، سمت، 1386،چاپ چهارم، ج1، ص199-193 و دلاور، علي؛ مباني نظري و علمي پژوهش در علوم انساني و اجتماعي، تهران، رشد، 1385، چاپ پنجم، ص145-142.
 

[6]. ليتل، دانيل؛ تبيين در علوم اجتماعي، عبدالكريم سروش، تهران، صراط، 1373، چاپ اول، ص2-1.
 

[7]. همان، ص4.
 

[8]. اسكيدمور، ويليام؛ تفكر نظري در جامعه‌شناسي، محمد مقدّس و ديگران، تهران، سفير، 1372، چاپ اول، ص45.
 

[9]. وبر، ماكس؛ روش‌شناسي علوم اجتماعي، حسين چاوشيان، تهران، آگه، 1382، چاپ اول، ص.
 

[10]. فرانكفورد، چاوا و نچمياس، ديويد؛ روشهاي پژوهش در علوم اجتماعي، فاضل لاريجاني و رضا فاضلي، تهران، سروش، 1381، چاپ اول، ص19-18 و هومن، حيدرعلي؛ شناخت روش علمي در علوم رفتاري، تهران، پارسا، 1374، چاپ دوم، ص9-6.


[11]. ساروخاني، باقر؛ روش‌هاي تحقيق در علوم اجتماعي، تهران، پژوهشگاه علوم انساني و مطالعات فرهنگي، 1373، چاپ دوم، ج1، ص524-513.
 

[12]. پاتريك، مك‌نيل، روش‌هاي تحقيق در علوم اجتماعي، محسن ثلاثي، تهران، آگه، 1376، چاپ اول، ص19-18.
 

[13]. ليتل، دانيل؛ همان، ص6.
 

[14]. همان؛ ص7.
 

[15]. جمشيدي، محمدحسين؛ پيشين، ص79 تا 99.
 

[16]. اسكيدمور، ويليام ؛ همان، ص87.
 

[17]. شاله، فيليسين؛ شناخت روش علوم يا فلسفه‌ي علمي، عيسي مهدوي، تهران، انتشارات دانشگاه تهران، 1355، چاپ سوم، ص203.
 

[18]. همان؛ ص195-186.
 

http://www.pajoohe.com/fa/index.php?Page=definition&UID=37653


امتیاز:
 
بازدید:
[ ۵ اسفند ۱۳۹۳ ] [ ۰۴:۲۹:۱۲ ] [ مشاوره مديريت ]

 

مطالعات ، تجربه ها و تمرين هاي ضروري براي تدريس ، سخنراني ، گويندگي ، گفتگو ، مناظره ، مجريگري ، مباحثه ، مذاكره و مصاحبه استخدامي و رسانه اي .

۳۷ - تمرين توصيف و توضيح و توجيه و تبيين و تشريح

۶

توجيه نكنيد! 

توجيه ابزار كارآمدي براي تعبير و تفسير انواع و اقسام رفتارهاي نامناسبي است كه افراد از خود نشان مي دهند.اين ابزار از دوران كودكي براي ما كاربرد دارد! به عنوان مثال يك كودك در پاسخ به اين كه چرا ديوار را خط خطي كردي؟ مي گويد: چون دعوايم كرده بودي! وقتي فرد وارد دبستان مي شود كارآمدي توجيه هم بيشتر مي شود. چرا نمره رياضي ات خراب شده است؟ چون معلم سخت گرفته بود! اگر فرد در دوران نوجواني و جواني در اتلاف وقت خود افراط كند و از او بپرسند چرا چنين مي كني؟ مي گويد: در دوره جواني بايد جواني كرد و بس! ظاهرا از ديد اين افراد جواني كردن مترادف است با كارهاي نسنجيده كردن!
زماني كه فرد ازدواج مي كند توجيه ابزاري براي مظلوم نمايي براي طرف مقابل مي شود! چرا منزل نظافت نشده است؟ چون حوصله ام سررفته بود! چرا ميوه نخريدي؟ پول كافي همراهم نبود، يادم رفت از بانك پول بگيرم!
در محل كار هم توجيه وسيله اي است كه با آن در صورتي كه زرنگ باشيد مي توانيد مسئولتان را وادار كنيد تا از خطاهاي عمدي و سهوي شما چشم پوشي كند!
وقتي عصباني هستيد و هر چه دل تان مي خواهد مي گوييد و هر چه نفس سركش فرمان مي دهد انجام مي دهيد باز توجيه براي هموار كردن خرابي ها به داد شما مي رسد.وقتي از فرامين الهي هم پيروي نمي كنيد و وظيفه بندگي خدا را انجام نمي دهيد باز اين توجيه است كه مي تواند وجدان شما را به صورت موقت آسوده كند.اما يادتان باشد كه توجيه يكي از موثرترين سلاح هاي شيطان براي ايجاد غفلت در شما براي انجام كارهاي نيكوست و يادتان باشد كه گذر عمر و مرگ دو موردي است كه توجيه پذير نيست و اگر به اين امر مهم توجه نداشته باشيد ديگر زماني براي جبران نخواهد بود.

ف علوي  


 روزنامه خراسان


امتیاز:
 
بازدید:
[ ۵ اسفند ۱۳۹۳ ] [ ۰۴:۲۹:۱۰ ] [ مشاوره مديريت ]

 

مطالعات ، تجربه ها و تمرين هاي ضروري براي تدريس ، سخنراني ، گويندگي ، گفتگو ، مناظره ، مجريگري ، مباحثه ، مذاكره و مصاحبه استخدامي و رسانه اي .

۳۷ - تمرين توصيف و توضيح و توجيه و تبيين و تشريح

۵

توصيف كردن 

 ممكن است در يك زنگ انشاء معلم از شما بخواهد كه انشايي بنويسيد با موضوع « كلاس ما » ! بايد در نوشتن چنين انشايي نه تنها به وضعيت كلاس توجه مي كنيد ، به همكلاسي ها و معلمان خود هم توجه داشته باشيد .
به تمام هياهوها و داد و قال هاي بچه ها در زنگ هاي تفريح ، چهره هاي خندان آن ها و چگونگي درس دادن معلم ها ، سكوت كلاس ، خميازه هاي گاه و بي گاه خودتان و دوستانتان ، صحبت هاي در گوشي بچه ها ، يادداشت هاي كوچكي كه با هم رد و بدل مي كنيد و ... توجه كنيد .
بهتر است قبل نوشتن ، در ذهنتان اين سؤال ها را مرور كنيد :
۱. كلاس در كجاي مدرسه واقع شده است ؟
۲. حدوداً چند متر است ؟ (يعني چند در چند؟)
۳. چند تا پنجره دارد ؟
۴. تخته در كجاي كلاس قرار دارد ؟
۵. چند تا ميز و نيمكت در كلاس وجود دارد ؟
۶. آيا در ديوار كلاس تابلويي نصب شده ؟
۷. شاگردان كلاس چند نفرند ؟
موضوعاتي كه مي توانيد به آن ها بپردازيد نيز مثل : مدرسه ي ما ، آزمايشگاه مدرسه ي ما ، كتابخانه مدرسه ي ما ، حياط مدرسه ي ما ، مدرسه ي ما ، در زنگ هاي تفريح در بالا بردن توجه بيشتر شما بي تأثير نيستند .
يك انشاء با موضوع « محله ي ما »
اگر در كوچه و خيابان اطراف خانه تان گردش كنيد بهتر مي توانيد محله را توصيف كنيد .
اين موضوع انشاء خيلي گسترده تر از « كلاس ما » و « مدرسه ي ما » ست و به همين دليل هم دست شما در نوشتن باز تر است .
براي نوشتن اين موضوع بايد جغرافياي محله را هم بگوييد و اگر محله ي شما از محله هاي قديمي باشد ، بهتر است به تاريخچه ي محله اشاره كنيد .
توجه به روابط مردم و رفت و آمدن هاي محله هم بسيار مفيد است .
براي اين كه انگيزه ي بيشتري براي نوشتن پيدا كنيد ، اين سؤالات را در ذهن خود از خود بپرسيد :
۱. محله در كجاي شهر قرار دارد ؟
۲. چند مغازه در كوچه و خيابان شما ديده مي شود ؟ چه جور مغازه هايي ؟
۳. همسايه هايتان هر كدام چه جور آدم هايي هستند ؟ آن ها چه خصوصيات اخلاقي دارند ؟ (البته فقط اين ها را حدودي بيان كنيد)
۴. كلاً و روي هم رفته اخلاق و رفتاري كه در محله ي شما حاكم است چيست ؟
۵. روابط مردم با هم چگونه است ؟
۶. بچه هاي محله ي شما چه طور بچه هايي هستند ؟
۷. آيا محله ي شما ساكت و آرام است يا شلوغ و پرهياهوست ؟
۸. محله نزديك به خيابان اصلي است و محل رفت و آمد اتومبيل هاست ؟  

شميم


امتیاز:
 
بازدید:
[ ۵ اسفند ۱۳۹۳ ] [ ۰۴:۲۹:۱۰ ] [ مشاوره مديريت ]


مطالعات ، تجربه ها و تمرين هاي ضروري براي تدريس ، سخنراني ، گويندگي ، گفتگو ، مناظره ، مجريگري ، مباحثه ، مذاكره و مصاحبه استخدامي و رسانه اي .

۳۷ - تمرين توصيف و توضيح و توجيه و تبيين و تشريح

۴

چگونه توضيح دهيم؟

مهارت توضيح دادن، يكي از مهم‏ترين و رايج‏ترين مهارت‏هاي اجتماعي است و با اين وصف، قاعده‏مند كردن آن، دشوار است؛ زيرا كافي بودن توضيح، با سن، اطلاعات قبلي و توانايي ذهني طرف مقابل، رابطه مستقيمي دارد. موقعيت زير را كه در كلاس‏هاي درس، بسيار اتفاق مي‏افتد، مجسم كنيد: معلم علوم اجتماعي مي‏خواهد مفهوم «پايگاه» را درس بدهد. او بايد اين اصطلاح را با توجه به درك دانش‏آموزان و ميزان علاقه‏مندي آنان، درس بدهد. او براي معرفي اين مفهوم، بايد از چه كلماتي استفاده كند؟ دانش‏آموزان بايد چه واكنشي از خود نشان دهند؛ اين مفهوم را تا كجا بايد بكاوند و اين بحث را چطور بايد به درس‏هاي قبلي ربط دهند؟ معلمان، هر لحظه با مسئله نحوه تدريس درس‏ها مواجهند؛ اما اگر تصور كنيم كه فقط معلمان با اين مشكل سروكار دارند، سخت در اشتباهيم؛ چون در ساير ارتباطات نيز با اين مسئله روبه‏رو هستيم.
يك روان‏شناس، نتايج پژوهش‏هاي خود را چگونه بايد مطرح كند؟ نمايندگان سياسي، آراي سياسي خود را چگونه بايد براي رأي‏دهندگان بيان كنند؟ سربازرس پليس، ماجراي انفجار را چطور بايد براي خبرنگاران خلاصه كند؟ بنابراين، مي‏بينيم كه مهارت توضيح دادن، مخصوص معلمان نيست.
● كاركردهاي توضيح دادن‏
كاركردهاي اصلي توضيح دادن، عبارتند از:
۱) ارائه اطلاعاتي كه فقط از طريق توضيح دادن، قابل انتقال هستند.
۲) به اشتراك گذاردن اطلاعات، جهت دست‏يابي به دركي مشترك.
۳) ساده كردن پديده‏هاي پيچيده براي ديگران.
۴) روشن نمودن ابهامات موجود در تعامل اجتماعي.
۵) ابراز عقيده در خصوص نگرش‏ها، حقايق و ارزش‏ها.
۶) ترسيم ويژگي‏هاي اصلي پديده‏ها.
۷) نشان دادن نحوه اجراي مهارت يا فني خاص.
اگر چه موارد بالا، اهداف كلي مهارت توضيح هستند، اما بايد به اين نكته هم توجه داشته باشيم كه برخي از اين اهداف، به فراخور بافت تعامل، بر برخي ديگر، اولويت پيدا مي‏كنند؛ مثلاً يك معلم، ممكن است درس را با توضيح مختصر موضوع بحث و اهداف مورد نظرش، شروع كند؛ اما مشاوري كه فقط پس از شنيدن نيازها و نظرات مراجع، مي‏تواند او را به سوي راه‏حل مسائل خودش سوق دهد، اين روش را به كلي غلط مي‏داند.
● انواع توضيح‏
اگر چه از دهه ۱۹۶۰م. به بعد، طبقه‏بندي‏هاي زيادي درباره توضيح، ارائه شده است، اما يكي از صحيح‏ترين و عملي‏ترين طبقه‏بندي‏ها را براون و آرمسترانگ، مطرح كرده‏اند. در اين طبقه‏بندي، انواع توضيحات عبارتند از: توضيحات توصيفي، توضيحات تفسيري و توضيحات استدلالي.
توضيحات توصيفي، براي تشريح مفصل رويه‏ها، ساختارها يا فرآيندها به كار مي‏روند. برخي از نمونه‏هاي آن عبارتند از:
۱) مامايي كه درباره نحوه استحمام نوزاد، به مادران جوان توضيح مي‏دهد.
۲) مشاور شغلي كه به فارغ‏التحصيلان دبيرستاني، راه و روش تهيه خلاصه سوابق شغلي را مي‏آموزد.
۳) پزشك داروخانه‏اي كه شيوه مصرف داروها را براي مشتري توضيح مي‏دهد.
توضيحات تفسيري، براي روشن ساختن مسائل، رويه‏ها يا اظهارات، به كار مي‏روند؛ مثل پزشكي كه نتايج اشعه ايكس را براي بيماران توضيح مي‏دهد يا تأثيرات قرص يا درماني خاص را بيان مي‏كند.
به نظر براون، ما در برابر پرسش‏هايي از توضيحات استدلالي استفاده مي‏كنيم كه با «چرا» شروع مي‏شوند؛ مثلاً چرا در جوامع غربي، انسداد عروق قلبي شايع‏تر است؟ يا چرا بعضي از مردم، بيش از ديگران، تحت تأثير تبليغات قرار مي‏گيرند؟ با آن‏كه توضيحات ما ممكن است هر سه نوع توضيح را در بر داشته باشد، اما زمان ارائه آنها، بستگي به اين دارد كه آيا توضيح ما، طرح‏ريزي شده است يا خير؟ ما معمولاً از توضيحات طرح‏ريزي نشده، در پاسخ به پرسش كساني استفاده مي‏كنيم كه مي‏خواهند موضوع، روشن‏تر شود. توضيحات طرح‏ريزي شده، پيش از توضيحات واقعي بيان مي‏شوند و در اين بخش هم با همين نوع توضيحات، سروكار خواهيم داشت.
به نظر براون و هتون، توضيح، دو ويژگي كلي و مهم دارد؛ طرح‏ريزي و ارائه. گرچه بان، در زندگي روزمره خود، با مردمي رابطه دارند كه زبان تخصصي آنها را نمي‏فهمند؛ مثلاً يك پزشك براي توصيف مسائل طبي و تفهيم معاني تخصصي به همكار خود، بايد از اصطلاحات پزشكي استفاده كند؛ اما اگر از اين اصطلاحات در گفت‏وگو با بيماران استفاده كند، فقط موجب خستگي و آشفتگي آنان خواهد شد.
آرگايل مي‏گويد: «مردم بسته به اين‏كه با يك متخصص صحبت مي‏كنند يا با يك فرد عادي، متناسب با تصورشان درباره اطلاعات طرف مقابل و قدرت درك وي، مسائل را به شكل‏هاي مختلفي بيان مي‏كنند». وقتي وكلا با شهود صحبت مي‏كنند، از اصطلاحات فني كمتري استفاده مي‏كنند. مكانيك‏ها وقتي با اشخاصي كه اطلاعات فني كمتري دارند، صحبت مي‏كنند، از اصطلاحات فني كمتري استفاده مي‏كنند و حسابداران سعي مي‏كنند مسائل مالي را به زبان ساده‏تري براي مراجعان غيرمتخصص خود توضيح دهند. بنابراين، براي آن كه مراجعان خود را سردرگم نكنيم، بايد «زبان صنفي» يا اصطلاحات «تخصصي» را در قالب كلمات روزمره بيان كنيم.۶) كاهش ابهام‏
توضيحاتي كه حاوي كلمات و اظهارات مبهم و نامعين هستند، به اندازه كافي گويا نيستند. پژوهش‏هاي هيلر و ديگران، نشان مي‏دهند كه «هر چه تعداد كلمات و جملات مبهم، قيدي و ابهام‏برانگيز، بيشتر باشد (مثل «برخي از مردم»، «چيزها»، «چندتا»، «نه الزاماً»، «يك جور»)، ارتباطات، صراحت و روشني كمتري دارد».
گيج، ميلتز و... كه اظهارات غيردقيق را طبقه‏بندي كرده‏اند، درباره ابهام توضيحات، شواهد بيشتري ارائه كرده‏اند. اين اظهارات غيردقيق، بدين شرح طبقه‏بندي شده‏اند:
الف) دلالت‏هاي مبهم؛ «يك چنين چيزي»، «همه‏اش» و «اين جور چيزها».
ب) تشديدهاي منفي؛ «نه چندان»، «نه به اين شدت»، «نه كاملاً» و «نه هر از گاهي».
ج) تقرب گويي؛ «حدوداً به اندازه»، «تقريباً هر كدامشان»، «چيزي در حدود» و «نزديك».
د) بلوف زدن و بازگشت به حالت عادي؛ «اين طور مي‏گويند كه» و «و از اين قبيل فرض‏ها».
و) ارقام نامعين؛ «چند تا»، «مقداري».
هـ) گروهي از مصاديق؛ «انواع»، «جنبه‏ها»، «عوامل» و «اشيا».
ي) امكان و احتمال؛ «نه الزاماً»، «گاهي وقت‏ها»، «اغلب»، «شايد اين طور باشد كه» و «احتمالاً».
بديهي است كه ما نمي‏توانيم اصلاً از اظهارات غيردقيق استفاده نكنيم؛ زيرا اكثر ما وقتي از پيدا كردن اصطلاح يا عبارتي دقيق در مي‏مانيم، از اصطلاحي با دقت كمتر و كلي‏تر استفاده مي‏كنيم؛ اما اگر به مبهم‏گويي عادت كنيم، گفتارمان وضوح و روشني نخواهد داشت. ايوي و گلاكسترن معتقدند كه در مواقعي كه مي‏خواهيم مراجعان را راهنمايي كنيم، بهتر است از توضيحات عيني و ملموس استفاده كنيم. آنها توصيه مي‏كنند اگر مي‏خواهيم راهنمايي‏هايمان مؤثر واقع شوند، بايد مشخص و روشن باشند؛ مثلاً مشاوري را در نظر بگيريد كه مي‏خواهد به مراجع خود بگويد كه بايد آرامش خود را حفظ كند تا بر مسائل، تمركز بيشتري داشته باشد. وي مي‏تواند تنها به او چنين بگويد: «آرام باش»؛ اما اين دستورالعمل، كلي و مبهم است و مراجعه كننده نمي‏فهمد كه براي آرامش داشتن، بايد چه كاري انجام دهد. اگر او مي‏خواهد در اظهارات اوليه‏اش، توصيه‏هاي عيني‏تري ارائه دهد، بايد چنين بگويد: «آرام باش؛ به صندلي‏ات تكيه بده؛ دست‏هايت را شل كن؛ خودت را روي صندلي رها كن و نفس عميقي بكش». به اين ترتيب، اطلاعاتي به مراجع داده است كه او مي‏تواند از آن طريق، آرامش پيدا كند.
۷) تأكيد
يكي ديگر از ويژگي‏هاي مهم توضيحات مؤثر، تأكيد است. سخن‏گو با تأكيد بر برخي نكات، نظر شنونده را به مهم‏ترين يا ضروري‏ترين اطلاعات، جلب مي‏كند و اطلاعات غيرضروري را بي‏ارزش جلوه مي‏دهد. براي آن‏كه شنونده بتواند از توضيحات ما سود ببرد، بايد سعي كنيم عناصري را كه ارتباط مستقيمي به مسئله يا موضوع دارند، مشخص كنيم.
به طور كلي، دو نوع تأكيد وجود دارد؛ تأكيد كلامي و غيركلامي. در تأكيد غيركلامي، سخن‏گو براي نشان دادن ويژگي‏هاي برجسته توضيحاتش، از رفتارهاي غيركلامي استفاده مي‏كند (مثل تكان دادن سر، اشاره كردن با انگشت و بلند كردن صدا). منظور ما از تأكيد كلامي، استفاده از جنبه‏هايي از زبان است كه سخن‏گو براي جلب توجه شنوندگان نسبت به برخي نكات و اطلاعات مهم، به آنها متوسل مي‏شود.
روزنشاين، با بررسي پژوهش‏هاي مربوط به روش‏هاي مختلف معلمان، متوجه شد كه ارايه «پوياي» مطالب، مؤثرتر از ارائه «ايستاي» آنهاست. وي همچنين پي برد كه تأكيد غيركلامي (تغيير صدا و حركات)، نظر دانش‏آموزان را جلب مي‏كند و به آنها كمك مي‏كند تا درس‏هاي خود را بهتر به ياد آورند. سخنرانان، سياست‏مداران و مجريان تلويزيون، براي جلب توجه شنوندگان خود نسبت به موضوعات حساس، عمداً صداي خود را تغيير مي‏دهند. سخنرانان ورزيده نيز براي اشاره به جنبه‏هاي مختلف توضيحات خويش، از حركات مناسبي بهره مي‏گيرند. آنها براي تأكيد بر اطلاعات مورد نظر خود، در حركات چشم، سر، صورت، دست‏ها و تمام بدن خود، تغييراتي ايجاد مي‏كنند.
● راه‏هاي كمكي توضيح‏
ما به هر نحو ممكن، بايد بر اثربخشي توضيحات خود بيفزاييم. اين گونه كمك‏ها، ممكن است ساده (مثل طرح‏ها، نمودارها، جدول‏ها، كتابخانه‏ها و نقشه‏ها) يا مفصل (مثل فيلم‏ها، نمايش‏هاي زنده، گردش‏ها و بازديدها) باشند. درباره استفاده از ابزارهاي ديداري و شنيداري در محيطهاي آموزشي، پژوهش‏هاي زيادي صورت گرفته است و در كلاس‏هاي جديد، شاهد اس مي كند ؟ فرم اتاق ها ؟ بيماران ؟ اثاثيهٔ داخل اتاق ؟

