مشاوره مديريت - آموزش مديريت - آموزش فروشندگي حرفه‌اي
 
نويسندگان
عضویت
نام کاربری :
پسورد :
تکرار پسورد:
ایمیل :
نام اصلی :
آمار
امروز : 3426
دیروز : 3843
افراد آنلاین : 13
همه : 5297758

وبلاگ ، منبرهاي ديجيتال (5)

نوشته : استاد رضا بابائي ، پژوهشگر و مسئول انجمن قلم حوزه علميه

ديگر آنكه وبگردان گونه اي از مخاطبان اند كه تا با آنان زندگي مجازي خود را نياغازيم، قادر به تأثيرگذاري بر آنان نيستيم. به سخن ديگر، آنكه به قصد تبليغ مرام و باورهاي خود يا انتقال احساسات دروني خويش به ميان وبلاگ ها مي آيد، تنها در صورتي توفيق را نصيب خواهد برد كه به اين قصد و غرض اكتفا نكند؛ يعني بيشتر براي همزيستي هم دلانه و همراهي مهربانانه، به وبلاگستان حضور دوستانه رسانده باشد و براي تأثيرگذاري هرگز نبايد عجله كند. آنكه مي آيد تا فقط حرف خود را زده باشد و ديگر هيچ. پارازيت وار از محل توجّهات جدّي و حرمت آميز دور خواهد ماند. مبلغ وبلاگ نويس يا وبلاگ نويس آرمان گرا، تا مدت ها به مسالمت در ميان وبلاگ نويسان زندگي نكرده باشد و حسن ظن همگان را برنينگيخته باشد، حضوري محسوس و مؤثر نخواهد داشت.

بنابراين: در جهانِ پنجره ها كه ديوارهاي آن نيز خاصيتِ در دارند و به حق آن را راياسپهر (CyberSpace) ناميده اند، نبايد كاربر صرف و ساده اي بود كه فقط دريافت مي كند، در اين ضيافت جهاني، حضور كاربرانه ي محض، ما را با حجم اندوهي از داده ها روبه رو مي كند كه حتي فقط مديريت و طبقه بندي آنها توش و تواني براي ما باقي نمي گذارد. مي توان در اين ساحت بيكرانه، نه كاربري منفعل، كه انديشه گري فعّال نيز بود. شهروندان اينترنت، همگي مصرف كنندگان بي اراده اي نيستند كه جز خواندن و ديدن و شنيدن كاري نداشته باشند؛ آنان مي توانند بيش از تأثيري كه مي پذيرند، جهان را تغيير دهند و به درجه اي از سعه ي وجودي نايل آيند كه رشك همه ي خدايان المپ باشند. وبلاگ ها، بازترين دروازه هاي اينترنت به روي كساني است كه بسندگي به مقام كاربري رادون شأن و آرمان هاي خود مي دانند.

به هر روي و به چندين جهت منطقي و دليل عرفي، انديشه گران را گريز و گزيري از ورود به دنياي پرهياهوي وبلاگ ها نيست:

۱. امكانات فراوان و متنوعي كه اين پديده به مدد شبكه جهاني اينترنت و آخرين فناوري هاي دانش ارتباطات، در اختيار كاربر خود مي گذارد.

۲. تنوع مخاطبان و ايجاد رابطه ي زنده و بسيار نزديك با ميليون ها چشم سرگردان ونگران كه صبح تا شب در مقابل مانيتور در پي يافتن مطالبي براي خواندن و انديشيدن يا وقت گذراني هستند.

۳. امكان ارتباط پويا، متقابل و دوسويه با مخاطبي كه نمي شناسيم؛ آنان كه دستي در مقوله تبليغ و اطلاع رساني مدرن دارند، نيك مي دانند كه هر قدر بتوان ارتباط سريع تر و زنده تري با ديگران برقرار كرد، موفقيت هاي بيشتري را مي توان نصيب برد. اكنون نبايد تبليغ كيش و ترويج آرمان را با سخنراني و مقاله پردازي يكسان انگاشت. تبليغ ديني، فرايندي بسيار پيچيده و حساس و آسيب پذير است كه بدون توفيق در برقراري ارتباط زنده و نزديك با مخاطب، كارمد و كامياب نخواهد بود.

