مشاوره مديريت - آموزش مديريت - آموزش فروشندگي حرفه‌اي
 
نويسندگان
عضویت
نام کاربری :
پسورد :
تکرار پسورد:
ایمیل :
نام اصلی :
آمار
امروز : 4631
دیروز : 4574
افراد آنلاین : 7
همه : 5165594

 

علل بي نظمي دانش آموزان در كلاس درس... بسياري از معلمان و حتي مديـران مـدارس از دانش آموزاني كه به اعتقاد آن ها شلوغ هستند و رفتارهاي نا خواسته و نا مناسبي از خود بروز مي دهند و به اين ترتيب نظم و انضباط مدرسه و كلاس درس را دچار اخلال مي كنند گله دارند....

براي خيلي از معلمان و مديران ومعاونين مدارس ، وجود كلاسهاي ساكت و به اصطلاح مودب و منضبط ، نشان از رضايت ديگران از نحوه كار معلم و مربي دارد و اين در حالي است كه به تمايل تحرك دانش آموزان در سنين مختلف توجه نمي شود و با انجام شيوه هاي بازدارنده فعاليت و تحرك ، بر جريان آموزش لطمه وارد مي آورند يكي از اين دوره هاي حساس دوره پيش دبستاني است ....يادگيري فعال را فداي مديريت كلاس و انضباط خشك نكنيم محدوديت هايي كه بر سر راه تحرك كودكان يا شركت فعالانه در طول دوره كلاس قرار گرفته در خور توجه مي باشد

مديريت كلاس در مقابل يادگيري فعال

كودكان فراگيرندگان فعالي هستند.آگاهي از اين امر بايد براي مربيان تربيت بدني كمي آسودگي فراهم آورد

با اين وجود اگر فعاليتهاي جسماني به عنوان رفتار اوليه اي كه كودكان فرا ميگيرند شناخته شود به نظر ميرسد كه تربيت بدني با طبيعت كودكان متناسب است . گاهي مدرسه اين ويژگي مهم كودك را ناديده ميگيرد . محدوديت هايي كه بر سر راه تحرك كودكان يا شركت فعالانه در طول دوره كلاس قرار گرفته در خور توجه مي باشد . طرح معمول اجراي يك كلاس تربيت بدني را در نظر بگيريد

كودكان به آرامي به درون سالن ورزشي قدم ميگذارند 

آنها خودشان را در صفهاي تيمي يا اشكال استاندارد ديگر نظم مي دهند

آنها دست به سينه و با نگاه به معلم خود آرام و ساكت مي نشينند

آنها به آرامي به دستورات معلم گوش مي دهند

آنها در واكنش به توصيه هاي معلم حركت مي كنند .

وقتي معلم به كودكان مي گويد وسايل را سر جايشان بگذارند و به آرامي و به صف سالن را ترك كنند زمان پايان كلاس فرا رسيده است

براي بيشتر معلم ها اين شرايط كلاس خيلي خوب را به تصوير مي كشد . با اين وجود اولين نگراني معلمان جديد ( همانند بسياري از معلمان با تجربه ) مديريت كلاس است . همچنين مديران و والدين توقع دارند معلمان كنترل كلاسهايشان را به دست گيرند . بارزترين نشانه مديريت موثر كلاس زماني است كه بچه ها تكاليف تعيين شده معلم را به آرامي تمرين مي كنند . هر چند كه سرو صدا و بي نظمي پيشنهاد نمي شود اما معلم ممكن است هنوز نگران باشد كه وسايل و زمان لازم براي به دست آوردن چنين كلاسي تلف شده استwww.zibaweb.com 

مشكلاتي در مديريت كلاس اغلب در آموزش پيش دبستاني وجود دارد . تاكيد بر يادگيري مستقيم از معلم در يك محيط محدود، شور و نشاط و توسعه يادگيري در كلاس را از بين مي برد . در يك محيط بازي بچه ها به يادگيري ترغيب مي شوند . آنها به نوبت طرحهاي بازي را براي همديگر توضيح مي دهند و با توجه به تواناييهاي فزاينده خود به حل كردن مسايل پيچيده و تصميم گيري مشغول مي شوند . در محيط مدرسه سنتي علايق و عقايد كودكان در مقايسه با علايق و عقايد معلمان كمتر مورد تاييد قرار مي گيرد . چنين تمهيدات يك جانبه اي در بين كودكان ممكن است به خاتمه زود هنگام پاره اي از نقش آنها (به عنوان دانش آموز و يكي از اركان مدرسه ) منجر شود 

همچنين در مدت زماني كه صرف مي شود استاندارد رفتاري تحت فرمان معلم ، مورد قبول واقع شود،  فرصت يادگيري به هدر ميرود . مدت زماني را در نظر بگيريد كه در كلاسهاي زيادي به انتظار پيروي از يك استاندارد رفتاري صرف مي گردد . مانند مدت زمان تشكيل يك صف مستقيم، ساكت نشستن ، وسايل را بي حركت نگه داشتن يا نگاه كردن به معلم .  بسياري از معلمان توجيه مي كنند كه دانش آموزان به اين موقعيتها نياز دارند تا كنترل خود را بياموزند . متاسفانه در بعضي از اين محيط ها آنها حتي تغيير ظاهري بسيار كمي را در رفتارشان به كار مي بندند  .