۲. چند بيمار در اتاق انتظار هستند ؟

۳. تعداد مبل ها يا صندلي هاي اتاق انتظار به اندازه است ؟

۴. حالت هر كدام از بيماران چه طور است ؟

۵. آيا پزشك چهره اي مهربان و صميمي دارد يا خشك و جدي است ؟

۶. پزشك از چه وسايلي براي معاينه استفاده مي كند ؟

۷. رفتار منشي پزشك با بيماران چگونه است ؟

« در گل فروشي »

اين هم موضوع جالب و زيبايي است . بايد با يادآوري و تجسم كردن صحنه هايي كه در گل فروشي ها مي بينيد بتوانيد آن را توصيف كنيد .

به نظر شما در يك گل فروشي به چه چيزهايي مي توان توجه كرد ؟ به تنوع زيبايي در شكل و رنگ گلها توجه كنيد . سليقه ي گل فروش در چيدن و فراهم كردن گل هاي مختلف و سبدها يا دسته گل هاي گوناگون را هم مورد توجه قرار دهيد .

مي توانيد به خريداران مختلف و نحوه ي رفتار و گفتار و سليقه ي آن ها در انتخاب گل توجه كنيد .

بعضي وقت ها ممكن است كه در اين موضوع انشاءها به رفت و آمدهاي بيرون از مغازه و اتفاقاتي كه در آن جا مي افتد توجه كنيد و حتي نيمي از انشاي خود را به توصيف از اتفاقات و وقايع بيروني بپردازيد ، مثل اين كه از پشت شيشه ي گل فروشي به بيرون نگاه كرده ايد . اين ايرادي ندارد و شايد لازم باشد كه گه گاهي هم اينطوري انشاء نوشته شود ولي توجه داشته باشيد كه موضوع انشاء شما « در گل فروشي » است نه اطراف آن .

« در اتوبوس »

شما كم و بيش سوار اتوبوس شده ايد ، پس تجربه ها و خاطراتي هم در اين زمينه داريد . اين موضوع را مي توانيد به صورت انشاء بنويسيد . حتماً نبايد دبير شما از شما خواسته باشد كه بنويسيد بلكه شما مي توانيد خاطرات خود را در مورد سوار شدن به اتوبوس به خاطر بياوريد . اين موضوع انشاء بيشتر به توصيف مردم نظر دارد و براي بچه ها جذاب تر است ، حتي ذوق و نكته سنجي شما را هم مخصوصاً در زمينه ي طنز و انتقاد بيشتر نشان مي دهد .

ولي بايد حواستان جمع باشد كه گرفتار طنزهاي سبك كه بدون داشتن نكات جالب فقط خنده دار باشد نشويد . بهتر است در نوشتن مطلب در اين موضوع به موارد زير توجه كنيد :

۱. حالات و قيافه هاي مختلف مردم ، مثلاً بعضي ها ناراحت هستند و بعضي ها عصباني اند ، برخي خوشحال و بعضي ديگر در حال حرف زدن و بقيه هم در حال فكر كردن هستند .

۲. چگونگي ايستادن و نشستن مردم در اتوبوس .

۳. چگونگي و نحوه ي رانندگي راننده .

۴. وضعيت خيابان و ماشينها و مردم رهگذر و ...

حالا با توجه به مثال هايي كه در مورد موضوعات مختلف ارايه كرديم و علاوه بر آن ها مي توان در زمينه ي توصيف تخيلي چنين موضوعاتي را پيشنهاد كرد :

توصيف يك صحنه ـ خنده دارترين صحنه اي كه تا حالا ديده ايد ـ زيباترين منظره اي كه ديده ايد ـ يك روز باراني ـ توصيف يك روز برفي ـ بعد از باران ـ شب هاي خانه ي ما ـ چهره ي شهر در صبح ها ـ توصيف سه صحنه از يك فيلم ـ توصيف يك برنامه ي تلويزيوني ـ بزرگترين شخصيتي كه مي شناسم ـ قصه ي مورد علاقه من ـ و ...      

            شميم


امتیاز:
 
بازدید:
[ ۵ اسفند ۱۳۹۳ ] [ ۰۴:۲۹:۰۷ ] [ مشاوره مديريت ]

 

مطالعات ، تجربه ها و تمرين هاي ضروري براي تدريس ، سخنراني ، گويندگي ، گفتگو ، مناظره ، مجريگري ، مباحثه ، مذاكره و مصاحبه استخدامي و رسانه اي .

۳۶- تمرين شوخ طبعي ، بذله گويي و حاضر جوابي

۱۰

بذله گويي و مزاح


بذله گويي و مزاح يكي از موارد حسن رفتار است ولي بايد توجه داشت كه از جمله آفات زبان كه مانند ديگر آفات آن آثار سوء و عواقب خطرناكي را به دنبال دارد مزاح و شوخي است. به همين جهت، در آداب ديني براي مزاح و شوخ طبعي حدّ و مرزي مشخص شده است كه اگر از آن حد تجاوز كنند آثار نا مطلوبي به بار خواهد آورد. بنابر اين، انسان بايد مالك زبان خود باشد و هنگام مزاح و شوخي بعد مثبت و منفي آن را در نظر بگيرد و حتي الامكان از بذله گويي بپرهيزد، كه هر سخن جايي و هر نكته مقامي دارد. زيرا اگر كسي زندگي خود را با شوخي و بذله گويي سپري كند و در مزاح كردن به حدّ افراط كشيده شود به تدريج در اثر عادت به مزاح در برخورد با مسائل جدّي نيز جدّي نخواهد بود و كسي كه در زندگي و در برابر وظايف خود احساس مسئوليت نكند نمي‏تواند به حال خود و اجتماع مفيد باشد. بديهي است كسي كه روح شوخي و مزاح بر او غلبه كند حسّ واقع بيني را از دست مي‏دهد و آن گونه كه بايد حقايق را درك نمي‏كند و ديگران نيز مطالب او را جدّي تلقّي نمي‏كنند.

آنچه از مجموعه روايات ائمه معصومين _ عليهم السلام _ استفاده مي‏شود اين است كه مزاح و شوخي تا حدّي مطلوب است، زيرا پيشوايان ديني ما به طور مطلق از مزاح نهي نكرده‏اند بلكه شوخ طبعي را به طور نسبي و در شرايط خاص ستوده‏اند و حتّي خود آن بزرگواران گاهي مزاح مي‏كردند، چنانكه رسول خدا _ صلّي اللّه عليه و آله _ فرمود:
«إنّي لأمزح و لا أقول إلا حقّا؛[1] من مزاح مي‏كنم ولي سخني جز حق نمي‏گويم.»
شخصي به نام معمّر بن خلاد مي‏گويد:

«سألت ابا الحسن _ عليه السلام _ فقلت: جعلت فداك الرّجل يكون مع القوم فيجري بينهم كلام يمزحون و يضحكون فقال: لا بأس ما لم يكن، فظننت أنّه عني الفحش، ثمّ قال: إنّ رسول اللّه _ صلّي اللّه عليه و آله _ كان يأتيه الأعرابيّ فيأتي إليه الهديّه ثمّ يقول مكانه: أعطنا ثمن هديّتنا فيضحك رسول اللّه _ صلّي اللّه عليه و آله _ و كان إذا اغتمّ يقول: ما فعل الاعرابي ليته اتانا.»[2] از امام هشتم علي بن موسي الرضا عليهما السلام پرسيدم: قربانت شوم، اگر كسي در ميان جمعيتي باشد كه هنگام سخن گفتن با يكديگر شوخي مي‏كنند و مي‏خندند وظيفه او چيست؟ فرمود: باكي نيست تا زماني كه نباشد. و من گمان دارم كه مقصود حضرت فحش بود. يعني در صورتي كه مزاح و شوخي توأم با فحش و ناسزاگويي نباشد اشكالي ندارد. سپس فرمود: رسول خدا _ صلّي اللّه عليه و آله _ اين گونه بود كه مرد اعرابي خدمت آن حضرت مي‏رسيد و براي ايشان هديه‏اي مي‏آورد و همانجا مي‏گفت بهاي هديه‏ام را بپردازيد و رسول خدا _ صلّي اللّه عليه و آله _ مي‏خنديد. و هر گاه اندوهگين مي‏شد مي‏فرمود: آن مرد چادر نشين چه شد؟ اي كاش نزد ما مي‏آمد.
شخص ديگري مي‏گويد كه امام صادق _ عليه السلام _ فرمود:

«ما من مؤمن إلا و فيه دعابه، قلت و ما الدّعابه؟ قال المزاح؛[3] هيچ مؤمني نيست جز اينكه در او دعابه هست. عرض كردم: دعابه چيست؟ فرمود: مزاح.»
امام باقر _ عليه السلام _ فرمود:
«إنّ اللّه عزّ و جلّ يحبّ المداعب في الجماعه بلا رفث؛[4] خداوند انسان شوخ طبع را دوست دارد به شرط آنكه از گناه و ناسزاگويي بپرهيزد.»
روش پيامبر و ائمّه معصومين _ عليهم السلام _
رسول گرامي اسلام _ صلّي اللّه عليه و آله _ و ائمه معصومين _ عليهم السلام _ نيز مزاح مي‏كردند (نمونه‏اش از رسول خدا _ صلّي اللّه عليه و آله _ گذشت) و مردم را نيز به آن ترغيب مي‏نمودند، چنانكه امام صادق _ عليه السلام _ به شخصي فرمود:

«آيا با يكديگر مزاح مي‏كنيد؟ آن مرد گفت: كم مزاح مي‏كنيم. (امام _ عليه السلام _) فرمود: اين طور نباشيد زيرا شوخي نشانه خوش خلقي است و به وسيله شوخي برادر ديني خود را خوشحال مي‏كني. سپس فرمود: رسول خدا _ صلّي اللّه عليه و آله _ براي اينكه كسي را خوشحال كند با او مزاح مي‏كرد.»[5]
و حضرت علي _ عليه السلام _ فرمود:
«كان رسول اللّه _ صلّي اللّه عليه و آله _ : ليسرّ الرّجل من أصحابه اذا راه مغموما بالمداعبه؛[6] رسول خدا _ صلّي اللّه عليه و آله _ هرگاه يكي از اصحاب خود را اندوهگين مي‏ديد او را با شوخي و مزاح خوشحال مي‏كرد.»
و در حديث ديگر از امام صادق _ عليه السلام _ آمده است:
كان رسول اللّه _ صلّي اللّه عليه و آله _: «يداعب و لا يقول إلا حقّا؛[7] پيامبر خدا _ صلّي اللّه عليه و آله _ مزاح مي‏كرد ولي جز حق سخني نمي‏گفت.»
و نيز كسي از ابن عباس پرسيد:
«أ كان النّبي _ صلّي اللّه عليه و آله _ يمزح؟ فقال كان النّبي _ صلّي اللّه عليه و آله _ يمزح؛[8] آيا رسول خدا _ صلّي اللّه عليه و آله _ مزاح مي‏كرد؟ گفت: آري.»
پس پيشوايان ديني ما نيز مزاح مي‏كردند ولي تا حدي كه به افراط نرسد.
اين‏ها احاديثي بود كه تا حدّي نسبت به مزاح و شوخي نظر مثبت داشت.
جنبه‏هاي منفي مزاح
از رواياتي كه گذشت تا حدّي جنبه مثبت مزاح روشن شد، حال به احاديثي مي‏پردازيم كه جنبه منفي مزاح را بيان مي‏كند.
مزاح شخصيت انسان را از بين مي‏برد:
رسول خدا _ صلّي اللّه عليه و آله _ به امير مؤمنان _ عليه السلام _ فرمود:
«يا علي لا تمزح فيذهب بهاؤك؛[9] اي علي از مزاح بپرهيز كه شخصيت تو را از بين مي‏برد.»
حمران بن اعين مي‏گويد: خدمت امام صادق _ عليه السلام _ شرفياب شدم و از حضرت تقاضا كردم مرا توصيه و سفارش كند. آن بزرگوار پس از سفارش به تقوا فرمود:
«و ايّاك و المزاح فانّه يذهب هيبه الرّجل و ماء وجهه...؛[10] از شوخي بپرهيز زيرا بزرگي و عظمت شخص را از بين مي‏برد و موجب ريختن آبروي او مي‏گردد.»
در حديث ديگري نيز از آن امام مي‏خوانيم كه به شخصي فرمود:
«أوصيك بتقوي اللّه و إيّاك و المزاح فإنّه يذهب بالبهاء؛[11] تو را به تقوا سفارش مي‏كنم و توصيه مي‏كنم كه از مزاح بپرهيز زيرا ابّهت و سنگيني تو را از بين مي‏برد.»
پيامبر اكرم _ صلّي اللّه عليه و آله _ فرمود:
«كثره المزاح تذهب بماء الوجه؛[12] مزاح بيش از حد آبروي شخص را مي‏برد.»
و امام صادق _ عليه السلام _ در حديثي فرمود:
«إيّاكم و المزاح فإنّه يذهب بماء الوجه؛[13] از شوخي بپرهيزيد چرا كه آبروي انسان را مي‏برد.»
مزاح و جري شدن مردم:
اثر سوء ديگر مزاح اين است كه مردم به انسان جري شده و براي او ارزش و احترامي قائل نمي‏شوند. از اين رو امام صادق _ عليه السلام _ فرمود:
«لا تمازح فيجترأ عليك؛[14] شوخي مكن كه روي مردم به تو باز مي‏شود.»
البته روايات ياد شده در نكوهش مزاح، منظور مزاح و شوخي است كه نابجا باشد و به تمسخر ديگران منجر شود و آبرو و حيثيت ديگران ريخته شود و ... و گرنه مزاح و شوخي معقول اشكالي ندارد.
گفته‌اند كه: «هر چيزي تخمي دارد، و تخم عداوت و دشمني شوخي است.» و از مفاسد شوخي آن است كه دهان را به هرزه خندي مي‌گشايد و آدمي را به خنده مي‌آورد، و خنده، دل را تاريك و آبرو و وقار را تمام مي‌كند. و به اين جهت خداي ـ تعالي ـ نهي از آن فرموده كه:
«فَليَضحكوا قليلا وَ ليَبكوا كَثيرا»، يعني: بسيار كم بخنديد و بسيار گريه كنيد.»[15]
و حضرت رسول ـ صلي الله عليه و آله ـ فرمود كه: «هرگاه بدانيد آنچه من مي‌دانم، هر آينه كم خواهيد خنديد.»[16]
و شكي نيست كه خنده‌ي بسيار، علامت غفلت از آخرت و مرگ است.
يكي از بزرگان با خود خطاب كرد و گفت: «اي نفس! مي‌خندي و حال اين كه شايد كفن تو اكنون در دست گازر باشد و آن را گازري كند.»[17]
بلي، كسي را كه مرحله‌اي چون مرگ در پيش، و خانه‌اي چون آخرت در عقب، و دشمني چون شيطان در كمين، و محاسبي چون كرام الكاتبين قرين، عمري چون برق در گذر، و منزلي چون دنيا كه محل صد هزار گونه خطر است مستقر، خنديدن و شوخي كردن نيست، و با خاطر جمع نشستن نه، مگر از غفلت و بي‌خبري.
مباش ايمن كه اين درياي خاموش نكرده‌ست آدمي خوردن فراموش
ز رنگ ايمن نبيني آب جويي مسلم نيست از سنگي سبويي
يك امروز است ما را «نقد ايام»[18] بر آن هم اعتمادي نيست تا شام
يكي از بزرگان دين شخصي را ديد كه مي‌خندد، گفت:‌ «آيا به تو رسيده است كه وارد آتش جهنم خواهي شد؟ گفت: بلي. گفت: آيا دانسته‌اي كه از آن خواهي گذشت؟ گفت: نه. گفت: پس به چه اميد مي‌خندي؟ گويند: آن شخص را ديگر كسي خندان نديد.»[19]

و مخفي نماند كه خنده‌ مذموم، قهقهه است كه با صدا باشد، اما تبسم كه كسي صدايي از او نشنود مذموم نيست بلكه ممدوح است. و تبسّم نمودن پيغمبر ـ صلي الله عليه و آله ـ معروف و مشهور است. و همچنين شوخي و مزاح مذموم در وقتي است كه كسي افراط در آن كند، يا مشتمل بر دروغ و غيبت باشد، يا باعث آزردگي و خجالت ديگري شود. اما مزاح اندك، كه از حق تجاوز نشود و مشتمل بر سخن باطل يا ايذاء و اهانتي نباشد و باعث شكفتگي خاطري گردد مذموم نيست و مكرّر از حضرت رسول ـ صلي الله عليه و آله ـ صادر شده، و از اصحاب در خدمت آن جناب صدور يافته چنانچه بعضي از آن در كتب اصحاب مسطور و مذكور است.[20]

--------------------------------------------------------------------------------
[1] . علامه مجلسي، بحار الانوار، ج16، ص116.
[2] . محمد بن يعقوب كليني، الكافي، ج2، ص663.
[3] . الكافي، همان.
[4] . همان.
[5] . همان.
[6] . محدث نوري، مستدرك الوسائل، ج8 ص407.
[7] . همان، ص408.
[8] . همان، ص413.
[9] . شيخ حر عاملي، رسائل الشيعه، ج12، ص113.
[10] . وسائل الشيعه، همان.
[11] . همان.
[12] . الكافي، همان، ص665.
[13] . همان، ص664.
[14] . الكافي، همان، ص665.
[15] . توبه (سوره‌ي 9)، آيه‌ي 82.
[16] . احياء العلوم، ج3، ص111، محجه البيضاء، ج5، ص232.
[17] . همان منابع.
[18] . روزگار در دست ماست.
[19] . احياء العلوم، ج3، ص111، محجه البيضاء، ج5، ص232.
[20] . بحارالانوار، ج16، ص298،‌ح2.

http://www.andisheqom.com/Files/razael.php?idVeiw=29804&level=4&subid=29804


امتیاز:
 
بازدید:
[ ۵ اسفند ۱۳۹۳ ] [ ۰۴:۲۹:۰۶ ] [ مشاوره مديريت ]


مطالعات ، تجربه ها و تمرين هاي ضروري براي تدريس ، سخنراني ، گويندگي ، گفتگو ، مناظره ، مجريگري ، مباحثه ، مذاكره و مصاحبه استخدامي و رسانه اي .

۳۶- تمرين شوخ طبعي ، بذله گويي و حاضر جوابي

۹

بذله گويي ، بهترين پاسخ در شرايط ناگوار

بي شك هر كدام از ما در طول زندگي روزمره خويش در شرايطي قرار مي گيريم كه ممكن است كنترل اعصاب و رفتار خود را از دست بدهيم و به گونه اي غير طبيعي عمل كنيم . زماني كه به شدت عصباني شده ايم و تمام اعضاي بدن ما آماده پرخاشگري است. وقتي كه ترسيده ايم و ترس تمام وجود ما را پر كرده است و جز منبع ترس و فرار از آن ، هيچ چيز ديگر را نمي توانيم احساس و ادراك كنيم. آن گاه كه به خاطر از دست دادن يك موقعيت يا هر چيز ارزشمند ديگر كاملاً افسرده شده ايم . هنگامي كه به لحاظ يك اشتباه مورد تمسخر و مضحكه ديگران قرار مي گيريم و از شرم تا بناگوش سرخ مي شويم يا آن موقعي كه در مواجه با درخواست اطرافيان دوستان و همكاران ، توان دادن پاسخ منفي از ما سلب شده است. موقعيت ها و شرايطي اند كه ما را رنج مي دهند هر يك از ما براي رهايي از چنين وضعيت هايي حتماً مكانيزم هايي را به كار برده ايم شايد رفتارهاي خاصي را به صورت قالبي فرا گرفته ايم و در مقابل هر نوع محركي پاسخ هاي يكسان ارائه مي دهيم . ممكن است در برخي موارد احساس كرده باشيم كه پاسخ ما به يكي از چنين موقعيت هاي رنج آوري قانع كننده يا ارضا كننده نبوده است. آيا به راستي همه واكنش هاي لازم را براي رويارويي با همه موقعيت ها فرا گرفته ايم؟ آنها كدام اند ؟

در بسياري از موارد گفتار نغز و بذله گويي بهترين پاسخ به شرايط ناگوار و رنج دهنده است. تجربه به اثبات رسانده است كه شرايط ناراحت كننده دائمي نيستند و بعد از اندك مدتي خاصيت رنج آور بودن خود را از دست مي دهند. شايد اين امر بدان علت باشد كه حوادث اتفاق افتاده واقعاً به اندازه اي كه فكر مي كرديم آزار دهنده نبوده اند بلكه تفسير ما در آن لحظه چنين بوده است. برخي از روان شناسان اعتقاد دارند كه به جاي اتفاقات بيروني ، انديشه هاي ما ايجاد نگراني و رنج مي كنند نه آن چه در بيرون اتفاق افتاده است.

به طور كلي بسياري از مسائل و مشكلات زندگي  ، ظاهراً مهم و تعيين كننده اند ، در حالي كه واقعاً اين طور نيست و نبايد آن قدر وجود و ذهن فرد را در كنترل خود بگيرند تا جايي كه همه اعمال و رفتار وي را تحت الشعاع قرار داده ، فرصتي براي انديشيدن به مطالب و مسائل ديگر زندگي نباشد.

بعضي از مردم جدي بودن و جدي گرفتن يك امر را با غوطه ور شدن در آن اشتباه مي گيرند. فرو رفتن در يك انديشه عمل يا هر امر ديگري با جديت متفاوت است. جدي بودن ، يعني مشغول بودن به يك امر و در عين حال امور ديگر را از نظر دور نداشتن.

به نيكي مي دانيم كه بسياري از پديده ها و اتفاقات زندگي روزمره جزيي و زودگذرند. اما براي لحظاتي آن چنان تمام فضاي شخصيت ما را در خود مي كشند و پوشش مي دهند كه هر آن چه را آموخته ايم فراموش مي كنيم . به عنوان مثال وقتي معلم هستيم و دانش آموزي ما را عصباني مي كند و با رفتارش موجب رنجش ما مي شود براي دقايقي آن چنان منقلب مي شويم كه گويي بدترين حوادث روي داده است.

هر پديده اي را مي توان از نگاه و زاويه اي ديگر نيز مشاهده كرد. اگر ذهن ما تنها روي احساس يا رفتاري خاص تمركز كند و تنها همان را ببيند و توان ارزيابي، تحليل و نقد آن را نداشته باشد نتيجه اي جز تلخكامي نخواهد داشت.


اغلب اتفاقات و حوادث پريشان كننده زندگي را مي توان با روح شوخي و بذله گويي به اموري قابل تحمل تبديل كرد. اين روحيه كه فرد بتواند هنگام خشم ، عصبانيت يا هر موقعيت عاطفي و رنج آور ديگر، لحظه اي توقف كند و با خود شوخي كند يا به خود رفتار و نگرش هاي خود بخندد يك مهارت است مهارتي كه بايد آموخته شود.
در مثال فوق نيز اگر از منظري ديگر حادثه را ببينيم يعني باور داشته باشيم كه نوجوانان نادانسته رفتارهايي انجام مي دهند كه بزرگسالان را مي رنجاند و اگر چنين نبود اصولاً تربيت معني پيدا نمي كرد ، با رفتار ناخوشايند يك نوجوان مي توانيم راحت تر كنار بياييم .

همچنين زماني كه در كلاس درس در مقابل جمعيت و هر جاي ديگري به خاطر يك اشتباه مورد تمسخر و خنده حضار قرار مي گيريم نبايد موقعيت را آن قدر آزار دهنده و شرم آور بدانيم كه گويي همه آبرو و حيثيت ما در گرو همين اشتباه بوده و لاغير. آيا ما به اشتباهات ديگران نخنديده ايم ؟ خيام مي گويد:

آيا همه آن چيزهايي كه ما را به خنده واداشته يا رنج داده اند. امروز فراموش نشده اند ؟ پاسخ حتماً مثبت است آيا آن چه ما را به خنديدن به ديگران واداشته واقعاً خيلي شرم آور بوده و آن چه به نظر ما رنج آور بوده است واقعاً ارزش آن همه رنجيدگي را داشته است ؟ به يقين پاسخ منفي است مسائلي از اين قبيل آن اندازه مهم و ماندگار نيستند تا همه افكار ما را به خود مشغول بدارند . به گفته آدلر ، اعمال هر شخص از زاويه انتخاب شيوه زندگي او نگريسته مي شود شيوه اي كه مردم به طور خلاق خود را سازمان مي دهند و اين كار عمدتاً تعيين كننده پاسخ آنها به جهان خارج است نتيجه عملي اين فرض اين است كه ما انسان ها بيشتر تحت تأثير تفسيرمان از واقعيات قرار مي گيريم تا خود آن واقعيات. از آنجا كه ما انسان ها موجودات خودآگاهي هستيم اتفاقات و پريشاني هاييكه براي ما به وجود مي آيند براي هر فرد قابل مشاهده و ديدن است و همين مشاهده ما را دوباره پريشان و مختل مي كند پريشاني اوليه ايجاد آشفتگي مي كند و معمولاً به نوعي خاتمه مي يابد و محدود به مجموعه اي از شرايط است ليكن آشفتگي هاي بعدي غالباً فراگير مي شوند و ممكن است تمام زندگي فرد را مختل سازند . آن چه در اين بحث اهميت دارد اين است كه پريشاني دوم عملي غير منطقي است. پريشاني اوليه واقعيتي بوده است كه اتفاق افتاده و نمي شود آن را انكار كرد اما رغبت به تداوم و بازگو كردن ذهني آن باعث اسير شدن در دام افكار غيرمنطقي و گسترش احساس خشم  ، خصومت ، ترس و اضطراب  بي دليل مي شود كه نه لازم است و نه ضروري و برعكس سبب رنج و تلخكامي بيشتر خواهد بود .