۴. مبلغان هماره بايد آشنايي خود را با خواسته ها، دل مشغولي ها و حساسيت هاي فكري و روحي مخاطبان خود، افزايش دهند. از آن جا كه نويسنده و خواننده ي وبلاگ مي توانند هويت خود را ناشناخته نگه دارد، اين امكان فراهم مي شود كه هر دو، به دور از تعارفات معمول و محافظه كاري هاي زيان بار سخن بگويند. اين گونه بي ملاحظگي هاي مثبت، مبلغ را سريع تر و كارآمدتر از روش هاي معمول، به گراني گاه ها مي رساند و در وقت و توان او صرفه جويي مي كند. وبلاگ نويسي كه درد دين دارد و متكي به انديشه ي خود است، جز به زخم ها نمي انديشد و گرديدن گرد گره هاي كور، شغل او است.

۵ . وبلاگ به دلايل بسياري كه برخي را باز گفتيم، چنان جايگاهي در ايران يافته است كه شگفتي جهانيان را نيز برانگيخته است. اين جايگاه و گستره حيرت انگيز، نويسندگاني را كه دغدغه دين گستري دارد، سالياني است كه به خود مي خواند اين است و جز اين نيست كه بي اعتنايي و بي مبالاتي در برابر جهان فراخ و جنجالي وبلاگ ها، ميدان بزرگي را براي تاخت و تازهاي هوشمندانه و امروزين، از دست مبلغان و مروجان هر كيش و مرامي مي گيرد و آنان را به خلوت هاي سرد و تاريك فراموشي تبعيد مي كند.

۶ . ناگفته نماند كه اينترنت و همه ي فرزندان آن، مانند وبلاگ، ماهيت ابزاري دارند و همچون ديگر ابزارهاي بشري، كاركردي جز افزايش سرعت و توسعه و كارآمدي ندارد. بنابراين نمي توان هماره شكست يا توفيق خود را به گردن آن بگذاريم ؛ زيرا «ابزار» همان گونه كه از ماهيت و طبيعت آن بر مي آيد. در مرتبه دوم اهميت و كارآيي است. پيش از آن، بايد در اصلاح انديشه و روش هاي ذهني خود بكوشيم. ابزار، هر چه قوي تر و كارآمدتر باشد، فقط در برآوردن آنچه از او خواسته مي شود، موفق تر است. همين ذهنِ مشوش و ناهمگون با نيازهاي واقعي انسان معاصر، با ورود به محيط هاي اكتيوي همچون اينترنت، تشويش وناهمگوني خود را بيشتر آشكار مي كند. بدين رو نبايد درمان همه ي دردهاي خود را در تبديل ابزارهاي سنتي به ارتباطات مدرن جستجو كنيم. پيش از آن بايد انديشه ي خود را باز سازيم و كاستي هاي آن را بشناسيم و ناراستي هايش را اصلاح كنيم.

۷. در اين نوشتار عيب مي را نگفته، هنرش را گفتيم. جا دارد كه در تحقيق و نوشته اي ديگر، به زيان ها و آسيب هاي وبلاگ كه برخي اجتناب پذير و برخي ناگزير است، نيز پرداخت.

اكنون همين قدر مي افزاييم كه اين رسانه ي غول آسا كه از چراغ جاوي اينترنت سربرآورده است، آسيب هاي فراواني نيز به زبان، فرهنگ و هنجارهاي انساني زده است. گسيختگي افسار نثر، انتحال(سرقت علمي)، ارضاي شهوت شهرت طلبي برخي و هنجارشكني هاي بي حد و مرز، از آن جمله است. خوانندگان و وبگردان، نيك مي دانند كه در ميان هزاران وبلاگ، كمتر مي توان قلم ها و انديشه هايي را جست كه برخوردار از سلامت و صلابت باشند. البته در جنب آن همه آلودگي هاي قلمي و تصويري، محيط هاي بسياري را نيز مي توان يافت كه از زبان گويا و انديشه پويا برخوردارند و اين دنياي مجازي و موازي را لذت بخش مي كنند.