در نهايت تاكيد بر مديريت در دوران پيش دبستاني نا بجا مي باشد زيرا از نظر توسعه نا مناسب است . كودكان فقط فراگيران فعال نيستند ، آنها به سبب قدرت استدلال بسيار بالا موجودات فعالي هستند . پياژه در نظر يه خود استدلال مي كند كه كودكان از طريق شنوايي و تفكر چقدر مي توانند ياد بگيرند . مرحله (تفكر قبل از عمل ) نشان مي دهد كه كودكان از 6 يا 7 سالگي شكل دادن تصاويري را در مغزشان شروع مي كنند . به عبارت ديگر ، توانايي كودك براي شكل دادن يك طرح منطقي براي تحرك كاملا محدود مي باشد . از اين رو ، او به تحرك و فعاليتهاي دستكاري جسماني به عنوان يك ويژگي آموزشي نياز دارد. علاوه بر اين ، تمايل به موفقيت يا رقابت ، كودكان را به انطباق و وفق دادن اطلاعات ادراكي سوق مي دهد همان طور كه فعالانه در يادگيري يك وظيفه شركت مي كنند . بنابراين در حالي كه دانش آموزان فعالانه به تمرين مهارت درگيرند ، ارايه اطلاعات قبل از مشاركت ممكن است به اندازه آموزش (به عنوان عامل تقويت كننده ) مفيد نباشد . علاوه بر اين ، در نظر بگيريد كه كودكان قابليت زيادي براي يادگيري از يكديگر دارند . به يقين تمرين بي سر و صدا با كاهش بازخوردها از سوي همسن و سالانشان مانع يادگيري آنان از ديگران مي شود . همچنين فرصتهاي حل كردن مشكلات همسن و سالان نيز از اين طريق حذف مي گردد منبع:ماه نامه زيور ورزش

علل بي نظمي دانش آموزان در كلاس درس و شيوه هاي برخورد با آن

 بسياري از معلمان و حتي مديـران مـدارس از دانش آموزاني كه به اعتقاد آن ها شلوغ هستند و رفتارهاي نا خواسته و نا مناسبي از خود بروز مي دهند و به اين ترتيب نظم و انضباط مدرسه و كلاس درس را دچار اخلال مي كنند گله دارند . هر كدام از اين افراد واكنش هاي متفاوتي در مقابل اين نوع دانش آموزان از خود نشان مي دهند و تصميم گيري ها ي آنان در اين زمينه هم متفاوت است . معمول ترين و آشكار ترين اين تصــميـم گيـري ها  براي كاهش يا از بين رفــتن بي نظمي ، گرفتن تعهد كتبي از دانش آموزان و در صورت تكرار از والدين آنان ، تهديد به تنبيه و حتي عملي كردن آن و در نهايت اخراج موقتي از كلاس و مدرسه است . از اين رو ،  نگارش اين مقاله و مطالعه ي آن ،  به معلمان و مديران كمك مي كند تا تصميمات آگاهانه تري بگيرند .

 

در زمــينه ي بي نظــمي دانــش آمــوزان در كـلاس درس ، معلمان بايــد به سه سوال پاسخ دهند :

  1) علل و عوامل بي نظمي دانش آموزان كدام اند ؟

 2 ) چگونه مي‌توان از بروز و ظهور رفتار هاي نا مناسب دانش آموزان ، كه نظم و انضبــاط را به مخاطره مي اندازند ،  پيشگيري كرد ؟

3 ) به هنگام وقوع رفتار هاي نا مطلوب دانش آموزان ، چه بايد كرد ؟

 براي پاسخ دادن به اين سوال هــا به عــبارت ديــگــر ،  شنا سايي علل و عوامل بي نظمي دانش آموزان در مجموعه عامل هاي متعدد  ،  بايد زير مجموعه اي از عوامل كشف شوند تا با ارائه ي راه كار هاي كاربردي براي از بين بردن يا كاهش آن ها ، تغييرات مناسب و مثبت در كيفيت نظم و انضباط مدرسه ايجاد شود. در اين ارتباط ، كارگاهي با حضور عده اي از معلمان با تجربه در مراكز تربيت معلم ياسوج برگزار شد . حاصل چند جلسه بارش مغزي در اين كار گاه براي پاسخ به سوال هاي ياد شده ،  بررسي شد . سپس با اندكي دخل و تصرف و تغيير در ديد گاه هاي افراد  ،  اين مقاله براي استفاده ي معلمان و مديران مدارس و دست اندر كاران تعليم و تربيت تهيه و تنظيم شد.