يك لحظه شادي مانند نورافكني در تاريكي ، فضاي تاريك و خسته روح را روشن مي كند و باعث مي شود حتي براي يك زمان كوتاه انفكاكي بين حالات عاطفي نامطلوب و روان انسان به وجود بيايد و در پرتو همين روشنايي و جدايي ميان حالات نامطلوب و روان انسان ، فرد بتواند خود را دريابد و پريشاني را از خويشتن دور كند.
تداوم تفكر درباره حوادث و پريشان ها گردابي ايجاد مي كند كه هر لحظه عمق آن بيشتر شده ، شخصيت فرد را در كام خود مي كشد. به حدي كه همه شخصيت در آن غرق مي شود و مشاهده دنياي بيرون از آن گرداب غيرممكن مي گردد اين حالت از ضعف هاي انسان است. اين همان گرايش فطري انسان براي تخريب خود است كه آلبرت اليس به آن اشاره كرده است. ليكن همه وجود انسان نبايستي در خدمت اين گرايش باشد چون انسان صاحب اراده و عقل و شعوري است كه مي تواند منطقي هم باشد و عقلاني عمل كند. اگر با ضعف ها و شكست هايمان حتي در مواقعي كه تا حدودي موجب تحقير، پريشاني ، خشم ، شرم و ترس ما مي شوند با روحيه اي آسان گير مواجه شويم و اگر بتوانيم مسئله را با كمي بذله گويي و شوخي توأم كنيم بعدها نسبت به شكست ها و ضعف ها خيلي حساس نخواهيم شد هميشه بايد به ياد داشته باشيم كه همه ي انسان ها در رسيدن به بعضي از هدف هايشان شكست مي خورند خصوصاً اگر هدف هاي بلند پروازانه اي انتخاب كرده باشند.

اغلب اتفاقات و حوادث پريشان كننده زندگي را مي توان با روح شوخي و بذله گويي به اموري قابل تحمل تبديل كرد. اين روحيه كه فرد بتواند هنگام خشم ، عصبانيت يا هر موقعيت عاطفي و رنج آور ديگر، لحظه اي توقف كند و با خود شوخي كند يا به خود رفتار و نگرش هاي خود بخندد يك مهارت است مهارتي كه بايد آموخته شود.

روان شناسان معروف به روان شناسان كمال گرا در  توصيف شخصيت  افراد خود شكوفا بر اين باورند كه يكي از ويژگي هاي انسان هاي خود شكوفا توان بذله گويي است. دكتر ويكتور فرانكل صاحب مكتب لوگوتراپي در كتاب انسان در جست و جوي معني ( ص 30 ) در آنجا كه شرايط سخت و طاقت فرساي اسارتگاه هاي نازي ها كه خود يكي از اسيران آن بوده است شرح مي دهد مي گويد:

اگر بودن چيزي به عنوان هنر در زندان شگفت آور باشد شوخي و مزاح است گو اين كه به ندرت صورت مي گيرد شوخي يكي ديگر از سلاح هاي روح است براي حفظ نفس و به خوبي پيداست كه بيش از هر چيز ديگر بر كناري لازم را به شخص خواهد داد و حتي اگر به مدت كوتاهي نيز باشد بر هر وضعي چيره مي شود.

از ديگر ويژگي هاي افراد خودشكوفا خوشبيني  و مثبت انديشي است خوشبيني ، شوخي و خنده انسان  را براي مبارزه با منفي گرايي و منفي بيني آماده مي سازد انسان هايي كه در زندگي و در مقابله با مسائل و مشكلات  مربوط به آن موفق بوده اند آنهايي اند كه روش زندگي شاد  و خوشبينانه را در پيش گرفته اند شوخي و بذله گويي با خود و ديگران نه تنها خوشايند است و روابط بين فردي را بهبود مي بخشد بلكه انسان را در برابر فشارهاي رواني مختلف مقاوم مي سازد .

شادي ، خوشبيني و نغزگويي نيرويي است كه وجود شخص را از انرژي پر مي كند و هيچ جايي براي احساسات و افكار منفي باقي نمي گذارد به گفته مولانانار خندان باغ را خندان كند .


بذله گويي مهارتي است كه در شمار مهمترين مهارت هاي زندگي بايد قرار بگيرد .
يك لحظه شادي مانند نورافكني در تاريكي ، فضاي تاريك و خسته روح را روشن مي كند و باعث مي شود حتي براي يك زمان كوتاه انفكاكي بين حالات عاطفي نامطلوب و روان انسان به وجود بيايد و در پرتو همين روشنايي و جدايي ميان حالات نامطلوب و روان انسان ، فرد بتواند خود را دريابد و پريشاني را از خويشتن دور كند. دكتر فرانكل در يك تمثيل زيبا روح انسان را به اتاقي تشبيه مي كند و مي گويد اگر شير گاز را در يك اتاق باز كنيم همه فضاي اتاق به يك اندازه تحت تأثير گاز قرار مي گيرد در واقع گاز همه اتاق را به يك اندازه پر مي كند روح نيز اين چنين است يك اتفاق همه فضاي شخصيت انسان را در بر مي گيرد كه اگر بخواهيم مي توانيم در يك لحظه با يك شوخي با خود و گفتن يك جمله خنده دار اين فضا را پر از شادي كنيم و مولوي مي گويد :

گر تو خواهي آتش آب خوش شود                        ورنخواهي آب هم آتش شود

يك جمله كوتاه نغز واقعاً مي تواند روح انسان را پر از شادي كند و همين لحظه كوتاه فرصتي است تا دنياي پيرامون را به گونه اي ديگر ببينيم و همه روح و ذهن تحت تأثير عوامل نامطلوب و مخرب قرار نگيرد.

همان گونه كه اشاره شد روحيه بذله گويي مهارتي است كه بايد آموخته شود. همچنين كوشش در برانگيختنقريحه بذله گويي و ديدن وقايع در پرتو نوري از مزاح ، حيله اي است استادانه در فن زندگي و زنده ماندن ، بذله گويي مهارتي است كه در شمار مهمترين مهارت هاي زندگي بايد قرار بگيرد .

 سلامت رواني  افراد ، همبستگي مثبت با ميزان به كارگيري مهارت هاي زندگي به طور منطقي دارد آلبورت مي گويد.

بيمار نوروتيكي كه توانست به خود و كار خود بخندد و سر و ساماني به وضع خود داده و حتي به راه درمان افتاده است. وقتي يك بيمار بتواند به چنين مهارتي دست پيدا كند دور از واقعيت نيست كه باور كنيم انسان هاي طبيعي و سالم در فراگيري اين مهارت قادرتر و تواناترند كافي است باور كنيم كه ما انسان ها بيشتر تحت تأثير تفسيرمان از واقعيات قرار مي گيريم تا خود واقعيات باور كنيم كه انسان داراي قابليت هاي فراوان است كه هر كدام از آنها را مي توان كشف ، بارور و شكوفا نمود و يك زندگي سالم و شاد را براي خود و اطرافيان فراهم آورد. آري انسان مي تواند با شوخي خود را از خود جدا كند نيرويي پنهاني وجود ندارد كه نتوان آن را كشف كرد و شكوفا ساخت كافي است بدانيم كه مي توانيم به گفته فردوسي  حكيم

مده دل به غم تا نكاهد روان                          به شادي همي دار تن را جوان

منابع

- نظريه هاي مشاوره و روان درماني تأليف : عبدالله شفيع آبادي

- نظريه هاي مشاوره – تأليف خديجه آرين

- انسان در جستجوي معني – تآليف اكبر معارفي

- رشد و شخصيت – سيما نظيري


كتاب هاي «روان شناسي»  ، «خانواده»  و «متفرقه»  در فروشگاه اينترنتي تبيان

http://www.tebyan.net/newindex.aspx?pid=14385


امتیاز:
 
بازدید:
[ ۵ اسفند ۱۳۹۳ ] [ ۰۴:۲۹:۰۵ ] [ مشاوره مديريت ]


مطالعات ، تجربه ها و تمرين هاي ضروري براي تدريس ، سخنراني ، گويندگي ، گفتگو ، مناظره ، مجريگري ، مباحثه ، مذاكره و مصاحبه استخدامي و رسانه اي .

۳۶- تمرين شوخ طبعي ، بذله گويي و حاضر جوابي

۸

27 روش براي حاضر جوابي

27 توصيه طلايي كه از يك كتاب قديمي در​آمده تا در دهه‌90 خورشيدي هم بتوانيم خوب حرف بزنيم.البته كتاب‌ها و توصيه‌هاي زيادي براي خوب صحبت كردن و خوب سخنراني كردن وجود دارد؛ اين‌قدري هست كه آدم سرگيجه مي‌گيرد. اما يكي از معروف‌ترين آثاري كه در اين حوزه چاپ شده، «آيين سخنوري» است.

اين كتاب را يك ايراني درباره سخنراني نوشته است. او با ادبيات خاص خودش، كتاب آيين سخنوري را نوشته است كه پر از ارائه راهكار و فرمول و اينگونه حرف‌هاست. 40‌پيشنهاد از اين كتاب را به زباني ساده و امروزي، برايتان كنار گذاشته‌ايم تا آن‌ها را مطالعه كرده، صفا كنيد و مثل بلبل در صدر هر مجلسي چهچه زده و بدرخشيد. اين پيشنهاد‌ها، كاملا ايراني و سفارش يك ايراني است. اين پيشنهاد‌ها، براي سخنور شدن است. شما در هر جايي كه بايد براي بيش از 3-2 نفر صحبت كنيد، سخنور محسوب مي‌شويد. از كجا معلوم، شايد سال‌ها بعد، يك سخنران حرفه‌اي هم از آب در آمديد.

 

نكاتي كه بايد بياموزيد:

1. زياد تمرين سخنراني كنيد. فن سخن گفتن را هم خوب ياد بگيريد.

2. شايد حافظه‌تان خوب نباشد اما لازم است كه براي خوب سخن گفتن، حافظه خوبي داشته باشيد و چيزهاي زيادي را حفظ كرده باشيد تا بتوانيد از آن‌ها در جمله‌هايتان به‌كار ببريد. شعر زياد حفظ كنيد، جمله‌هاي آموزنده و....

3. از چي داريد حرف مي‌زنيد؟ لطفا بي‌گدار به آب نزنيد و درباره چيزي كه نمي‌دانيد يا كم مي‌دانيد، صحبت نكنيد.

4. واجب‌تر از همه، اين است كه كمي روان‌شناسي بلد باشيد و بدانيد چطوري مي‌شود در مردم شور برانگيخت.

5. از انتقاد نترسيد. اصلا دربه‌در دنبال كسي باشيد كه از شما انتقاد كند. همين‌طور زل بزنيد توي چشم‌هايش تا از شما انتقاد كند و شما هم برويد و اين مشكلات را رفع كنيد.

6. خوب مطالعه كنيد و از همه چيز اطلاعاتي به دست بياوريد تا اين مطالعه، خودش را در حرف‌هاي شما نشان بدهد.

7. طوري تمرين كنيد كه قاعده‌هاي خوب حرف زدن براي شما تبديل به عادت شود؛ درست مثل اينكه داريد راه مي‌رويد و نفس مي‌كشيد. نه اينكه همين‌طوري ياد بگيريد و هر وقت خواستيد صحبت كنيد و به زور آن را اجرا كنيد؛ مطمئن باشيد كار را خراب مي‌كنيد.

8. يادتان باشد شما بايد اطرافيانتان را سرگرم كنيد تا از حرف‌هايتان لذت ببرند. درست است كه هدفي داريد اما بايد اول سرگرم‌ و پر نشاطشان كنيد، تا در دل آن‌ها به هدفتان برسيد.

9. لازم نيست اداي كسي را كه دارد خوب حرف مي‌زند، در بياوريد. روش منحصربه‌فرد خودتان را عشق است.

10. اگر حدس مي‌زنيد كه قرار است جايي حرف بزنيد، بايد خوش تيپ باشيد پس به‌خودتان رسيدگي لازم را بكنيد.

11. حتما حوصله مخاطبان را سر نبرده و بعضي‌اوقات‌ چشمتان را به ساعت و زمان هم بيندازيد.

12. نياز به خيلي بلند صحبت كردن و داد كشيدن و سريع حرف زدن نيست. آرام و كنترل‌شده حرف بزنيد.

13. به همه مخاطبانتان نگاه كنيد؛ نه به يكي‌ از آن‌ها. طوري نگاه كنيد كه انگار داريد با تك‌تكشان ارتباط برقرار مي‌كنيد.

14. قلمبه‌سلمبه حرف نزنيد، جمله‌هاي طولاني به كار نبريد و شروع و پايانتان را بهتر تهيه كنيد تا موثر‌تر باشد.

15. اگر مي‌خواهيد حرف‌هايتان مهيج و موثر باشد، بايد دلي حرف بزنيد؛ يعني حرفتان، واقعا حرف دلتان باشد.

16. زياد زبان‌بازي نكنيد؛ ساده حرف بزنيد. اگر زياد زبان‌بازي كنيد، درست مثل دكتري مي‌مانيد كه سر تخت يك‌بيمار رو به مرگ رفته باشد و شروع كند به ادبي حرف زدن؛ آن هم به‌مدت طولاني.

17. سعي كنيد هوشتان بالا برود تا بتوانيد به راحتي هرچه تمام‌تر، همه چيز را درك كرده و به‌‌ همان روشني به ديگران منتقل كنيد؛ مثل آب خوردن و به شفافي شيشه و كريستال.

18. سعي كنيد درباره چيزهايي حرف بزنيد كه براي مردم خوشايند است يا حرف‌هايتان را يك جورهايي به اين ربط دهيد. اما چي براي مردم خوشايند است؟ من يكي كه مي‌گويم ثروت، شهرت، شرافت و آبرو، لذت‌هاي مختلف، امور ذوقي و چيزهايي كه به احساسات مربوط است و...

19. دركل يادتان باشد كه حرف زدن از چيزهايي كه جان دارند و حركت مي‌كنند، بهتر از چيزهايي است كه جان ندارند و بي‌حركت هستند.

20. حرف زدن از چيزهايي كه مردم مي‌بينند و واقعي است، بيشتر جواب مي‌دهد تا حرف زدن از چيزهايي كه بايد فكر كنند تا به آن برسند.

21. مثل‌ها، روايت‌ها، داستان‌ها، ماجرا‌ها و خوب تعريف كردنشان، مي‌تواند حرف‌هاي شما را دلنشين كند.

22. رمان‌نويسان و شاعران، به آن مي‌گويند توصيف. هرچقدر توصيف شما دقيق‌تر و بهتر باشد، اثر بيشتري هم مي‌گذارد. خوب تصويرسازي كرده، خوب توصيف كنيد.

23. با قرار دادن يكي از اين دو، مي‌توانيد مخاطبتان را به هيجان بياوريد و قانعش كنيد؛ يا حس عدالت طلبي، شرافت و جوانمرديشان را تحريك كنيد، يا حس هم‌چشمي، خودپسندي، حس رقابت و... آن‌ها را. مطمئن باشيد جواب مي‌دهد.

24. اگر به‌اصطلاح مي‌خواهيد در مخاطبان خودتان، شور و هيجان ايجاد كنيد، ديگر اين ‌كار نياز به لفاظي و اديبانه حرف زدن ندارد. اين مادرهاي بچه از دست داده را ديده‌ايد كه چطور جانگداز حرف مي‌زنند؟ دلشان سوخته و اين‌طوري حرف مي‌زنند و بين حرف‌هايشان هم هيچ اثري از ادبيات و تصنع و اين مسخره‌بازي‌ها نيست.

25. لطفا الكي اداي كساني را كه با حرارت و هيجان حرف مي‌زنند، درنياوريد؛ چون حسابي يخ خواهيد كرد.

26. تا خودتان شوري نداشته باشيد، نمي‌توانيد در هيچ كسي شوري ايجاد كنيد. دل به دل راه دارد و در نتيجه، بايد حتما در ‌دل شما شور وجود داشته باشد تا بتوانيد شور ايجاد كنيد.