ناگفته نماند كه جهان شيشه اي اينترنت، همچنان كه مجازي است، موازي نيز هست. يعني اگر چه شهري است با قوانين و هنجارهاي خود، اما جدا از دنياي واقعي نيست. آلودگي هايي اين دنياي سبك سر، آيينه اي است محدّب كه بيرون از خود را در ابعادي بزرگ تر نشان مي دهد. با اين همه بايد انصاف داد كه اينترنتِ ايراني، اگر چه تمايلي به تسليم شدن در برابر قانون هاي رسمي را ندارد، اما از مراعات قوانين نانوشته و نامرئي نيز ناگريز است. وبلاگ نويسان نيك مي دانند كه حيات اينترنتي و اعتبارشان در اين شهر آشفته، به گردن نهادن در برابر مقرارتي است كه خاستگاه هاي انساني و عرفي دارند. اين مقررات اگرچه بر روي هيچ كاغذي نيامده است و اگر آمده، حكم سند براي دادگاه و قاضي را ندارد، اما گاه چندين برابر قوانين كاغذي، كارايي و هيبت دارند .زيرا همه ي شهروندان وبلاگستان اينترنت، ارزيابان وناظران يكديگرند و در اين ميدان فراخ، به عدد بازيكنان، داوراني در جنب و جوش اند كه هميشه دست در جيب دارند.

۸ . به زعم نگارنده، مديران ارشد حوزه هاي علميه و يا هر نهاد ديگري كه دين و كاركردهاي ديني را براي انسان معاصر، همچنان ضروري و بي بديل و رقيب مي دانند، بايد هر چه زودتر به سوي تشكيل مجالسي پيش روند كه در آنها منابر ديجيتال بر پا است. منبر، نخستين و مؤثرترين رسانه اسلامي در همه ي ادوار تاريخي بوده است. اين رسانه ي ارجمند كه همچنان پويا و گويا است، هرگز جايگاه خود را در ميان متدينان و صاحب دلان از كف نخواهد داد؛ اما به تنهايي نيز قادر به كشيدن بار تبليغ ديني بر دوش خود نيست. اهتمام انحصار طلبانه به يك يا دو رسانه موجود، گرهي از كار فروبسته ما نمي گشايد، كه بر ناهمگوني ما با دنيايي كه در آن زندگي مي كنيم، مي افزايد. اگر روزي توانستيم همه ي مخاطبان بالقوه خويش را به استفاده از يك رسانه يا استقبال از يك نوع برنامه ي تبليغي قانع يا مجبور سازيم، بسندگي به يك روش تبليغي نيز موجه مي نمود؛ اما يك دست سازي مخاطبان هرگز در امكان نخواهد بود و حوزه هاي ديني هماره بايد خود را براي حضور در محيط هاي نو و بكر آماده كنند؛ زيرا غيبت از هر مسابقه اي، به معناي واگذاري آن به رقيبان است.

تجربه به ما آموخته است كه چنين فعاليت هايي در حوزه، بدون مقدمه چيني هاي رسمي و زمينه سازي هاي معنوي، امكان وقوع نخواهند يافت. هر چند ديريا زود دانش آموختگان حوزه، خود بدان سو خواهند رفت .اما حضور خود جوش، با همه امتيازاتي كه دارد، به كُندي صورت مي گيرد و ما علي الرسول الا البلاغ.

پي نوشت ها

۱. برخي تارنوشت را مناسب ترين ترجمه فارسي براي «وبلاگ» مي دانند.
۲. اين شماره سنجي و بسامدگيري را يكي از مؤسسات وابسته به بي بي سي گزارش كرده است. ر.ك: سايت انگليسي بي بي سي، اول دسامبر ۲۰۰۴.
۳. روزنامه شرق، ويژه نامه جمعه ۲۵/۱۰/۸۳ ، ص ۹.
۴. همان.
۵. كتاب ماه كليات، شماره ۸۰ ـ ۷۹ (ويژه وبلاگ نويسي) رضابهبهاني، «پديده وبلاگ»، ص ۱۲.
۶. منبع خبرگزاري ايتنا، دوم بهمن ۸۳ .
۷. ر.ك: وحيد قاسمي، وبلاگستان، شهر شيشه اي، پيش گفتار، ص ۳.
۸. نمونه آشكار و مثال زدني آن اعتراض وبلاگ نويسان و جامعه اينترنتي ايران به اطلس منتشره از سوي نشنال جئوگرافيك بود كه نام خليج فارس را به خليج عربي، تحريف كرده بود. خوشبختانه اين اعتراض مبتكرانه اثر نيز كرد و مؤسسه مذكور را وادار به تغيير موضع كرد.
۹. ر.ك: روزنامه هموطن، ۲۱ دي ماه ۸۳ .
۱۰. ر.ك: كتاب ماه كليات، همان، ص ۴۰۷.