علل بي انضباطي دانش آموزان را مي توان با توجه به ابعاد در يك مقاله نمي گنجد ،  اما به دليل كاربردي بودن بحث وجلوگيري از طولاني شدن آن  ابتدا به ذكر علل و عوامل كلي بي انـضباطي دانــش آموزان مي پردازيم ، آنگاه حاصل هم انديشي معلمان با جربه را در اين زمينه به طور مختصر بررسي مي كنيم و در پايان هر قسمت  ، راهكار هاي عملي براي جلوگيري از بي انضباطي دانش آموزان را به منظور برقراري نظم و انضباط در مدرسه ارائه مي كنيم .

 علل و عوامل بي نظمي دانش آموزان را مي‌توان به پنج دسته تقسيم كرد :

الف ) علل مربوط به دانش آموزان (ويژگي هاي فردي آنان ) ؛

ب ) عوامل مربوط به معلم ؛ 

ج ) عوامل مربوط به فضاي مدرسه  ، كلاس درس و كاركنان ستادي مدرسه ؛

 د) ويژگي هاي خانوادگي دانش آموزان ؛

 و ) عوامل اجتماعي .

 نظم و انضباط تعاريف متعددي دارد. عده اي كنترل رفتار فرا گيرند گان و تسلط بر عوامل رفتاري آنان را انضباط مي نامند . برخي ديگر معتقدند نظم و انضباط شامل هر نوع سازماندهي در محيط مدرسه و كلاس است ،  به نحوي كه سبب افزايش ياد گيري شود . صفوي ( 1383 ) مي گويد« انضباط عبارت است از اعمال قواعد و مقرراتي كه ياد گيري از تسهيل مي كند و اخلال در كلاس را به حداقل كاهش مي دهد (ص 266 ) . لو فرانسوا (1991 ) معتقد است " انضباط" به آن دسته از اعمال معلم اطلاق مي شود كه مانع سر زدن  رفتارهايي از دانش آموز است كه فعاليت كلاسي را مختل يا تهديد به اخلال مي كنند(نقل از زماني ، 1378) با وجود اين ،  بي نظمي يا بي انضباطي را مي‌توان اين گونه تعريف كرد :  انجام دادن هر عمل يا رفتاري به وسيله ي دانش آموز كه سازماندهي مدرسه و فعاليت هاي كلاس را مختل يا تهديد به اخلال مي كند. بروز رفتارهايي از دانش آموزان كه انضباط كلاس را مختل مي كنند  ، تنها به معلم و كلاس درس مربوط نيستند، بلكه همان طور كه قبلا گفته شد علل ديگري نظير عوامل آموزشگاهي‌ ،  خانوادگي ، اجتماعي و... وجود دارند كه به طور مستقيم يا غير مستقيم زمينه را براي بروز رفتار هاي مخرب دانش آموزان فراهم مي‌كنند . بنابراين ،  براي برقراري انضباط در كلاس درس و اداره ي آن  ، معلمان بايد قبل از برقراري  نظم و انضباط اقدامات لازم را براي پيشگيري از رفتار هاي نامناسب دانش آموزان را به كار گيرند ؛ زيرا پيشگيري مهم تر از در مان است  . كانين ( 1970 ) در تحقيق خود كه به مقايسه ي رفتار معلمان در كلاس هاي داراي رفتارهايي نا مطلوب وكلاس‌هاي عادي پرداخته است او مي‌گويد : تفاوت اين كلاس‌ها به نحوه‌ي پاسخ گويي معلمان به رفتار نامطلوب  دانش آموزان مربوط نيست ،  بلكه از اقدامات پيشگيرانه ي آن ها نا شي مي‌شود (نقل از كديور 1382 ص 431 ) به هر حال بي نظمي هاي  دانش آموزان در كلاس علل متعدد دارد :www.zibaweb.com

 الف – علل مربوط به دانش آموزان 

گاهي علل بي نظمي در كلاس ناشي از خود دانش‌آموز است . برخي از اين علت ها عبارت است از :

1 ) ناراحتي هاي جسمي ، روحي و رواني ؛

 2 ) نداشتن علاقه و انگيزه  ؛

 3 ) سر در گم بودن و بي اعتنايي به انتظارات معلم و قوانين و مقررات مدرسه و كلاس درس ؛

 4 ) نداشتن برنا مه ي مشخص مطالعه ؛

 5 ) كم خوابي و خستگي مفرط ؛

 6 ) انجام دادن تكاليف خود ؛

 7 ) تغذيه ي نا مناسب ؛

 8 ) نا اميدي به آينده  ؛

 9 ) استقلال طلبي و مقابله با اقتدار معلم .