27. حتما لازم است كه خونسرد باشيد، خودتان را نبازيد، الكي قافيه را نبازيد، در ضمن لازم است كه بسيار حاضر جواب بوده و حضور ذهن بالايي هم داشته باشيد. البته يكي از بزرگان گفته سخن گفتن جلوي جمع، اصلا خودش به‌طور خودبه‌خود حضور ذهن هم مي‌آورد.

تپش


امتیاز:
 
بازدید:
[ ۵ اسفند ۱۳۹۳ ] [ ۰۴:۲۹:۰۴ ] [ مشاوره مديريت ]

 

مطالعات ، تجربه ها و تمرين هاي ضروري براي تدريس ، سخنراني ، گويندگي ، گفتگو ، مناظره ، مجريگري ، مباحثه ، مذاكره و مصاحبه استخدامي و رسانه اي .

۳۶- تمرين شوخ طبعي ، بذله گويي و حاضر جوابي

۷

هنر خنداندن
 
با سرعت بالا ببينيد |   با سرعت پايين ببينيد| 

مي‌گويد: طنزپردازي كاري ساده‌اي نيست. به ويژه از نوع ايستاده‌اش كه با نام "استند آپ كمدي" معروف است. هنرمند در حالي كه در انظار صدها نفر قرار دارد، بايد با استفاده از استعدادهايي چون بذله‌گويي و حاضرجوابي چنان بانمك و جذاب و خنده‌دار سخن گويد كه حتا براي لحظه‌اي به مخاطبانش احساس ملال دست ندهد. مكس اميني توانسته‌است اين استعدادها را در خودش يابد يا پرورش دهد و مي‌گويد:
 
 
"كار موفق يك طنزپرداز روي صحنه منوط به موضوع، رفتار و طرز ارائۀ مطلب است كه همه‌اش با هم در يك لغت مي‌شود "انرژي". و در واقع، مخاطبان ميزان و كيفيت همان انرژي را ارزيابي مي‌كنند كه مي‌تواند مثبت و صميمي باشد يا منفي و سطحي".
 
 
مكس اميني بذله‌گويي را از ويژگي‌هاي فطري‌اش مي‌داند، چون از بچگي دوست داشته‌است لطيفه تعريف كند. شايد خصلتي است كه از پدرش به ارث برده‌است. اين طنز پرداز معروف ايراني‌تبار سال ۱۹۷۷ در شهر توسكان ايالت آريزوناي آمريكا به دنيا آمد. مي‌خواست هنرپيشه شود و در رشتۀ تئاتر، فيلم و تلويزيون دانشگاه كاليفرنيا (يو سي ال اي) درس خواند. اواسط دورۀ تحصيلي‌اش بود كه به "استند آپ كمدي" علاقه‌مند شد؛ علاقه‌اي كه سرنوشتش را رقم زد. پس از سال‌ها تمرين و پشتكار به باشگاه‌هاي طنز معروف آمريكا راه يافت و نام‌آور شد.
 
 
اكنون چهرۀ مكس را مي‌شود در برنامه‌هاي تلويزيوني معروفي چون "قهرمانان" (Heroes) و "نمايش نيك كانون" (The Nick Cannon Show) ديد. نمايش‌هاي طنز مكس اميني غالباً به زبان انگليسي است، چون مخاطبانش عمدتاً انگليسي‌زبان هستند. تنها در مواردي بسيار نادر كه بينندگان ايراني‌تبار بوده‌اند، مكس به زبان فارسي هم نمايش اجرا كرده‌است. و براي كسي كه متولد و بزرگ‌شدۀ آمريكاست، گويش فارسي مكس شگفت‌انگيز است؛ به ويژه تقليد گويش‌هاي گوناگون فارسي‌اش كه در گزارش مصور اين صفحه نمونه‌هايي از آن را مي‌شنويد.
 
 
موضوعات نمايش‌هاي طنز مكس اميني معمولاً فرهنگي و اجتماعي است؛ مي‌گويد از واقعيت‌هاي اطرافش و اتفاقاتي كه در خانواده‌اش مي‌افتد، الهام مي‌گيرد و تمايل چنداني به طنز سياسي ندارد. موضوعات مربوط به ايراني‌هاي نسل دومي يا سومي آمريكا برايش جذابيت بيشتري دارد. "و اگر كسي هنوز جاي خودش را در جامعه پيدا نكرده و نمي‌داند كه ايراني است يا خارجي (منظور از "خارجي" آمريكايي است لابد!)، با ديدن و شنيدن آن نمايش‌ها موضوع هويت برايش روشن‌تر مي‌شود". البته، موضوع نمايش وابسته به تركيب مخاطبان است. موضوع‌هاي مربوط به ايرانيان معمولاً براي خود آنها جالب است. و مكس كه بيشتر اوقات براي غير ايرانيان برنامه اجرا مي‌كند، طنزش را بر پايۀ واقعيت‌هاي اجتماعي و فرهنگي آمريكا شكل مي‌دهد.
 
 
با اين كه مكس اميني روي صحنه بينندگانش را به ريسه رفتن وامي‌دارد، خودش در زندگي روزمره جدي به نظر مي‌آيد و از آن شخصيت روي صحنه كمتر اثري را مي‌شود در او سراغ داشت. خودش هم اين را مي‌داند و مي‌گويد: "كمدين‌ها آدمان جدي هستند، چون همان جديت هست كه برايشان مجال مي‌دهد كه نكات ظريفي را با دقت مشاهده كنند و آن را به شكل يك نمايش طنز روي صحنه ببرند".
 
 
مكس اميني هنوز از كار خودش رضايت تمام و كمال ندارد و مي‌گويد، هر چه سنش بالاتر مي‌رود، به همان اندازه خودش را بهتر مي‌شناسد و بر حرفه‌اش بيشتر مسلط مي‌شود. و خوشحال است كه هنگام مقايسۀ كارهاي قبلي‌اش با كارهاي تازه‌تر، اجراهاي تازه‌اش را جالب‌تر و جذاب‌تر مي‌بيند. و آرزويش ادامۀ اين حركت است، چون استعداد يك هنرمند نهايتي نمي‌شناسد و هنرمند هر چه بيشتر زحمت بكشد، بازده بهتري خواهد داشت.

http://www.jadidonline.com/node/2328


امتیاز:
 
بازدید:
[ ۵ اسفند ۱۳۹۳ ] [ ۰۴:۲۹:۰۳ ] [ مشاوره مديريت ]

 

مطالعات ، تجربه ها و تمرين هاي ضروري براي تدريس ، سخنراني ، گويندگي ، گفتگو ، مناظره ، مجريگري ، مباحثه ، مذاكره و مصاحبه استخدامي و رسانه اي .

۳۶- تمرين شوخ طبعي ، بذله گويي و حاضر جوابي

۶

حاضر جوابي  

نظامي گنجوي در داستان خسرو و شيرين گفتگوئي آفريده به ياد ماندني ميان خسرو و فرهاد كه با اين بيت آغاز مي شود: نخستين بار گفتش از كجائي/ بگفت از دار ملك آشنائي.

در اين «گفتگو» سرانجام خسرو در پاسخ به فرهاد عاجز مي ماند و اعتراف مي كند كه : از خاكي و آبي/ نديدم كس به اين حاضر جوابي. و گويا اين يكي از نخستين اشارات به حاضر جوابي است.

حاضر جوابي همراه به طنز و نكته سنجي و سرعت انتقال از توانائي هاي بسيار ارزنده و كمياب است. نمونه هاي آن را كه در طول صد ها سال در آثار شاعران و سخن سرايان بزرگ، مانند سنائي، عطار، مولوي، سعدي و حافظ، به قصد شرح و توصيف هدف هاي جدي و عرفاني آنان آمده، اينجا و آنجا مي توان يافت.

از نمونه هاي حاضر جوابي ها كه بسيار نقل شده، حاضر جوابي هاي بهلول، رند فرزانه قرن دوم هجري در بغداد، است كه غالباً آن ها را در حضور خليفه هارون الرشيد بيان مي داشته:

روزي وزير (در حضور خليفه) بهلول را گفت " دل خوش دار كه خليفه ترا تربيت كرد و بر سر خوك و خرس حاكم گردانيد. بهلول گفت، اين زمان حاضر خود باش و قدم از فرمان من بيرون منه كه رعيت مني." خليفه و اهل مجلس بخنديدند و وزير منفعل شد.

يا از حاضر جوابي هاي طلحك، نديم و ملازم مشهور سلطان محمود غزنوي، مي توان نام برد كه در ادبيات ما از او گاهي به ناروا با عناوين حقارت آميز "دلقك"، "ديوانه"، "لوده" و"مسخره" نام برده مي شود. از حاضر جوابي هائي كه به او منسوب است بر مي آيد كه طلحك نه فقط در عقل و كياست وفهم و فراست از غالب اطرافيان صاحب مقام و متملق و آب زيركاه خود برتر و بالاتر بوده بلكه با نكته گوئي ها سبب ساز حل بسياري از مشكلات و معضلات بزرك و كوچك آنان نيز شده است:

"طلحك را به مهمي پيش خوارزمشاه فرستادند. مدتي در آنجا بماند و مگر خوارزمشاه رعايتي چنانكه اومي خواست نمي كرد. روزي پيش خوارزمشاه حكايت مرغان و خاصيت هر يكي مي گفتند. طلحك گفت هيچ مرغي از لك لك زيركتر نيست. گفتند از چه داني؟ گفت از بهر آنكه هرگز به خوارزم نمي آيد."

در كنار زيركي، ايجاز و سادگي و دقت نظر هم بسيار مهم است. شاخص ترين نمونه اين لطيفۀ عبيد زاكاني است كه در مورد همشهريان خود آورده است: "قزويني تابستان از بغداد مي آمد. گفتند آنجا چه مي كردي؟ گفت عرق."

و اين هم نمونه اي ديگراز رسالۀ دلگشاي عبيد: "پيري پيش طبيبي رفت. گفت سه زن دارم و پيوسته گرده و مثانه و كمرگاهم درد مي كند. چه خورم تا نيك شوم؟ گفت معجون نُه طلاق."

همچنين: "مجد همگر زني زشت رو در سفر داشت. روزي در مجلس نشسته بود غلامش دوان دوان بيامد كه اي خواجه! خاتون به خانه فرود آمد. گفت اي كاش خانه به خاتون فرود آمدي."

منصور دوانقي، خليفه عباسي، روزي به يكي از اعراب شام گفت: شكر خداي را به جا بياوريد كه چون حكومت شما به من واگذار شد طاعون از بلاد شما مرتفع گرديد. عرب گفت: خداوند – جل ذكره – از آن عادل تر است كه دو بلا بر بندگان خويش گمارد.

حاضر جوابي هاي منسوب به شعرا و ادبا و كنايۀ آن ها به يكديگر نير جايگاه ويژه اي در تاريخ ادبيات ما دارد. از آن جمله: مردي طوسي را به گاو نسبت كنند، روزي در مجلس ميرزا بابر، پادشاه گوركاني، جاي لطفي شاعر پهلوي طوسي شاعر افتاده بود. طوسي بر سبيل ظرافت از لطفي پرسيد از كجاي گاوي؟ گفت از پهلوي گاو.

شايد اين داستان بسيار كوتاه سعدي هم نمونه اي باشد: "ناخوش آوازي به بانگ بلند قرآن همي خواند. صاحب دلي بر او گذشت و گفت: ترا مشاهره (ماهيانه) چند است؟ گفت:هيچ. گفت : پس زحمت خود چندين چرا همي دهي؟ گفت: از بهر خدا مي خوانم. گفت از بهر خدا مخوان. گر تو قرآن بر اين نمط خواني/ببري رونق مسلماني."

نظام دستغيب شيرازي در سال ۱۰۳۹ هجري قمري در شيراز فوت شد. نعش او را به حافظيه بردند. متولي مانع شد. قرار بر اين گذاردند كه از ديوان حافظ تفأل كنند.اين غزل آمد:
رواق منظر چشم من آشيانۀ توست/كرم نما و فرود آ كه خانه خانۀ تست

در جلسه اي به يكي از شعراي معاصر تكليف خواندن شعري كردند. شاعر به رسم معمول شعرا تأملي كرد و گفت: نمي دانم چه بخوانم كه تا به حال نخوانده باشم. شيخ الملك اورنگ، كه حاضر بود گفت: نمازت را بخوان.

اما بي گمان در كنار هوش و نكته داني، جسارت و بي پروائي در اداي يك كلمه يا يك جملۀ كوتاه حال كه هواي يك محيط خشك ورسمي را در هم بشكند، نقش اساسي دارد. در گذشته به ويژه اگر شخص حاضر جواب در درجات اجتماعي فروتري بود، ميزان اين بي پروائي به مراتب بارزتربود.

تاريخ براي ثبت نمونه هاي ناموفق حاضر جوابي، كه احتمالاً به فاجعه انجاميده و دودماني به باد رفته، چندان گشاده دست نبوده است. مثلاً سعدي در اين حكايت كه در گلستان آورده، "يكي از ملوك بي انصاف پارسائي را پرسيد از عبادت ها كدام فاضل تر است؟ گفت ترا خواب نيم روز، تا در آن يك نفس خلق را نيازاري."، هيچ خبري از عاقبت كار آن پارسا به دست نداده است.

اگر از حاضر جوابي هاي منسوب به كريم شيره اي، كه بر طبق اجازۀ مخصوص ناصرالدين شاه برخي رجال درباري را در مواقع رسمي دست مي انداخت و مسخره مي كرد و بخشي از آن ها در واقع از نمايشنامۀ « جيجكعلي شاه » تاليف ذبيح بهروز گرفته شده است بگذريم، نمونه هايي از تيز هوشي وحاضر جوابي بعضي مقامات آن دوره نيز در مجموعه هاي لطائف ذكر شده است.

از جمله اين كه: ميرزا تقي خان امير كبير صدر اعظم مقتدر دورۀ ناصري به اين قول معروف، كه "سحر خيز باش تا كامروا شوي" سخت اعتقاد داشته و به آن عمل مي كرده است. يك روز كه امير طبق عادت در تاريك- روشناي صبح به حمام مي رفته مورد دستبرد دزدان واقع مي شود و نه فقط بقچه و لنگ و قديفه اش را مي ربايند، بلكه خودش را هم لخت مي كنند و شال و قبا و جبۀ فاخرش را به يغما مي برند. وقتي اين داستان به گوش دوستان مي رسد از او مي پرسند آيا باز هم به سحر خيزي و خاصيت هاي آن معتقدي؟ جواب مي دهد بله، دزدان از من سحر خيزتر بودند.

مي گويند صادق هدايت، از قرينه سازي در معماري خوشش نمي آمد.اتفاقاً روزي به منزل يكي از دوستانش – كه خانۀ تازه اي ساخته بود – رفت و دوستش در خانۀ تازه اش دو تا حوض يك شكل ساخته بود و نسبت به طرح و معماري خانه، نظر هدايت را جويا شد. هدايت گفت: همه چيز خانه ات خوب است، فقط بده حوضتينش راعمل كنند.

در دوران معاصر نيز حاضر جوابي هاي به ياد ماندني از شخصيت هاي فرهنگي و رجال سياسي بر جاي مانده است كه نصراله شيفته آن ها را در مجموعه اي با نام "شوخي در محافل جدي" گرد آورده است. از جمله اين كه: صمصام السلطنه (نجفقلي خان بختياري) زماني كه نخست وزير بود، پس از يك ملاقات دو ساعته با وزير مختار روس و انگليس، هنگامي كه وثوق الدوله به ديدنش رفت، ضمن بحث اين ملاقات گفت: آقاي وثوق الدوله امروز خودم را به خريت زدم و هرچه خواستم به وزير مختار روس و انگليس گفتم و حسابي دق دلي خودم را در آوردم. وثوق الدوله، كه مردي شوخ طبع و بذله گو بود در جواب گفت: پس معلوم مي شود حضرت اشرف زحمت زيادي نكشيدند.

