مشاوره مديريت - آموزش مديريت - آموزش فروشندگي حرفه‌اي
 
نويسندگان
عضویت
نام کاربری :
پسورد :
تکرار پسورد:
ایمیل :
نام اصلی :
آمار
امروز : 3734
دیروز : 4574
افراد آنلاین : 6
همه : 5164697

 

مطالعات ، تجربه ها و تمرين هاي ضروري براي تدريس ، سخنراني ، گويندگي ، گفتگو ، مناظره ، مجريگري ، مباحثه ، مذاكره و مصاحبه استخدامي و رسانه اي .

۳۲ - تمرين احترام به مخاطبان ، قدرداني و سپاسگزاري از حضور و توجه مخاطبان ؛ و پاسخگويي به ابراز احساسات حضار و شنوندگان

۵

خودتان را دست ‌كم نگيريد

آيا براي شما دشوار است خواسته‌‌هاي خود رابا ديگران در ميان بگذاريد؟آيا در حضور ديگران خود را دست‌كم مي‌گيريد؟ آيا ديگران شما را به هر طرف كه بخواهند، سوق مي‌دهند؟ آيا براي «نه» گفتنبه كساني كه مي‌خواهند به هر شكل نظرات خود رابه شما بقبولانند، مشكل داشته‌ايد؟ براي خيلي از افراد اين قبيل موقعيت‌ها ناراحت‌كننده و آزاردهنده است و اغلب براي نجات از آن به دنبال اقدام درست و مناسب هستند.

مبحث «ابراز وجود» سابقه‌اي طولاني در رفتار درماني دارد. درباره اين مهارت تعاريف زيادي مطرح شده است و در واقع مهارت ابراز وجود شامل گرفتن حق خود و ابراز افكار، احساسات واعتقادات خويش به نحوي مناسب، مستقيم و صادقانه است، به طوري كه حقوق ديگران را زير پا نگذاريم، در واقع رفتاري است كه شخص را قادر مي‌سازد به نفع خودش عمل كند، بدون هرگونه اضطرابي روي پاي خود بايستد، احساسات واقعي خود را صادقانه ابراز كند و بدون بي‌توجهي به حقوق ديگران حق خود را بگيرد. ابراز وجود يكي از جنبه‌هاي قابل اصلاح ارتباط ميان فردي است. اين مهارت ما را در برخورد با همكاران، مافوق‌ها و زيردستانمان بسيار ياري مي‌‌كند. همچنين در تعامل متخصصان بخصوص وقتي از لحاظ قدرت و پايگاه با هم تفاوت دارند (مثلا پزشكان و پرستاران) بسيار موثر است.

 در واقع تقريبا همه مخلوقات با كمك انواع راهبردهايي كه در دو مقوله عمده جنگ يا گريز قرار مي‌‌گيرند، از حريم خود دفاع مي‌كنند و تنها انسان است كه داراي يك حق انتخاب ديگر يعني ‌«ابراز وجود كلامي» است. اما مي‌توان گفت مهم‌‌ترين و اغلب دشوارترين جنبه استفاده از ابراز وجودكلامي، يادگيري كاربرد صحيح و اثربخش زبان است. ابراز وجود به دقت نياز دارد نه به گفته‌ هاي عجولانه و اظهارنظرهاي بي‌هدف. اغلب مردم حتي در شرايط عادي، صحبت همراه دقت را كار دشواري مي‌يابند پس هنگام ابراز وجود كه شخص معمولا عصباني، نااميد و وحشت‌زده و تحت فشار عاطفي است. بيان صحيح و مختصر منظور و مقصود كاري بس دشوار است.

● رفتارهاي ابراز وجود
فرد جراتمند از روش‌هاي ارتباطي استفاده مي‌كند كه او را قادر مي‌سازد حرمت نفس خود را حفظ كند، در پي خشنودي و ارضاي خواسته‌هاي خويش باشد و از حقوق و حريم شخصي خود «بدون» سوءاستفاده از ديگران يا سلطه‌جويي بر آنان دفاع كند.
اصولا افراد جراتمند عقب نمي‌نشينند و منتظر بخت و اقبال نمي‌مانند. آنها مصرانه براي به دست آوردن خواسته‌هايشان تلاش مي‌كنند. اين افراد اعتماد به نفس خوبي دارند و همين ويژگي آنها سبب مي‌شود هنگام تلاش براي دستيابي به خواسته‌هايشان، از خطر كردن و اشتباه كردن نهراسند.
در مقابل اين افراد، برخي رفتارهاي مربوط به عدم ابراز وجود را در پيش مي‌گيرند. اين دسته از افرادبا اتخاذ سبكي انفعالي، به گونه‌اي رفتار مي‌كنند كه ديگران افكار، احساسات و حقوق آنها را براحتي ناديده مي‌گيرند. اشخاصي كه اين سبك خاضعانه را دارند، اشخاصي مردد، بظاهر آرام و در واقع بي‌قرارند كه از مسائل فرار مي‌كنند و بدون توجه به احساسات خود با ديگران موافقت مي‌ورزند. اينان در واقع عادت دارند هميشه به خواسته ديگران عمل كنند يا ترجيح مي‌دهند اميال و خواسته‌هاي منطقي خود را در سينه حبس كنند. از اين رو اغلب از ناراحتي‌هايي چون سردرد، خستگي عمومي، اختلالات گوارشي، تحريك‌هاي پوستي و تنگي نفس رنج مي‌برند؛ چراكه قادر به ابراز وجود نيستند. محققان در يك تحقيق مفصل درباره حركات بدني حاكي از ابراز وجود و عدم ابراز وجود نشان داده‌اند كه حركات دست‌ها و نشانه‌هاي بدني كلي، يكي از مهم‌ترين حركات بودند. آنها به اين نتيجه رسيدند كه ابراز وجود با حركات كنترل شده، نرم، پيوسته و هدفمند همراه است؛ در حالي كه عدم ابراز وجود با حركاتي مثل حركات انتقالي، لرزان و تصادفي همراه بوده است. همچنين ميزان تماس چشمي افرادي كه اهل ابراز وجودند، بيشتر است. آنها همچنين پي بردند كه لبخند باعث مي‌شود تا ديگران پاسخ ما را نشانه ابراز وجود بدانند نه پرخاشگري.