از بين بردن يا كاهش عوامل بي نظمي ، در درجه ي اول مستلزم هم كاري و هماهنگي ميان خانه و مدرسه است ، و روشن است كه معلمان و اولياي مدرسه به تنهايي و بدون همكاري والدين كاري از پيش نخواهند برد . بنا براين ، در نظام آموزش و پرورش براي برقراري ار تباط ميان خانه و مدرسه نهاد مستقلي به نام انجمن اوليا و مربيان به وجود آمده است كه اين نهاد در هر مدرسه اي براي آگا هي والدين از مراحل رشد فرزندان خود در سنين متفاوت و آگاه كردن آن ها از اين مسائل فعاليت مي كند :

o       توجه والدين به وضعيت جسمي و روحي فرزندان خود ؛

o       ايجاد شرايط  ، موقعيت و امكانات مورد نياز براي پيشرفت تحصيلي فرزندان خود ؛

o        تشويق ما دي و معنوي و تقويت اعتماد به نفس آن ها ؛

o        پذيرش وضعيت خاص فرزندان خود و مقايسه نكردن آن ها با افراد ديگر؛

o        تبعيض قايل نشدن بين آن ها ؛

o        تهيه ي ميز و صندلي ، اتاق مطالعه ، وسايل مورد نياز ، رعايت سكوت هنگام مطالعه؛

o       كمك به آن ها در تهيه و اجراي برنامه ي  مطالعه  ؛

o       تشويق آن ها به ورزش و تفريحات سالم و تنظيم خواب و استراحت آن ها ؛

o       داشتن برنامه ي تغذيه ي مناسب  ، كمك به آن ها در انتخاب دوستان مناسب ؛

o        آگاه كردن فرزندان از وظايف خود در مدرسه و خانه ، رعايت حقوق معلمان و كمك به دوستان و هم كلاسان خود  ؛

 و در نهايت تشويق آن ها به رعايت نظم و انضباط  در مدرسه و كلاس درس ،  اغلب، والدين علاقه مندند كه بدانند در طول سال تحصيلي، درخصوص امور تحصيلي وحتي تر بيتي فرزندان خود ، چه وظيفه اي به عهده دارند وچه كمك هايي سبب پيشرفت تحصيلي فرزندانشان مي شود . آگاهي از اين مسائل، مستلزم ارتباط مستمر با مدرسه است.www.zibaweb.com

ب- علل مربوط به معلم

1) فقدان آماد گي جسمي ،  روحي و رواني معلم ؛

 2 ) نا مناسب بودن وضعيت ظا هري معلم ؛

3 ) نا آگاهي از روش هاي جديد تدريس و استفاده ي مكرر از روش هاي سنتي ؛

4 ) بي علاقه بودن به شغل معلمي ؛

 5 ) نا تواني در برقراري ارتباط مطلوب با دانش آموزان ؛

 6 ) رعايت نكردن عدالت آموزشي ( تبعيض بين دانش آموزان )؛

 7 ) نا مناسب و نا رسا نا بودن صدا ي معلم؛

 8 ) نداشتن طرح درس؛

9) بي توجهي به نياز هاي دانش آموزان؛

10)    فعال بودن معلم و منفعل بودن دانش آموزان ؛

 11) استفاده ي نا مناسب از تشويق و تنبيه؛

 12) بي حـوصــلگي و نداشتن صــبر و بــر د بــاري و سعه ي صدر ؛

13 ) بي نظمي معلم (نظير دير آمدن به كلاس و ترك زود هنگام آن و... )؛

 14 ) تسلط نداشتن به موضوع مورد ياد گيري؛

 15 ) نداشتن رو حيه ي انتقاد پذيري و خود داري از پاسخ گويي به سوال هاي دانش آموزان؛

 http://www.ariazimehr.blogfa.com/

http://www.zibaweb.com/Kelas10.htm


امتیاز:
 
بازدید:
[ ۵ اسفند ۱۳۹۳ ] [ ۰۴:۲۶:۱۷ ] [ مشاوره مديريت ]


                                                                                                      

از مهم ترين عواملي كه در اداره ، كنترل و رهبري كلاس درس  به معلّمان  مي تواند كمك كند و به عنوان عوامل مؤثر  مطرح مي باشد :

الف) شخصيت معلّم         ب) دانش معلّم         ج) مهارت هاي تدريس

 -  مجموعه اي از ويژگي هاي رفتاري هرفرد،نماينده ي شخصيت آن فرد است .معلّم بايد فردي صبور،خونگرم،مهربان و اجتماعي باشد.سعي كندبا رفتار هاي خوب و مناسب خود اثر مثبت بر رفتار دانش آموزان  بگذارد.