و اين حاضر جوابي، به شاهزاده هاشم ميرزا افسر نايب التوليۀ سابق استان قدس رضوي منسوب است. مي گويند در زمان نيابت توليت اش فردي كه با پشت هم اندازي و حيله خودش را در آستان قدس جا كرده بود، در كنار او ايستاده بود و چون در حضور نايب التوليه حق نشستن نداشت براي اين كه وانمود كند به ميل خودش ايستاده است، دو دستش را به پشتش زده بود. مرحوم افسر كه مردي با هوش وبذله گو بود رو به آن شخص كرد و گفت: "از وقتي كه به مشهد آمده و مشغول شده ايد الحمد لله دستتان به دهانتان مي رسد." اين حرف باعث شد تا مدتي نايب التوليه و ساير حضار مي خنديدند.

در سال هاي دهۀ ۱۳۲۰ حاضر جوابي هاي صادق پور، مدير و هنرپيشۀ تئاتر گيتي بسيار مشهور بود. اين حادثه هم هنگام اجراي نمايش "بيژن و منيژه"، كه نقش رستم را خود صادق پور بازي مي كرد، رخ داده است:

صادق پور با لباس و گريم رستم در صحنه به سوي سنگ بسيار بزرگي كه در وسط سن بر در چاهي كه بيژن در آن محبوس بود رفت و آن را مانند وزنه برداران با زور و تقلا بر سر دست بلند كرد. در اين موقع از انتهاي سالن يك تماشاچي شيشكي محكمي بست و به صداي بلند گفت" مقوا كه اين همه زور زدن نداره". صادقپور، كه يك باره ژست زور زدن را رها كرده بود گفت: " پس مي خواستي واسه خاطر پونزه زار تو خودمو قرُ كنم؟"

در دوران پهلوي در مجمعي كه عده اي از سناتور ها حضور داشتند هر كس از راننده و يا نوكر و كلفت خود صحبت مي كرد . يكي از سناتور ها كه چندين بار هم وزير شده بود گفت: شوفري داشتم ارمني. شبي در مجلس بازي ابتدا مبلغ قابل توجهي بردم. بعد به اصرار نشستم و علاوه بر آنچه كه برده بودم، مبلغي معتنابه از جيب باختم. وقتي سوار ماشين شدم با خود به صداي بلند، در حالي كه شوفر مي شنيد گفتم: خوب تو كه مقدار زيادي برده بودي، ديگر اسم اين كه نشستي و اين قدر هم از جيب باختي چي بود؟ شوفر كه ميل داشت با من ابراز همدردي كند، گفت: "قوربان خاريات."

و سر انجام اين حاضر جوابي كه از خاطرات اين قلمزن است: در سال ۱۳۴۶ يك بعد از ظهر، مرحوم استاد محمد محيط طباطبائي، كه مراتب فضل و دانش و استادي ايشان مورد اذعان و احترام همه بود، با خلقي تنگ و اوقاتي تلخ از خانۀ خودشان، كه در كوچۀ رو به روي مجلۀ تهران مصور واقع بود كه به اتفاق در آن قلم مي زديم به دفتر مجله آمدند و از سر و صداي بچه هاي كوچه كه با بازي فوتبالشان مانع خواب بعد از ظهر ايشان شده بودند شكايت مي كردند.

استاد ضمن شرح نكات بسيار دقيق تربيتي، والدين بچه ها را مقصر اصلي مي دانستند كه به فرزندانشان ساعات مناسب بازي در كوچه را گوشزد نمي كنند.يكي از اعضاي كم سن و سال هيأت تحريريه كه تا آن موقع در گوشه اي به سخنان استاد گوش مي داد، ناگهان صحبت پير مرد را قطع كرد و گفت: استاد، والدين هم تقصيري ندارند، محيط خراب است. استاد، در حالي كه دستۀ عصايش را با دست هاي لرزانش محكم مي فشرد، نگاه غضب آلودي به سوي او انداخت.

طرح هاي اين گزارش هم از غلامعلي لطيفي است.

http://www.jadidonline.com/story/28022009/frnk/persian_wit


امتیاز:
 
بازدید:
[ ۵ اسفند ۱۳۹۳ ] [ ۰۴:۲۹:۰۳ ] [ مشاوره مديريت ]

 

مطالعات ، تجربه ها و تمرين هاي ضروري براي تدريس ، سخنراني ، گويندگي ، گفتگو ، مناظره ، مجريگري ، مباحثه ، مذاكره و مصاحبه استخدامي و رسانه اي .

۳۶- تمرين شوخ طبعي ، بذله گويي و حاضر جوابي

۵

5 راه ارتقاي شوخ طبعي براي ارتقاي روابط اجتماعي


 از مدت ها قبل پژوهشگران به اين نتيجه دست پيدا كرده اند كه يكي از فاكتورهاي حياتي براي قضاوت در مورد كيفيت رابطه، اندازه گيري ميزان خوش مشربي و شوخ طبعي در آن است. اگر در يك رابطه خنده وجود داشته باشد، مي توان نتيجه گرفت كه آن ارتباط سالم است. زماني كه خنده و شادي متوقف شود، ارتباط به لبه پرتگاه نزديك خواهد شد. اگر شما به دنبال آن هستيد تا روابط رضايت بخش تري را چه در محيط خانه و چه در ارتباطات شغلي خود داشته باشيد، بايد به شادي و لبخند اهميت داده و حس شوخ طبعي خود را نيز افزايش دهيد.


در اين قسمت شما را با 5 تكنيك آشنا مي كنيم كه به واسطه آن هم مي توانيد حس شوخ طبعي خود را ارتقا بخشيد و هم سلامت روابط خود را تضمين كنيد.


1- با تمركز بر روي موضوعات جالب سعي در بيدار كردن حس شوخ طبعي خود داشته باشيد. شايد اين امر در مراحل اوليه قدري دشوار به نظر برسد، اما چيزي نخواهد گذشت كه تمام اطراف خود را مملو از چيزهايي خواهيد ديد كه باعث بيدار كردن حس خوشحالي در شما مي شوند. با اتكا به اين شيوه از زندگي خود نيز لذت بيشتري خواهيد برد.


2- اگر احساس مي كنيد كه به تازگي خيلي كمتر از گذشته مي خنديد، شايد بهتر باشد كه ارتباط خود را با افراد شوخ و با مزه بيشتر كرده و از افراد بي حوصله و غمگين فاصله بگيريد.


3- ياد بگيريد كه به برخي از كارهاي خودتان هم بخنديد. اگر اين كار را نكنيد، اين حق را به ديگان مي دهيد تا به شما بخندند. بسياري از افراد به دليل ناامني ها و ترس هايي كه در وجود خود احساس مي كنند، قادر به انجام يك چنين كاري نيستند. آنها از اين مي ترسند كه در نظر ديگران احمق و فاقد صلاحيت جلوه كنند. به هر حال همه افراد در زندگي خود دچار اشتباه مي شوند، اگر به اشتباهات خود بخنديد آنها را كم اهميت جلوه مي دهيد. همچنين اين امر از جمله خصيصه هاي فطري انسان نيز قلمداد ميشوند.


4- عكس هاي جالب و جوك هاي بامزه را جمع كنيد و بر روي در يخچال يا تابلوي اعلانات بچسبانيد تا همه بتوانند آنها را ببينند و لذت ببرند. البته بايد از انواع جوك هاي نژاد پرستانانه، برانگيزاننده جنسي و پليد صرف نظر كنيد. باور كنيد كه بدون وجود يك چنين مسائلي باز هم مي توانيد بخنديد. من به شخصه ارزشي براي مقوله هاي زشت قائل نيستم.


5- از حس شوخ طبعي براي حل مشكلات موجود در روابط خود بهره بگيريد. زمانيكه در رابطه خود به بن بست مي رسيد، سر شوخي را باز كنيد. يكي از دوستانم تعريف ميكرد كه چندي پيش با همسر خود مشاجره اي داشت. در گرماگرم بحث همسرش ناگهان حرف بدي به او زد، دوست من هم با شنيدن آن عبارت به همسرش گفت تو با بيان يك چنين عبارات زننده اي كمر مرا شكستي! ناگهان همسرش شروع به خنديدن كرد و خودش هم همين كار را ادامه داد. چيزي نمي گذرد كه هر دو يادشان مي رود كه چرا با هم دعوا مي كردند و همه چيز به حالت عادي باز مي گردد.


بايد توجه داشته باشيد كه شوخ طبعي ذاتي نيست و يك امر كاملاً اكتسابي ميباشد. شما اگر بخواهيد به راحتي مي توانيد حس شوخ طبعي خود را افزايش دهيد. زماني كه اين كار را انجام دهيد به اين نتيجه مي رسيد كه روابطتتان غني تر و مستحكم تر مي شوند. مردم هم به چشم يك فرد جذاب تر به شما نگاه مي كنند. اين امر هم به نوبه خود سبب مي شود كه حس شوخ طبعي شما باز هم بيشتر ارتقا پيدا كند.

http://www.mardoman.net/?sn=articles&pt=full&id=1492


امتیاز:
 
بازدید:
[ ۵ اسفند ۱۳۹۳ ] [ ۰۴:۲۹:۰۱ ] [ مشاوره مديريت ]

 

مطالعات ، تجربه ها و تمرين هاي ضروري براي تدريس ، سخنراني ، گويندگي ، گفتگو ، مناظره ، مجريگري ، مباحثه ، مذاكره و مصاحبه استخدامي و رسانه اي .

۳۶- تمرين شوخ طبعي ، بذله گويي و حاضر جوابي

۴

ماهيت شوخ طبعي از ديدگاه خانمها و آقايان


 اگر از خانم ها و آقايون سوال كنيد كه چه خصوصيتي در همسرشان وجود دارد كه بيش از هر چيز برايشان جالب و جذاب است مطمئن باشيد كه هر دو جنسيت، شوخ طبعي را در ابتداي ليست خود قرار خواهند داد. اين واژه آنقدر مورد استفاده قرار گرفته كه در زبان انگليسي سرواژه اي به صورت (GSOH) نيز براي آن ساخته اند.


هم خانم ها و هم آقايون هر دو به يك ميزان به دنبال يافتن حس شوخ طبعي در شريك زندگي خود هستند. به هر حال كاملاً طبيعي است كه هر كس به دنبال همسري باشد كه خوش مشرب، جذاب و خوشمزه باشد.


مي توان گفت كه اين روزها شوخ طبعي به شكل مقوله اي در آمده كه در ميان عامه ي مردم رواج زيادي پيدا كرده. لازم به ذكر است پژوهشگراني كه در مورد شوخ طبعي تحقيق و بررسي مي نمايند سال هاست كه متوجه اختلافاتي در مورد مفهوم و كاربرد حس شوخ طبعي در ميان خانم ها و آقايون شده اند. به اين معنا كه خانم ها علاقه دارند با مردي ازوداج كنند كه با مزه باشد، و برايشان جك هاي خنده دار تعريف كند؛ اين در حالي است كه آقايون تمايل دارند با خانم هايي ازدواج كنند كه به جك هاي مضحك و مسخره ي آنها بخندند.


بر اساس اظهارات اريك برسلر روانشناس دانشگاه مك مستر در كانادا تعريف خانم ها و آقايون از حس شوخ طبعي به يك معنا نيست. او در تحقيقاتش كه در جلد بعدي ماهنامه ي تكامل و سلوك انساني به چاپ خواهد رسيد، تعداد بسيار زيادي از خانم ها و آقايون را مورد پرسش قرار داده است. اين افراد پاسخ هاي جالبي به سوال هاي پژوهشگران داده اند. برسلر و تيمش به اين نتيجه دست پيدا كرده اند كه خانم ها بيشتر به دنبال مردي هستند كه "توليد كننده" ي شوخي باشد و آقايون نيز بيشتر به خانم هايي گرايش دارند كه با روي باز از شوخي آنها "استقبال" كنند.


جفري مولر روانشناس در رشد تكاملي انسان در دانشگاه نيو مكزيكو و نويسنده كتاب "ذهنيت همسريابي" معتقد است كه اين نوع تقسيم مفهومي شوخي در ميان جنسيت ها كاملاً قابل درك و پيش بيني است. خانم ها انتخابگر تر از آقايون هستند و به اين دليل كه آنها مردهاي شوخ طبع را ترجيح مي دهند، آقايون خود به خود آموزش مي بينند كه حس شوخ طبعي خود را زنده نگه داشته و خودشان را با مزه جلوه دهند تا به اين ترتيب هم بر روي خانم ها تاثير گذار واقع بشوند و هم مردهاي ديگر را از ميدان به در كنند.


جان موريل پروفسور كالج ويليام و ماري در ويرجينا كه به مدت 25 سال است كه بر روي شوخ طبعي مطالعه و تحقيق مي كند، معتقد است كه : "آقايون خيلي راحت با گذاشتن القاب و نام هاي مستعار بر روي مردهاي ديگر آنها دست انداخته و به آنها طعنه مي زنند." اين در حالي است كه خانم ها يك چنين كاري را انجام نمي دهند و كمتر اتفاق مي افتد خانم ها را ببينيد كه براي يكديگر جك بسازند و يا شوخي هايي كنند كه به شخصيت طرف مقابل توهين شده باشد.


يكي از تفاوت هاي اصلي اين است كه آقايون اغلب از شوخي استفاده مي كنند تا به نوعي با هم جنس هاي خود رقابت كرده و حس برتري خود را به آنها بقبولانند. اين در حالي است خانم ها از شوخي و خنده صرفاً به عنوان عاملي براي عميق تر شدن پيوندهاي عاطفي استفاده مي كنند. تحقيقات گوياي اين مطلب هستند كه آقايون زمانيكه در كنار يك خانم هستند با دوستان پسر خود شروع مي كنند به شوخي و خنده.


تطميع حس شوخ طبعي براي آقايون آنقدر مهم است كه يك لبخند از طرف جنس مونث مي تواند به عنوان تثبيت كننده ي علاقه ي جنسي در ذهن آنها است. مجموعه تحقيقات يك پژوهشكده ي آلماني نيز گوياي اين مطلب است كه زمانيكه يك خانم و آقاي غريبه به هم مي رسند و شروع مي كنند به يك گفتگوي عادي، ميزان خنده هاي خانم در طول بحث به عنوان عاملي محسوب مي شود كه ميزان علاقه ي او به طرف مقابل را تعيين مي كند، و نشان مي دهد كه او تا چه حد جذب آقا شده. همچنين همين ميزان خنده هاي خانم است كه آقا بر اساس آن تصميم مي گيرد كه دفعه ي آينده باز هم او را ملاقات كند يا خير. از سوي ديگر ميزان خنده هاي آقا هيچ ارتباطي به ميزان علاقه ي او به خانم ندارد.


برسلر مي گويد كه تحقيقاتش همچنين گوياي اين مطلب نيز هستند كه شوخي به احتمال زياد بخاطر انتخاب جنسي صورت مي پذيرد چراكه در روابط رمانتيك خنده و شوخي بسيار مطلوب جلوه مي كند. شايد خانم ها به حس شوخ طبعي دوستانشان بي اهميت باشند حال چه دختر و چه پسر، اما تمايل دارند كه همسرشان از اين حس برخوردار باشد.


دان نيلسون پروفسور زبان شناسي دانشگاه آريزنا امريكا مي گويد خانمي كه حس شوخ طبعي آقا را به مسخره مي گيرد، اين كار او براي آقا مايوس كننده و دلسر كننده به حساب مي آيد. بسياري از آقايون در اين حال احساس تهديد زيادي را از سوي طرف مقابل دريافت مي كنند. همچنين آقايون خانم هايي كه بيش از اندازه شوخي مي كنند را نيز به عنوان تهديد براي خود محسوب مي كنند، به اين معنا كه اين احتمال را مي دهند روزي خودشان هدف زبان تيز و تند خانم قرار بگيرند. او مي گويد: "من احساس مي كنم كه هر مردي در دنيا عاشق شوخ طبعي و خوشمزگي است."


نيلسون مي گويد مردهاي مضحك و با مزه خيلي جذاب هستند چراكه داراي خلاقيت بسيار بالايي مي باشند، آنها حتي قابليت ديدن اشياء موجود در درون يك جعبه بسته را نيز دارند. آنها همچنين داراي "ديد مضاعف" هستند. او مي گويد آنها توانايي درك نقطه نظرات متفاوت طرف مقابل را نيز دارند. او مي گويد هر دوي اين خصيصه هاي اخلاقي مورد پذيرش خانم ها هستند.