 ● زمينه فرهنگي و ابراز وجود
در حالي كه ميل به ابراز وجود ممكن است يكي از نيازهاي اوليه انسان باشد، ابراز وجود در روابط ميان اشخاص از ويژگي‌هاي فرهنگ‌هاي غربي به شمار مي‌رود؛ اما در فرهنگ‌هاي جوامع شرقي، شرايط ديگري حاكم است. در مشرق‌زمين اين كه اشخاص در نظر ديگران چگونه ظاهر شوند و ديگران نسبت به آنها چه فكري مي‌كنند، از اهميت بسيار زيادي برخوردار است و ابراز وجود به مفهومي كه در غرب وجود دارد، براي اغلب فرهنگ‌هاي آسيايي بي‌تناسب و بي‌اهميت است. پس مي‌توان گفت زمينه فرهنگي تاثير بسيار مهمي بر ابراز وجود مي‌گذارد. براي مثال خرده‌فرهنگ‌هايي كه اعتقادات مذهبي شديدي دارند، عملا ابراز وجود را به عنوان يك روش معتبر رد مي‌كنند و به سلطه‌پذيري تن مي‌دهند. در اين فرهنگ‌ها توصيه‌هايي چون «اگر كسي به صداقت سيلي زد روي ديگر صورتت را به طرف او برگردان»، ابراز وجود را براي افراد بي‌معنا مي‌كند. شواهد زيادي وجود دارد كه نشان مي‌دهد ريشه تفاوت‌هاي فرهنگي در ابراز وجود ناشي از ارزش‌ها و هنجارهاي فرهنگي است ارزش‌هاي مردم غرب اروپا عمدتا شبيه ارزش‌هاي مردم آمريكاست. هرچند بين اروپا و آمريكا و حتي خود كشورهاي اروپايي تفاوت‌هايي به چشم مي‌خورد و به خاطر همين تفاوت‌هاست كه ابراز وجود در ساير كشورها يا خرده فرهنگ‌ها ، مشكل آفرين مي‌شود. درحقيقت ابراز وجود يك مفهوم فرهنگي است، آن دسته از اقليت‌ها و خرده‌فرهنگ‌هايي كه احساس مي‌كنند هويت مستقلي دارند (مثل مكزيكي‌ها، ژاپني‌ها و چيني‌ها)‌ كمتر از سفيدپوستان ابراز وجود مي‌كنند.

در اين خرده‌فرهنگ‌ها، احترام و اطاعت از بزرگسالان بويژه والدين واجب است؛ طوري كه هرگونه ابراز وجود كودكان را در برابر بزرگسالان تقبيح مي‌كنند. اما قفقازي‌ها مخالفت علني و تصميم‌گيري مشترك والدين و فرزندان را قابل قبول مي‌دانند. به همين شكل در برخي خرده‌فرهنگ‌ها، ابراز وجود، رفتاري مردانه است و از زنان انتظار مي‌رود تسليم و خدمتگزار باشند. شايد به همين دليل است كه در بيشتر جوامع زنان تمايل دارند موضع انفعالي داشته باشند، در حالي كه مردان پرخاشگرند.

اكثر بررسي‌ها در مورد ابراز وجود حاكي است كه ابراز وجود در برخي شرايط دشوارتر است. اين شرايط عبارتند از: تعامل با ديگران در خانه يا محل كار آنها، ابراز وجود در كشور يا «خرده‌فرهنگي» ديگر، هنگامي كه تك و تنها هستيم و دوستان و همكارانمان در كنار ما نيستند. هنگامي كه مجبوريم بر دوستان و همكاران قبلي خودمان اعمال قدرت كنيم. وقتي با سالمندان، افراد بيمار يا افراد در حال مرگ در ارتباط هستيم، هنگام برخورد با فقرا و محرومان، هنگام تعامل با متخصصان قدرتمند و ارشد، در برابر افراد جنس مخالف يا هنگام ارتباط با افراد ناتوان.

 ● جنسيت و ابراز وجود (ابراز وجود زنان و مردان)
در جنبش حقوق زنان توجه زيادي به مهارت ابر