   - معلّمي در اداره ،هدايت و رهبري كلاس درس خودموفّق است كه توانايي حل هوشمندانه ي تعارض ها و تضاد هاي موجود در مباحث كلاسي را دارا باشد. يعني در هنگام بحث و گفت وگو ي دانش آموزان، با توجّه به روش هاي معقول، سعي كند آن تضادها و اختلافات را در بين دانش آموزان حل كند.

   - اگرمي خواهيديك معلّم خوب وموفّق در اداره و كنترل كلاس باشيد بايد ازخودتان شروع كنيد. بايد آن قدر به موضوع درس مسلّط باشيد كه با بيان خوب و رسا،چنان درس بدهيدكه دانش آموز را مجذوب  خود نمايد.دراين زمينه به خصوص معلّمان تازه كار مي توانند به مطالعه ي كتاب هاي مربوط به روان شناسي تدريس – يادگيري بپردازند. هميشه با توجّه به پيشرفت علوم و تكنولوژي در دنيا  ايجاب مي كند معلّم از تازه هاي علم آگاه و باخبر باشد و در زمينه ي فني و اجتماعي و چگونه برقراري ارتباط بادانش آموزان ،هميشه آماده باشد . معلّم پيوسته معلومات و اطّلاعات خودرا بايدبه روز ونو كند. بايد علم خود را گسترش دهد تابتواند از عهده ي پاسخگويي به پرسش هاي دانش آموزان در سطح بالاتر بر آيد. معلّم بايد مفهوم يادگيري وياد دادن را بداند.درس دادن شامل فعاليت هاي معلّم مي باشدكه باعث واداشتن  دانش آموزان به توجّه،مشاهده،ايجادارتباط ،يادآوري ،استدلال و نتيجه گيري مي شود.

  - معلّم بايد نسبت به نياز هاو احساسات دانش آموزان  كلاس حساس باشد . همه ي يادگيرندگان يك كلاس شما بچّه هاي باهوش نيستند. از نظر ميزان هوش و توانايي ذهني و جسمي و از نظر استعداد  متفاوت هستند. چه دانش آموزان با هوش  و چه دانش آموزان كم هوش  و چه دانش آموزان منظّم و مرتّب و چه آن هايي كه سركش و بازيگوش هستند،همگي نياز به حمايت و تشويق دارند. معلّم نبايد از انتقاد كردن، بيش از حد  لازم استفاده كند زيرا گاهي وقت ها انتقاد كردن بيش از حد معلّم ،مي تواند تبديل به حالت سرزنش و سركوفت زدن از نظر دانش آموز جلوه كندو احتمالاً اثر تخريبي آن بيش از فوايدش خواهد بود.

  - معلّم بايد كارهايش را قبل از ورود به كلاس سازمان يافته وآماده نمايد يعني از وقت و زمان خود به خوبي استفاده كند. از قبل برنامه ي آموزشي خود را تنظيم كرده و براي عوض كردن موضوع بحث و گفت وگو، از لحظه ها در كلاس خوب استفاده نمايد. در كلاس فعاليت هاي متنوعي را به كار گيردزيرا باعث  مي شود هر حادثه ي يادگيري، مقدمه و بهانه اي براي حادثه ي يادگيري ديگر باشد.

 -  معلّم تمام تلاش خود را بايد بكار گيرد تا كلاس خود را به صورت زنده و شاد و فعّال اداره كندولي بر دانش آموزان فشاري بيش از حد توانشان وارد نكند. يك معلّم بايد چنان فضاي رواني مناسبي ايجاد كندكه دانش آموزان را نسبت به يادگيري مطالب ،گوش دادن و كنجكاو بودن آماده نگه دارد. موجباتي را فراهم نمايد كه هرچنددانش آموزان  درحال نشسته به يادگيري بپردازند.معلّم بايد آگاه باشد و چنان كنترل كلاس را در اختيار  بگيرد كه گويي چشمي نيز در پشت سر خود داردو هيچ وقت دانش آموزان نبايد احساس كنند كه تحت كنترل يا فشار معلّم هستند.