البته خود نيلسون هم براي شوخ طبعي حد و اندازه خاصي قائل مي شود. در حقيقت اينطور هم نيست كه آقايون بگويند ما به هيچ وجه دلمان نمي خواهد همسرمان شوخي كند. از اين گذشته مردهايي كه اين حس را مي ستايند، اغلب نسبت به ساير مردها مطمئن تر، بالغ تر، و آگاه تر هستند. آنها ارزش و اعتبار بالايي به همسرشان مي دهند و از اين بابت هيچ ترس و تهديدي را نيز متوجه خودشان نمي بينند.


البته خانم هايي كه به دنبال مردهايي هستند كه موافق حس شوخ طبعي آنها بوده و ازآن استقبال كنند، داراي عزت نفس بالاتري هستند و براي شخصيت خود ارزش بالاتري قائل هستند.


اكثريت قريب به اتفاق پژوهشگران خانواده و ازدواج نيز موافق آراء فوق الذكر هستند.


جان گاتمن يكي از موسسين موسسه ازدواج و خانواده در سياتل امريكا و كارشناس روابط زناشويي به اين نتيجه رسيده است كه زمانيكه شوخي و خنده به عنوان عامل از بين برنده ي تنش ها و تعارض ها به كار برده مي شود، زندگي ها دوام بيشتري پيدا مي كنند. مطالعات جامع ديگر نيز حاكي از اين مطلب هستند كه افرادي كه با همسران خود خنده و شوخي مي كنند و به طور روزانه موجبات خنده و شادي يكديگر را فراهم مي آورند، زندگي خيلي خوشحال تري را دنبال خواهند كرد.


جنبه سرزنده، شوخ، و فكاهي مغز قابل تقدير است حتي اگر زوجين در مورد چيزي كه عامل خنده است با هم موافق نباشند.

http://www.mardoman.net/?sn=articles&pt=full&id=413


امتیاز:
 