امتیاز:
 
بازدید:
[ ۵ اسفند ۱۳۹۳ ] [ ۰۳:۴۱:۰۵ ] [ مشاوره مديريت ]

وبلاگ ، منبرهاي ديجيتال (4)

نوشته :استاد رضا بابائي ، پژوهشگر و مسئول انجمن قلم حوزه علميه

۹. گفتگوي فعال و رودرو: شايد بتوان گفت مهم ترين سود علمي وبلاگ ها ناظر بودن بر يكديگر است. خواننده وبلاگ مي تواند پس از مطالعه ي يك مقاله مهم در يك وبلاگ، ده ها نقد و بررسي آن را در ديگر وبلاگ ها پي گيرد. هرگاه مقاله يا خبر يا نكته ي در خوري در يكي از وبلاگ ها ظاهر مي شود. به سرعت گاهي به فاصله يك ساعت ـ نوشته هايي ناظر بر آن در وبلاگ هاي مختلف قابل دست يابي است. نقد يك مقاله در نشريات سنتي گاه چنان با تأخير صورت مي گيرد كه ديگر فايده اي بر آن مترتب نيست. به همين دليل است كه وبلاگ نويسان علي رغم آنكه از هرگونه نظارت و كنترل بيروني فارغ اند، مي كوشند سنجيده تر سخن گويند؛ زيرا به تجربه دريافته اند كه نوشته هاي سست و بي بنيان در اينترنت دو گونه واكنش را بر مي انگيزد: سكوت تلخ و تمسخر. نويسندگان دوست مي دارند كه نقد شوند؛ اما اگر چنان ننويسند كه ارزش نقد را داشته باشد، به ديوار سكوت بر مي خورند و يا استهزاي تني چند را بايد تاب آورند. ناگفته نماند كه وبگردي و استفاده از وبلاگ ها نياز به تجربه و اندكي آگاهي هاي فني دارد كه بدون آنها نمي توان از اين فايده و ديگر فوايد وبلاگ بهره مند شد. يك وبگرد حرفه اي، به خوبي مي داند كه براي خواندن نقد مقاله اي بايد چه كرد به كجاها سركشيد.

۱۰. آساني و ارزاني: امتياز مهم ديگري كه مي توان براي وبلاگ شمرد، سادگي توليد و راه اندازي آسان آن است براي ساختن يك وبلاگ، تقريبا به دانش فني و امكانات ويژه اي نياز نيست. البته سازنده ي وبلاگ، هر چه با امور فني آشناتر باشد، يا بيشتر بتواند از تجربه ديگران استفاده كند، وبلاگ كارآمدتر و زيباتري را مي آفريند. اما ساختن وبلاگ و شروع نوشتن در آن، با كمترين دانش فني، تخصص و تجربه نيز ممكن است. ساخت آسان و قيمت ارزان، گروه هاي بسيار متفاوتي را جذب نوشتن در وبلاگ كرده است؛ به طوري كه در ميان آنان، طيف بسيار گسترده و متنوعي از همه طبقات اجتماعي، به چشم مي خورد: پزشك، پرستار، خلبان، كارمند، كارگر، دانشجو، طلبه، نويسنده ي حرفه اي، مؤلف، ويراستار، روزنامه نگار، ورزش كار، خانه دار، مهندس، فعال سياسي، شاعر، هنرپيشه، استاد، مترجم، معلم، صاحبان مشاغل آزاد، بازاري، مغازه دار... رسانه هاي ديگر هيچ گاه نخواهند توانست چنين اجزاي ناهمگون و متنوعي را گرد هم آورند و زير يك سقف بنشانند. وبلاگ و ديگر شاخه هاي متن محور اينترنت، بخش عمداي از اين موفقيت دور از انتظار را، وامدار ساخت آسان و تقريبا رايگان خود هستند.