  - معلّمي هم حرفه وهم هنر است. معلّم بايد مهارت هاي تدريس رابه نحو مطلوب دركلاس ودرموقيعت هاي مناسب  به كار بگيرد. به طوري كه اين مسئله   مي تواند باعث جلب توجّه ،جذب و افزايش علاقه ي دانش آموزان  به سوي فعاليت هاي يادگيري شود. ارتباط معلّم با دانش آموزان بايد مطلوب باشد. در آن صورت حاصل آن نوعي اشتراك اطّلاعات ، معلومات و مهارت ها ميان معلّم و دانش آموزان خواهد بود.

 - يكي ديگراز راه هاي كنترل و مديريت كلاس ،طرح پرسش هاي مناسب توسط معلّم  جهت برانگيختن تفكّر و جهت دادن به مسير يادگيري دانش آموزان به هنگام انجام فعاليت هاست.معلّم بايداز انواع پرسش هاي علمي مانندپرسش هاي سازنده ،واگرا ،همگرا ،موضوع مدار ،فرد مدار و... استفاده كند .تنها از روش سخن راني  در كلاس استفاده نكنيد زيرا اين روش به تنهايي براي دانش آموزان  به خصوص دانش آموزان بازيگوش و ناآرام كه دوست ندارند گوش دهند و يا يادداشت برداري كنند،زياد مفيد نيست ونتيجه خوبي به همراه ندارد.معلّم بايد داراي آن چنان شيوه ي رفتاري مطلوب،دوستانه ودرحد استاندارد آموزشي باشد كه اكثريت دانش آموزان را به گوش دادن درس  علاقمند نمايدو غالباً بايد نسبت به شنيدن عقايد و نظر هاي جديد دانش آموزان  تمايل نشان دهد.

  - معلّم براي اين كه دانش آموزان خودرا كنترل كند بايد آن ها را بشناسد و آن ها را در امر يادگيري و ساير فعاليت هاي كلاسي مشاركت دهد.تشويق كندو استفاده از همكاري دانش آموزان در فعاليت هاي يادگيري امري ضروري براي رهبري ، هدايت ، اداره ي كلاس درس است. وقتي معلّم در مديريت و امر يادگيري از آن ها كمك مي گيريدآن ها احساس خوبي پيدامي كنند.حتّي شمامي توانيد براي حل برخي از مشكلات كلاس با آن ها مشورت نماييد و از آن ها نظر خواهي كنيد. تا جايي كه امكان دارد از اطّلاعات وآموخته هاي قبلي دانش آموزان در امر تدريس استفاده كنيد.

  - معلّم بايد مهارت آغاز درس را خوب انتخاب نمايد .مثلاً بايك داستان ، بايك مشاهده، بايك پرسش خوب يا طرح  يك معمّا  درس را آغاز كند. معلّم بايد بكوشد تادانش آموزان  كلاس خود را به نحوي به فعاليت وا دارد كه هيچ يك از آنان احساس خستگي و يك نواختي نكنند. زيرا خستگي و يك نواختي خود عاملي براي پيدايش  شيطنت هاي دانش آموزان و بي نظمي در كلاس  است.

http://kh48.blogfa.com/post-4.aspx


امتیاز:
 
بازدید:
[ ۵ اسفند ۱۳۹۳ ] [ ۰۴:۲۶:۱۶ ] [ مشاوره مديريت ]

 

مطالعات ، تجربه ها و تمرين هاي ضروري براي تدريس ، سخنراني ، گويندگي ، گفتگو و مناظرات

۳۰ - مديريت بر جلسات سخنراني ها ، همايش ها و كلاس هاي درس

۳

چگونه كلاس درس را كنترل كنيم ؟

در اين نوشته چند پيشنهاد مختصر و روشن آورده شده است كه به كار هر معلمي مي‌آيند. اين پيشنهادها به متغيرهاي زيادي اشاره مي‌كنند كه در كنترل معلم‌اند و بهتر است به آن‌ها توجه شود. متغيرهاي زيادي بر فرايند ياددهي- يادگيري اثر مي‌گذارند كه آشكارترين آن‌ها را بايد معلم ، دانش‌آموز ، موضوع درس و محيط يادگيري شمرد، كه در اين‌جا، تأكيد و تمركز بر كار معلم بوده است.


در جمع‌آوري اين پيشنهادها در كنار مراجعه به صاحب‌نظران تعليم و تربيت، پرسش از دانش‌آموزان مختلف، زمينه ساز اصلي بوده و از آنان چنين پرسيده شده است:

حتماً معلماني را از سال‌هاي قبل به خاطر داريد كه "خوب" يا "بد " بوده‌اند.