بازدید:
[ ۵ اسفند ۱۳۹۳ ] [ ۰۴:۲۹:۰۱ ] [ مشاوره مديريت ]
[ ۱ ][ ۲ ][ ۳ ][ ۴ ][ ۵ ][ ۶ ][ ۷ ][ ۸ ][ ۹ ][ ۱۰ ][ ۱۱ ][ ۱۲ ][ ۱۳ ][ ۱۴ ][ ۱۵ ][ ۱۶ ][ ۱۷ ][ ۱۸ ][ ۱۹ ][ ۲۰ ][ ۲۱ ][ ۲۲ ][ ۲۳ ][ ۲۴ ][ ۲۵ ][ ۲۶ ][ ۲۷ ][ ۲۸ ][ ۲۹ ][ ۳۰ ][ ۳۱ ][ ۳۲ ][ ۳۳ ][ ۳۴ ][ ۳۵ ][ ۳۶ ][ ۳۷ ][ ۳۸ ][ ۳۹ ][ ۴۰ ][ ۴۱ ][ ۴۲ ][ ۴۳ ][ ۴۴ ][ ۴۵ ][ ۴۶ ][ ۴۷ ][ ۴۸ ][ ۴۹ ][ ۵۰ ][ ۵۱ ][ ۵۲ ][ ۵۳ ][ ۵۴ ][ ۵۵ ][ ۵۶ ][ ۵۷ ][ ۵۸ ][ ۵۹ ][ ۶۰ ][ ۶۱ ][ ۶۲ ][ ۶۳ ][ ۶۴ ][ ۶۵ ][ ۶۶ ][ ۶۷ ][ ۶۸ ][ ۶۹ ][ ۷۰ ][ ۷۱ ][ ۷۲ ][ ۷۳ ][ ۷۴ ][ ۷۵ ][ ۷۶ ][ ۷۷ ][ ۷۸ ][ ۷۹ ][ ۸۰ ][ ۸۱ ][ ۸۲ ][ ۸۳ ][ ۸۴ ][ ۸۵ ][ ۸۶ ][ ۸۷ ][ ۸۸ ][ ۸۹ ][ ۹۰ ][ ۹۱ ][ ۹۲ ][ ۹۳ ][ ۹۴ ][ ۹۵ ][ ۹۶ ][ ۹۷ ][ ۹۸ ][ ۹۹ ][ ۱۰۰ ][ ۱۰۱ ][ ۱۰۲ ][ ۱۰۳ ][ ۱۰۴ ][ ۱۰۵ ][ ۱۰۶ ][ ۱۰۷ ][ ۱۰۸ ][ ۱۰۹ ][ ۱۱۰ ][ ۱۱۱ ][ ۱۱۲ ][ ۱۱۳ ][ ۱۱۴ ][ ۱۱۵ ][ ۱۱۶ ][ ۱۱۷ ][ ۱۱۸ ][ ۱۱۹ ][ ۱۲۰ ][ ۱۲۱ ][ ۱۲۲ ][ ۱۲۳ ][ ۱۲۴ ][ ۱۲۵ ][ ۱۲۶ ][ ۱۲۷ ][ ۱۲۸ ][ ۱۲۹ ][ ۱۳۰ ][ ۱۳۱ ][ ۱۳۲ ][ ۱۳۳ ][ ۱۳۴ ][ ۱۳۵ ][ ۱۳۶ ][ ۱۳۷ ][ ۱۳۸ ][ ۱۳۹ ][ ۱۴۰ ][ ۱۴۱ ][ ۱۴۲ ][ ۱۴۳ ][ ۱۴۴ ][ ۱۴۵ ][ ۱۴۶ ][ ۱۴۷ ][ ۱۴۸ ][ ۱۴۹ ][ ۱۵۰ ][ ۱۵۱ ][ ۱۵۲ ][ ۱۵۳ ][ ۱۵۴ ][ ۱۵۵ ][ ۱۵۶ ][ ۱۵۷ ][ ۱۵۸ ][ ۱۵۹ ][ ۱۶۰ ][ ۱۶۱ ][ ۱۶۲ ][ ۱۶۳ ][ ۱۶۴ ][ ۱۶۵ ][ ۱۶۶ ][ ۱۶۷ ][ ۱۶۸ ][ ۱۶۹ ][ ۱۷۰ ][ ۱۷۱ ][ ۱۷۲ ][ ۱۷۳ ][ ۱۷۴ ][ ۱۷۵ ][ ۱۷۶ ][ ۱۷۷ ][ ۱۷۸ ][ ۱۷۹ ][ ۱۸۰ ][ ۱۸۱ ][ ۱۸۲ ][ ۱۸۳ ][ ۱۸۴ ][ ۱۸۵ ][ ۱۸۶ ][ ۱۸۷ ][ ۱۸۸ ][ ۱۸۹ ][ ۱۹۰ ][ ۱۹۱ ][ ۱۹۲ ][ ۱۹۳ ][ ۱۹۴ ][ ۱۹۵ ][ ۱۹۶ ][ ۱۹۷ ][ ۱۹۸ ][ ۱۹۹ ][ ۲۰۰ ][ ۲۰۱ ][ ۲۰۲ ][ ۲۰۳ ][ ۲۰۴ ][ ۲۰۵ ][ ۲۰۶ ][ ۲۰۷ ][ ۲۰۸ ][ ۲۰۹ ][ ۲۱۰ ][ ۲۱۱ ][ ۲۱۲ ][ ۲۱۳ ][ ۲۱۴ ][ ۲۱۵ ][ ۲۱۶ ][ ۲۱۷ ][ ۲۱۸ ][ ۲۱۹ ][ ۲۲۰ ][ ۲۲۱ ][ ۲۲۲ ][ ۲۲۳ ][ ۲۲۴ ][ ۲۲۵ ][ ۲۲۶ ][ ۲۲۷ ][ ۲۲۸ ][ ۲۲۹ ][ ۲۳۰ ][ ۲۳۱ ][ ۲۳۲ ][ ۲۳۳ ][ ۲۳۴ ][ ۲۳۵ ][ ۲۳۶ ][ ۲۳۷ ][ ۲۳۸ ][ ۲۳۹ ][ ۲۴۰ ][ ۲۴۱ ][ ۲۴۲ ][ ۲۴۳ ][ ۲۴۴ ][ ۲۴۵ ][ ۲۴۶ ][ ۲۴۷ ][ ۲۴۸ ][ ۲۴۹ ][ ۲۵۰ ][ ۲۵۱ ][ ۲۵۲ ][ ۲۵۳ ][ ۲۵۴ ][ ۲۵۵ ][ ۲۵۶ ][ ۲۵۷ ][ ۲۵۸ ][ ۲۵۹ ][ ۲۶۰ ][ ۲۶۱ ][ ۲۶۲ ][ ۲۶۳ ][ ۲۶۴ ][ ۲۶۵ ][ ۲۶۶ ][ ۲۶۷ ][ ۲۶۸ ][ ۲۶۹ ][ ۲۷۰ ][ ۲۷۱ ][ ۲۷۲ ][ ۲۷۳ ][ ۲۷۴ ][ ۲۷۵ ][ ۲۷۶ ][ ۲۷۷ ][ ۲۷۸ ][ ۲۷۹ ][ ۲۸۰ ][ ۲۸۱ ][ ۲۸۲ ][ ۲۸۳ ][ ۲۸۴ ][ ۲۸۵ ][ ۲۸۶ ][ ۲۸۷ ][ ۲۸۸ ][ ۲۸۹ ][ ۲۹۰ ][ ۲۹۱ ][ ۲۹۲ ][ ۲۹۳ ][ ۲۹۴ ][ ۲۹۵ ][ ۲۹۶ ][ ۲۹۷ ][ ۲۹۸ ][ ۲۹۹ ][ ۳۰۰ ][ ۳۰۱ ][ ۳۰۲ ][ ۳۰۳ ][ ۳۰۴ ][ ۳۰۵ ][ ۳۰۶ ][ ۳۰۷ ][ ۳۰۸ ][ ۳۰۹ ][ ۳۱۰ ][ ۳۱۱ ][ ۳۱۲ ][ ۳۱۳ ][ ۳۱۴ ][ ۳۱۵ ][ ۳۱۶ ][ ۳۱۷ ][ ۳۱۸ ][ ۳۱۹ ][ ۳۲۰ ][ ۳۲۱ ][ ۳۲۲ ][ ۳۲۳ ][ ۳۲۴ ][ ۳۲۵ ][ ۳۲۶ ][ ۳۲۷ ][ ۳۲۸ ][ ۳۲۹ ][ ۳۳۰ ][ ۳۳۱ ][ ۳۳۲ ][ ۳۳۳ ][ ۳۳۴ ][ ۳۳۵ ][ ۳۳۶ ][ ۳۳۷ ][ ۳۳۸ ][ ۳۳۹ ][ ۳۴۰ ][ ۳۴۱ ][ ۳۴۲ ][ ۳۴۳ ][ ۳۴۴ ][ ۳۴۵ ][ ۳۴۶ ][ ۳۴۷ ][ ۳۴۸ ][ ۳۴۹ ][ ۳۵۰ ][ ۳۵۱ ][ ۳۵۲ ][ ۳۵۳ ][ ۳۵۴ ][ ۳۵۵ ][ ۳۵۶ ][ ۳۵۷ ][ ۳۵۸ ][ ۳۵۹ ][ ۳۶۰ ][ ۳۶۱ ][ ۳۶۲ ][ ۳۶۳ ][ ۳۶۴ ][ ۳۶۵ ][ ۳۶۶ ][ ۳۶۷ ][ ۳۶۸ ][ ۳۶۹ ][ ۳۷۰ ][ ۳۷۱ ][ ۳۷۲ ][ ۳۷۳ ][ ۳۷۴ ][ ۳۷۵ ][ ۳۷۶ ][ ۳۷۷ ][ ۳۷۸ ][ ۳۷۹ ][ ۳۸۰ ][ ۳۸۱ ][ ۳۸۲ ][ ۳۸۳ ][ ۳۸۴ ][ ۳۸۵ ][ ۳۸۶ ][ ۳۸۷ ][ ۳۸۸ ][ ۳۸۹ ][ ۳۹۰ ][ ۳۹۱ ][ ۳۹۲ ][ ۳۹۳ ][ ۳۹۴ ][ ۳۹۵ ][ ۳۹۶ ][ ۳۹۷ ][ ۳۹۸ ][ ۳۹۹ ][ ۴۰۰ ][ ۴۰۱ ][ ۴۰۲ ][ ۴۰۳ ][ ۴۰۴ ][ ۴۰۵ ][ ۴۰۶ ][ ۴۰۷ ][ ۴۰۸ ][ ۴۰۹ ][ ۴۱۰ ][ ۴۱۱ ][ ۴۱۲ ][ ۴۱۳ ][ ۴۱۴ ][ ۴۱۵ ][ ۴۱۶ ][ ۴۱۷ ][ ۴۱۸ ][ ۴۱۹ ][ ۴۲۰ ][ ۴۲۱ ][ ۴۲۲ ][ ۴۲۳ ][ ۴۲۴ ][ ۴۲۵ ][ ۴۲۶ ][ ۴۲۷ ][ ۴۲۸ ][ ۴۲۹ ][ ۴۳۰ ][ ۴۳۱ ][ ۴۳۲ ][ ۴۳۳ ][ ۴۳۴ ][ ۴۳۵ ][ ۴۳۶ ][ ۴۳۷ ][ ۴۳۸ ][ ۴۳۹ ][ ۴۴۰ ][ ۴۴۱ ][ ۴۴۲ ][ ۴۴۳ ][ ۴۴۴ ][ ۴۴۵ ][ ۴۴۶ ][ ۴۴۷ ][ ۴۴۸ ][ ۴۴۹ ][ ۴۵۰ ][ ۴۵۱ ][ ۴۵۲ ][ ۴۵۳ ][ ۴۵۴ ][ ۴۵۵ ][ ۴۵۶ ][ ۴۵۷ ][ ۴۵۸ ][ ۴۵۹ ][ ۴۶۰ ][ ۴۶۱ ][ ۴۶۲ ][ ۴۶۳ ][ ۴۶۴ ][ ۴۶۵ ][ ۴۶۶ ][ ۴۶۷ ][ ۴۶۸ ][ ۴۶۹ ][ ۴۷۰ ][ ۴۷۱ ][ ۴۷۲ ][ ۴۷۳ ][ ۴۷۴ ][ ۴۷۵ ][ ۴۷۶ ][ ۴۷۷ ][ ۴۷۸ ][ ۴۷۹ ][ ۴۸۰ ][ ۴۸۱ ][ ۴۸۲ ][ ۴۸۳ ][ ۴۸۴ ][ ۴۸۵ ][ ۴۸۶ ][ ۴۸۷ ][ ۴۸۸ ][ ۴۸۹ ][ ۴۹۰ ][ ۴۹۱ ][ ۴۹۲ ][ ۴۹۳ ][ ۴۹۴ ][ ۴۹۵ ][ ۴۹۶ ][ ۴۹۷ ][ ۴۹۸ ][ ۴۹۹ ][ ۵۰۰ ][ ۵۰۱ ][ ۵۰۲ ][ ۵۰۳ ][ ۵۰۴ ][ ۵۰۵ ][ ۵۰۶ ][ ۵۰۷ ][ ۵۰۸ ][ ۵۰۹ ][ ۵۱۰ ][ ۵۱۱ ][ ۵۱۲ ][ ۵۱۳ ][ ۵۱۴ ][ ۵۱۵ ][ ۵۱۶ ][ ۵۱۷ ][ ۵۱۸ ][ ۵۱۹ ][ ۵۲۰ ][ ۵۲۱ ][ ۵۲۲ ][ ۵۲۳ ][ ۵۲۴ ][ ۵۲۵ ][ ۵۲۶ ][ ۵۲۷ ][ ۵۲۸ ][ ۵۲۹ ][ ۵۳۰ ][ ۵۳۱ ][ ۵۳۲ ][ ۵۳۳ ][ ۵۳۴ ][ ۵۳۵ ][ ۵۳۶ ][ ۵۳۷ ][ ۵۳۸ ][ ۵۳۹ ][ ۵۴۰ ][ ۵۴۱ ][ ۵۴۲ ][ ۵۴۳ ][ ۵۴۴ ][ ۵۴۵ ][ ۵۴۶ ][ ۵۴۷ ][ ۵۴۸ ][ ۵۴۹ ][ ۵۵۰ ][ ۵۵۱ ][ ۵۵۲ ][ ۵۵۳ ][ ۵۵۴ ][ ۵۵۵ ][ ۵۵۶ ][ ۵۵۷ ][ ۵۵۸ ][ ۵۵۹ ][ ۵۶۰ ][ ۵۶۱ ][ ۵۶۲ ][ ۵۶۳ ][ ۵۶۴ ][ ۵۶۵ ][ ۵۶۶ ][ ۵۶۷ ][ ۵۶۸ ][ ۵۶۹ ][ ۵۷۰ ][ ۵۷۱ ][ ۵۷۲ ][ ۵۷۳ ][ ۵۷۴ ][ ۵۷۵ ][ ۵۷۶ ][ ۵۷۷ ][ ۵۷۸ ][ ۵۷۹ ][ ۵۸۰ ][ ۵۸۱ ][ ۵۸۲ ][ ۵۸۳ ][ ۵۸۴ ][ ۵۸۵ ][ ۵۸۶ ][ ۵۸۷ ][ ۵۸۸ ][ ۵۸۹ ][ ۵۹۰ ][ ۵۹۱ ][ ۵۹۲ ][ ۵۹۳ ][ ۵۹۴ ][ ۵۹۵ ][ ۵۹۶ ][ ۵۹۷ ][ ۵۹۸ ][ ۵۹۹ ][ ۶۰۰ ][ ۶۰۱ ][ ۶۰۲ ][ ۶۰۳ ][ ۶۰۴ ][ ۶۰۵ ][ ۶۰۶ ][ ۶۰۷ ][ ۶۰۸ ][ ۶۰۹ ][ ۶۱۰ ][ ۶۱۱ ][ ۶۱۲ ][ ۶۱۳ ][ ۶۱۴ ][ ۶۱۵ ][ ۶۱۶ ][ ۶۱۷ ][ ۶۱۸ ][ ۶۱۹ ][ ۶۲۰ ][ ۶۲۱ ][ ۶۲۲ ][ ۶۲۳ ][ ۶۲۴ ][ ۶۲۵ ][ ۶۲۶ ][ ۶۲۷ ][ ۶۲۸ ][ ۶۲۹ ][ ۶۳۰ ][ ۶۳۱ ][ ۶۳۲ ][ ۶۳۳ ][ ۶۳۴ ][ ۶۳۵ ][ ۶۳۶ ][ ۶۳۷ ][ ۶۳۸ ][ ۶۳۹ ][ ۶۴۰ ][ ۶۴۱ ][ ۶۴۲ ][ ۶۴۳ ][ ۶۴۴ ][ ۶۴۵ ][ ۶۴۶ ][ ۶۴۷ ][ ۶۴۸ ][ ۶۴۹ ][ ۶۵۰ ][ ۶۵۱ ][ ۶۵۲ ][ ۶۵۳ ][ ۶۵۴ ][ ۶۵۵ ][ ۶۵۶ ][ ۶۵۷ ][ ۶۵۸ ][ ۶۵۹ ][ ۶۶۰ ][ ۶۶۱ ][ ۶۶۲ ][ ۶۶۳ ][ ۶۶۴ ][ ۶۶۵ ][ ۶۶۶ ][ ۶۶۷ ][ ۶۶۸ ][ ۶۶۹ ][ ۶۷۰ ][ ۶۷۱ ][ ۶۷۲ ][ ۶۷۳ ][ ۶۷۴ ][ ۶۷۵ ][ ۶۷۶ ][ ۶۷۷ ][ ۶۷۸ ][ ۶۷۹ ][ ۶۸۰ ][ ۶۸۱ ][ ۶۸۲ ][ ۶۸۳ ][ ۶۸۴ ][ ۶۸۵ ][ ۶۸۶ ][ ۶۸۷ ][ ۶۸۸ ][ ۶۸۹ ][ ۶۹۰ ][ ۶۹۱ ][ ۶۹۲ ][ ۶۹۳ ][ ۶۹۴ ][ ۶۹۵ ][ ۶۹۶ ][ ۶۹۷ ][ ۶۹۸ ][ ۶۹۹ ][ ۷۰۰ ][ ۷۰۱ ][ ۷۰۲ ][ ۷۰۳ ][ ۷۰۴ ][ ۷۰۵ ][ ۷۰۶ ][ ۷۰۷ ][ ۷۰۸ ][ ۷۰۹ ][ ۷۱۰ ][ ۷۱۱ ][ ۷۱۲ ][ ۷۱۳ ][ ۷۱۴ ][ ۷۱۵ ][ ۷۱۶ ][ ۷۱۷ ][ ۷۱۸ ][ ۷۱۹ ][ ۷۲۰ ][ ۷۲۱ ][ ۷۲۲ ][ ۷۲۳ ][ ۷۲۴ ][ ۷۲۵ ][ ۷۲۶ ][ ۷۲۷ ][ ۷۲۸ ][ ۷۲۹ ][ ۷۳۰ ][ ۷۳۱ ][ ۷۳۲ ][ ۷۳۳ ][ ۷۳۴ ][ ۷۳۵ ][ ۷۳۶ ][ ۷۳۷ ][ ۷۳۸ ][ ۷۳۹ ][ ۷۴۰ ][ ۷۴۱ ][ ۷۴۲ ][ ۷۴۳ ][ ۷۴۴ ][ ۷۴۵ ][ ۷۴۶ ][ ۷۴۷ ][ ۷۴۸ ][ ۷۴۹ ][ ۷۵۰ ][ ۷۵۱ ][ ۷۵۲ ][ ۷۵۳ ][ ۷۵۴ ][ ۷۵۵ ][ ۷۵۶ ][ ۷۵۷ ][ ۷۵۸ ][ ۷۵۹ ][ ۷۶۰ ][ ۷۶۱ ][ ۷۶۲ ][ ۷۶۳ ][ ۷۶۴ ][ ۷۶۵ ][ ۷۶۶ ][ ۷۶۷ ][ ۷۶۸ ][ ۷۶۹ ][ ۷۷۰ ][ ۷۷۱ ][ ۷۷۲ ][ ۷۷۳ ][ ۷۷۴ ][ ۷۷۵ ][ ۷۷۶ ][ ۷۷۷ ][ ۷۷۸ ][ ۷۷۹ ][ ۷۸۰ ][ ۷۸۱ ][ ۷۸۲ ][ ۷۸۳ ][ ۷۸۴ ][ ۷۸۵ ][ ۷۸۶ ][ ۷۸۷ ][ ۷۸۸ ][ ۷۸۹ ][ ۷۹۰ ][ ۷۹۱ ][ ۷۹۲ ][ ۷۹۳ ][ ۷۹۴ ][ ۷۹۵ ][ ۷۹۶ ][ ۷۹۷ ][ ۷۹۸ ][ ۷۹۹ ][ ۸۰۰ ][ ۸۰۱ ][ ۸۰۲ ][ ۸۰۳ ][ ۸۰۴ ][ ۸۰۵ ][ ۸۰۶ ][ ۸۰۷ ][ ۸۰۸ ][ ۸۰۹ ][ ۸۱۰ ][ ۸۱۱ ][ ۸۱۲ ][ ۸۱۳ ][ ۸۱۴ ][ ۸۱۵ ][ ۸۱۶ ][ ۸۱۷ ][ ۸۱۸ ][ ۸۱۹ ][ ۸۲۰ ][ ۸۲۱ ][ ۸۲۲ ][ ۸۲۳ ][ ۸۲۴ ][ ۸۲۵ ][ ۸۲۶ ][ ۸۲۷ ][ ۸۲۸ ][ ۸۲۹ ][ ۸۳۰ ][ ۸۳۱ ][ ۸۳۲ ][ ۸۳۳ ][ ۸۳۴ ][ ۸۳۵ ][ ۸۳۶ ][ ۸۳۷ ][ ۸۳۸ ][ ۸۳۹ ][ ۸۴۰ ][ ۸۴۱ ][ ۸۴۲ ][ ۸۴۳ ][ ۸۴۴ ][ ۸۴۵ ][ ۸۴۶ ][ ۸۴۷ ][ ۸۴۸ ][ ۸۴۹ ][ ۸۵۰ ][ ۸۵۱ ][ ۸۵۲ ][ ۸۵۳ ][ ۸۵۴ ][ ۸۵۵ ][ ۸۵۶ ][ ۸۵۷ ][ ۸۵۸ ][ ۸۵۹ ][ ۸۶۰ ][ ۸۶۱ ][ ۸۶۲ ][ ۸۶۳ ][ ۸۶۴ ][ ۸۶۵ ][ ۸۶۶ ][ ۸۶۷ ][ ۸۶۸ ][ ۸۶۹ ][ ۸۷۰ ][ ۸۷۱ ][ ۸۷۲ ][ ۸۷۳ ][ ۸۷۴ ][ ۸۷۵ ][ ۸۷۶ ][ ۸۷۷ ][ ۸۷۸ ][ ۸۷۹ ][ ۸۸۰ ][ ۸۸۱ ][ ۸۸۲ ][ ۸۸۳ ][ ۸۸۴ ][ ۸۸۵ ][ ۸۸۶ ][ ۸۸۷ ][ ۸۸۸ ][ ۸۸۹ ][ ۸۹۰ ][ ۸۹۱ ][ ۸۹۲ ][ ۸۹۳ ][ ۸۹۴ ][ ۸۹۵ ][ ۸۹۶ ][ ۸۹۷ ][ ۸۹۸ ][ ۸۹۹ ][ ۹۰۰ ][ ۹۰۱ ][ ۹۰۲ ][ ۹۰۳ ][ ۹۰۴ ][ ۹۰۵ ][ ۹۰۶ ][ ۹۰۷ ][ ۹۰۸ ][ ۹۰۹ ][ ۹۱۰ ][ ۹۱۱ ][ ۹۱۲ ][ ۹۱۳ ][ ۹۱۴ ][ ۹۱۵ ][ ۹۱۶ ][ ۹۱۷ ][ ۹۱۸ ][ ۹۱۹ ][ ۹۲۰ ][ ۹۲۱ ][ ۹۲۲ ][ ۹۲۳ ][ ۹۲۴ ][ ۹۲۵ ][ ۹۲۶ ][ ۹۲۷ ][ ۹۲۸ ][ ۹۲۹ ][ ۹۳۰ ][ ۹۳۱ ][ ۹۳۲ ][ ۹۳۳ ][ ۹۳۴ ][ ۹۳۵ ][ ۹۳۶ ][ ۹۳۷ ][ ۹۳۸ ][ ۹۳۹ ][ ۹۴۰ ][ ۹۴۱ ][ ۹۴۲ ][ ۹۴۳ ][ ۹۴۴ ][ ۹۴۵ ][ ۹۴۶ ][ ۹۴۷ ][ ۹۴۸ ][ ۹۴۹ ][ ۹۵۰ ][ ۹۵۱ ][ ۹۵۲ ][ ۹۵۳ ][ ۹۵۴ ][ ۹۵۵ ][ ۹۵۶ ][ ۹۵۷ ][ ۹۵۸ ][ ۹۵۹ ][ ۹۶۰ ][ ۹۶۱ ][ ۹۶۲ ][ ۹۶۳ ][ ۹۶۴ ][ ۹۶۵ ][ ۹۶۶ ][ ۹۶۷ ][ ۹۶۸ ][ ۹۶۹ ][ ۹۷۰ ][ ۹۷۱ ][ ۹۷۲ ][ ۹۷۳ ][ ۹۷۴ ][ ۹۷۵ ][ ۹۷۶ ][ ۹۷۷ ][ ۹۷۸ ][ ۹۷۹ ][ ۹۸۰ ][ ۹۸۱ ][ ۹۸۲ ][ ۹۸۳ ][ ۹۸۴ ][ ۹۸۵ ][ ۹۸۶ ][ ۹۸۷ ][ ۹۸۸ ][ ۹۸۹ ][ ۹۹۰ ][ ۹۹۱ ][ ۹۹۲ ][ ۹۹۳ ][ ۹۹۴ ][ ۹۹۵ ][ ۹۹۶ ][ ۹۹۷ ][ ۹۹۸ ][ ۹۹۹ ][ ۱۰۰۰ ][ ۱۰۰۱ ][ ۱۰۰۲ ][ ۱۰۰۳ ][ ۱۰۰۴ ][ ۱۰۰۵ ][ ۱۰۰۶ ][ ۱۰۰۷ ][ ۱۰۰۸ ][ ۱۰۰۹ ][ ۱۰۱۰ ][ ۱۰۱۱ ][ ۱۰۱۲ ][ ۱۰۱۳ ][ ۱۰۱۴ ][ ۱۰۱۵ ][ ۱۰۱۶ ][ ۱۰۱۷ ][ ۱۰۱۸ ][ ۱۰۱۹ ][ ۱۰۲۰ ][ ۱۰۲۱ ][ ۱۰۲۲ ][ ۱۰۲۳ ][ ۱۰۲۴ ][ ۱۰۲۵ ][ ۱۰۲۶ ][ ۱۰۲۷ ][ ۱۰۲۸ ][ ۱۰۲۹ ][ ۱۰۳۰ ][ ۱۰۳۱ ][ ۱۰۳۲ ][ ۱۰۳۳ ][ ۱۰۳۴ ][ ۱۰۳۵ ][ ۱۰۳۶ ][ ۱۰۳۷ ][ ۱۰۳۸ ][ ۱۰۳۹ ][ ۱۰۴۰ ][ ۱۰۴۱ ][ ۱۰۴۲ ][ ۱۰۴۳ ][ ۱۰۴۴ ][ ۱۰۴۵ ][ ۱۰۴۶ ][ ۱۰۴۷ ][ ۱۰۴۸ ][ ۱۰۴۹ ][ ۱۰۵۰ ][ ۱۰۵۱ ][ ۱۰۵۲ ][ ۱۰۵۳ ][ ۱۰۵۴ ][ ۱۰۵۵ ][ ۱۰۵۶ ][ ۱۰۵۷ ][ ۱۰۵۸ ][ ۱۰۵۹ ][ ۱۰۶۰ ][ ۱۰۶۱ ][ ۱۰۶۲ ][ ۱۰۶۳ ][ ۱۰۶۴ ][ ۱۰۶۵ ][ ۱۰۶۶ ][ ۱۰۶۷ ][ ۱۰۶۸ ][ ۱۰۶۹ ][ ۱۰۷۰ ][ ۱۰۷۱ ][ ۱۰۷۲ ][ ۱۰۷۳ ][ ۱۰۷۴ ][ ۱۰۷۵ ][ ۱۰۷۶ ][ ۱۰۷۷ ][ ۱۰۷۸ ][ ۱۰۷۹ ][ ۱۰۸۰ ][ ۱۰۸۱ ][ ۱۰۸۲ ][ ۱۰۸۳ ][ ۱۰۸۴ ][ ۱۰۸۵ ][ ۱۰۸۶ ][ ۱۰۸۷ ][ ۱۰۸۸ ][ ۱۰۸۹ ][ ۱۰۹۰ ][ ۱۰۹۱ ][ ۱۰۹۲ ][ ۱۰۹۳ ][ ۱۰۹۴ ][ ۱۰۹۵ ][ ۱۰۹۶ ][ ۱۰۹۷ ]
.: Weblog Themes By iranblag :.

درباره وبلاگ

تيم مشاوران مديريت ايران IranMCT ----------------- http://iranmct.com ---------------- Iran Management Consultants Team
پنل کاربری
نام کاربری :
پسورد :
نظرسنجی
اخبار مدیریت و تجارتبازاریابی برندینگ. http://iranmct.com/news/page/12مدیریت. مدیریت مشاوره بازاریابیآموزش. بیزینس پلن طرح توجیهی طرح business plan. برنامه بازاریابی Marketing Planبازاریابی. مشاوره تبلیغات مشاور تبلیغات مشاور مدیریت management مشاوره مدیریت انواع بازاریابی بازاریابی. Business Planبیرینس پلن طرح توجیهیمدیریت. کلینیک کاشت موی طبیعی آسمان