آن‌ها چه مي‌گفتند يا چه مي‌كردند كه امروزه چنين قضاوتي درباره‌شان مي‌كنيد؟

البته، اظهارنظرهاي دانش‌آموزان بسيار زياد بود كه پس از تعيين اعتبار و پايايي هر كدام، سرانجام موارد زير باقي ماندند و اكنون، مي‌توانم با اطمينان بگويم كه اين موارد، از نظر دانش‌آموزان مهم‌اند.

بايدها

1. با آمادگي قبلي به كلاس برويد. مواد و وسايل، نوع پرسش‌ها و فعاليت‌ها را قبلاً آماده كنيد. اغلب دانش‌آموزان شنيده‌اند كه معلم گفته است: معذرت مي‌خواهم، مطالب درس امروز را آماده يا مطالعه نكرده‌ام.

2. در جلسه اول، خود و روش خود را معرفي كنيد. دانش‌آموزان از همان ابتدا مايلند و حق دارند با روش كار شما، نوع امتحان كردن، نوع سؤال‌ها، مقدار تكليف شب، دفاتر و وسايلي كه از قبل بايد تهيه كنند و حتي استراحت چند دقيقه‌اي و مختصري كه ممكن است در وسط جلسه درس به آنان مي‌دهيد، آشنا شوند. حتي در ابتداي هر جلسه بايد خلاصه‌اي از درس گذشته و آن‌چه را كه مي‌خواهيد درس بدهيد، براي دانش‌آموزان بگوييد.

3. محيط كلاس را راحت نگه‌داريد. در اين‌جا هم منظور راحتي فيزيكي (آيا همه تابلوهاي كلاس را خوب مي‌بينند و حرف‌ها را خوب مي‌شنوند؟) و هم راحتي فكري ( اجازه پرسش‌ كردن و شركت در بحث) است.

4. هدف‌ها را بيان كنيد. تحقيقات نشان داده‌اند كه در اين صورت، يادگيري تسهيل مي‌شود و دانش‌آموزان از لحاظ ذهني آمادگي بيش‌تري براي فراگيري مي‌يابند . چنان كه در سخنراني‌ها هم شخص سخنران بايد به حاضران بگويد چه مي‌خواهد بگويد و چه را گفته است.

5. نظم داشته باشيد. در صحبت كردن، طبق نقشه قبلي پيش برويد و هر چه يادتان آمد بيان نكنيد. دانش‌آموزان، درس و مفاهيم سازمان دهي شده را بهتر دنبال مي‌كنند و ياد مي‌گيرند.

6. از ابزارهاي ديداري- شنيداري استفاده كنيد . همة ما زماني بهتر ياد مي‌گيريم كه بيش‌تر از يك حس ما به كار گرفته شده باشد. گذشته از آن، رعايت تنوع، جو كلاس را مطبوع‌تر مي‌كند.

7. وسايل و ابزارهايي را كه به كار مي‌بريد، خوب بشناسيد. اين نكته، بسيار مهم است. هيچ عاملي بيش‌تر از اين دانش‌آموز را از معلم روگردان نمي‌كند كه دريابد معلم بر كارش مسلط نيست. البته، دانش‌آموزان انتظار ندارند معلم همه چيز را بداند، اما در صورتي كه اطلاعات ناقص يا نادرست به آنان بدهد، از آن به بعد درباره هر چه مي‌گوييد ترديد خواهند كرد.

8. به پرسش‌ها پاسخ بدهيد. اين نكته، دو بخش دارد: اول اين كه پاسخ را در هنگام پرسيدن سؤال بدهيد. اگر دانش‌آموزي مثلاً توضيح تئوري نسبيت را بخواهد، مي‌توانيد پاسخ را به بعدها موكول كنيد، اما به خاطر داشته باشيد وقتي دانش‌آموز چيزي مربوط به درس را مي‌پرسد، معنايش اين است كه مفهوم خاصي را درك نكرده است و نياز به كمك دارد و ممكن است در صورت پاسخ ندادن شما، بقيه درس را هم نفهمد. دوم آن كه پس از پاسخ دادن به پرسش دانش‌آموز، از او بپرسد آيا به سؤالش جواب داده‌ايد يا نه. چه بسيار اتفاق مي‌افتد كه معلم نادانسته، به سؤال ديگري غير از آنچه دلخواه دانش‌آموز است پاسخ مي‌دهد، يا آن‌كه فقط قسمتي از سؤال را جواب داده است.

9. واكنش دانش‌آموزان را بگيريد. با وجود ابهام‌هاي زيادي كه درباره فرايند آموزش داريم، يك چيز را با اطمينان زيادي مي‌دانيم: اين كه بدون آگاهي از واكنش فراگير، آموزش اتفاق نمي‌افتد. معلم همواره بايد بداند كه دانش‌آموزان مفاهيم تدريس شده را دريافت كرده‌اند يا نه.

10. اشتياق نشان بدهيد. اشتياق شما بايد دو جهت داشته باشد: موضوع درس و آموزش شما. دانش‌آموزان، به معلم علاقه‌مند بيش‌تر توجه دارند.

11. كنترل كلاس را در اختيار داشته باشيد. در مورد مسائل انضباطي، بايد مسئوليت‌هاي آن‌ها را هم بپذيريد. شما بايد دانش‌آموزان مسئله ساز و سلطه‌جو را زير كنترل داشته باشيد. جالب آن كه مسائل انضباطي، در كلاس‌هاي بزرگسالان هم وجود دارند!

12. انعطاف‌پذير باشيد. معلمي كه از قبل آمادگي لازم را براي خود فراهم آورده، راه معيني را در كلاس دنبال مي‌كند. اما معناي اين نكته آن نيست كه او در هيچ شرايطي نبايد از خود انعطاف‌پذيري نشان بدهد. يادتان باشد كه وظيفه شما، كمك و خدمات رساني به دانش‌آموزان است.

13. مشوق شركت در بحث‌ها باشيد. فرايند يادگيري در كلاس‌هاي فعال كاملاً دنبال مي‌شود و در كلاس‌هاي غيرفعال، ممكن است دنبال شود . دانش‌آموزان را در بحث‌ها شركت بدهيد. توجه داشته باشيد كه وقتي دانش‌آموزان خودشان به مفاهيم پي مي‌‌برند، يادگيري آنان پايدارتر و عميق‌تر است.

14. رفتار صميمانه داشته باشيد. اعتراف مي‌كنيم كه اين نكته، ذهني و شخصي است، اما در پاسخ نامه‌هاي ما به دفعات آماده بود و نمي‌توانيم آن را حذف كنيم . رفتار دوستانه رانمي‌توان تعريف كرد، اما احساس كردن آن آسان است. دانش‌آموزان خود را "بچه" تصور نكنيد.

15. ميزان پيشرفت را ارزيابي كنيد. بديهي است كه وقتي چيزي ارزش درس دادن داشته باشد، ارزش‌يابي آن هم ضرورت خواهد داشت. ارزيابي‌ها را در فواصل كوتاه انجام بدهيد نه در پايان ماه و فصل، به ويژه كه هدف ارزشيابي، صرف نظر از تعيين ميزان يادگيري دانش‌آموزان، پي بردن به نقص‌هاي كار معلم هم هست.

16. خودتان باشيد. اغلب معلمان تازه‌كار، سعي مي‌كنند روش معلم‌ها يا استادان موفق و موردعلاقه خود را الگو قرار بدهند و تقليد كنند. اين نوع نقطه نظر، فقط زماني كارايي دارد كه شخصيت شما دو نفر نيز مشابه باشد. مسائل و اتفاقاتي كه در حين آموزش رخ مي‌دهند، همواره شبيه هم نيستند.

نبايدها

1. وقت را بيهوده نگيريد. درس را به موقع شروع كنيد و بعد از خوردن زنگ آن را ادامه ندهيد. با اين كار، فقط دانش‌آموزان را عصباني مي‌كنيد و باعث مي‌‌شويد كه به درس شما گوش ندهند.

2. وقت را تلف نكنيد. تعريف كردن خاطرات شيرين و لطيفه‌هاي بجا، در حد خود خوب است، اما يادتان باشد كه دانش‌آموزان براي چيز ياد گرفتن در كلاس شما نشسته‌اند!

3. متكلم وحده نباشيد. بيش‌تر ما به اين علت معلم شده‌ايم كه چيزهايي براي ياد دادن مي‌دانيم. وظيفه معلم نيز در كلاس همين است. اما بگذاريد دانش‌آموزان هم اظهار نظر كنند. طرح كردن پرسش‌هاي آموزنده در كلاس و به بحث كشاندن دانش‌آموزان يك هنر است.

4. متكبر نباشيد. بديهي است كه ديگران صميمت و افتادگي را دوست دارند و از تكبر بيزارند. اگر اين احساس را در دانش‌آموزان به وجود آوريد كه برايشان اهميت قائل نيستيد، به سرعت از شما رو گردان مي‌شوند.

5. مسخره نكنيد. مسخره كردن دانش‌آموزان در هر سن و سالي بسيار زشت است . البته، شوخي كردن مناسب با دانش‌آموزان به ويژه در مورد جواب‌هايي كه مي‌دهند، نشانه صمي