مشاوره مديريت - آموزش مديريت - آموزش فروشندگي حرفه‌اي
 
نويسندگان
عضویت
نام کاربری :
پسورد :
تکرار پسورد:
ایمیل :
نام اصلی :
آمار
امروز : 4127
دیروز : 1950
افراد آنلاین : 12
همه : 5160516

روش يادداشت برداري
هم‌چنين يادداشت‌ها، اگر به صورت ترجمه، تلخيص، نقل به معني، اقتباس، نقل قول غير مستقيم، تغيير عبارات و ... انجام گرفته و « عين عبارت » نيست، به اين روش و خصوصيت اشاره شود.گاهي يك مطلب، در منابع متعددي وجود دارد. اگر به يكي ز آن‌ها كه معتبرتر و كهن‌تر است اكتفا شود بهتر است؛ مگر اين‌كه به دليل خاصّي بخواهيم به منابع متعدد اشاره كنيم، كه در اين صورت مدرك دقيق مطلب را از هر چند مأخذ ذكر مي‌كنيم.تهيه كنندة يادداشت و نويسنده آن ( فيش نويس ) خوب است قيد شود، تا معرف برگه‌هاي يادداشت باشد. ذكر تاريخ يادداشت برداري هم مفيد و مكمل آن است. وقتي كه صرف تهيه يك فيش دقيق و استاندارد مي‌شود هدر نرفته است، زيرا از هدر رفتن‌هاي وقت در آينده و بي ثمر بودن يادداشت‌ها جلوگيري مي‌كند. نوعي سرمايه گذاري زماني است كه بهرة آن در آينده روشن مي‌شود.مراجعة مجددگاهي بايد سراغ يادداشت‌هاي قبلي رفت. در اين مراجعه، چه بسا نياز به اصلاح يا تمكيل آن‌ها باشد كه عملي مي‌شود. گاهي اطلاع از يادداشت‌هاي پيشين، سبب جلوگيري از دوباره كاري و يادداشت مجدد و مكرر يك مطلب مي‌گردد؛ به علاوه، يادداشت براي بهره‌برداري است. نوشتن و بايگاني كردن،‌ آن‌ها را از خاصيت مي‌اندازد.گاهي مطالعه كننده، به مطلب خوبي بر مي‌خورد يا آن را مي‌شنود و به فكر يادداشت برداري مي‌افتد. غافل از آن‌كه قبلاً آن را نوشته است. مراجعة مجدد به يادداشت‌ها جلوي اين ضايعات را مي‌گيرد.عين عبارت يا محتوا؟آن‌چه در فيش‌ها يادداشت مي‌شود، به يكي از دو صورت زير مي‌تواند باشد:الف. عين عبارات منقول از مأخذ ( نقل قول مستقيم )ب. مضمون و محتوا ( نقل قول تفسيري ).در صورت اول، خود الفاظ گوياي مفهوم مورد نظر است. اما در صورت دوم، با عبارات خودمان مضمون و خلاصه مطلب مطالعه شده را مي‌نويسيم، آن‌گاه به ذكر منبع مي‌پردازيم، تا خودمان يا ديگران هنگام نياز، به اصل مأخذ رجوع كنيم. در اين نوع، طبعاً عبارت توضيحي ما بايد پيش از عنوان قيد شده در برگة يادداشت باشد.در هر دو نوع نويسندة يادداشت اگر نظرية خاصّي پيرامون موضوع دارد، مي‌تواند در پايين همان برگه بنويسد.برگه‌هاي ارجاعيبهره گيري از « سيستم ارتباطات » در تحقيق و فيش برداري مفيد است. ربط دادن موضوعات به يكديگر، ذهن خواننده و نويسنده را غنا مي‌بخشد. يافتن ارتباط‌ها بين مطالب و موضوعات، هم وسعت اطلاعات مي‌خواهد، هم ذوق و سرعت انتقال ذهني.از اين روش، در برگه‌هاي يادداشت هم مي‌توان استفاده كرد. گاهي محتواي يك يادداشت به يك يا چند يادداشت ديگر هم ارتباط مي‌يابد و آن‌ها در كنار هم كه قرار گيرند، برداشت بهتر و بيشتر و دقيق‌تري مي‌توان از موضوع داشت. اگر فيش‌ها شماره و كد داشته باشد، مي‌توان در پايان هر فيش، به شمارة فيش‌هاي ديگر كه با آن مربوط است اشاره كرد، يا همان عنوان‌هاي يادداشت‌ها را كه به صورت « نمايه » مورد استفاده قرار مي‌گيرد در ارجاع، مورد توجه قرار داد؛ مثل اين‌كه يادداشت « احترام والدين »، قابل ارجاع به برگه‌هاي « حقوق » و « اخلاق خانوادگي » است، يا در پايان يادداشتِ « نهج البلاغه » مي توان نوشت ( ‘ سيد رضي ) كه به آن سر‎ْ عنوان هم رجوع شود.تنظيم سيستم ارتباطي بين واژه‌ها، مفاهيم، سرعنوان‌هاي موضوعي و كتاب‌ها و منابع، كتري مهم و دقيق، در عين حال بسيار كارساز و مفيد است و حتي در كتاب شناسي و تحقيق هم كاربرد دارد و براي محققان نقش واسطه و رابط را براي دستيابي به منابع ديگر يا موضوعات مرتبط و هم خانواده ايفا مي‌كند. ( در بحثِ « روش تحقيق » هم اشاره‌اي به اين مسأله شده است.)استنساخ و كپي گرفتنهميشه نوشته‌ها و آثار قلمي، در معرض گم شدن، خراب شدن، به سرقت رفتن و ... بوده است و از اين طريق، گاهي زحمات دراز مدت يك پژوهش‌گر، يك جا از بين مي‌رود و جز غصّه برايش باقي نمي‌ماند.به همين جهت، بجاست كه از يادداشت‌ها و دست نوشته‌هايي كه وقت و زحمت زيادي صرف تهية آن شده است، نمونه يا نمونه‌هاي متعددي به صورت استنساخ، زيراكس يا با استفاده از كاربن تهيه شود تا اگر احياناً مفقود شد، يا در حادثه‌اي از بين رفت، محصول زحمات در جاي ديگر و به صورت نسخة ديگر موجود باشد.در اين زمينه، اندوه محققاني كه تنها نسخة موجود از كاوش‌ها و يادداشت‌ها چندين سالة خود را در اثر سهل انگاري از دست داده‌اند و ديگر حوصله و مجال تحقيق و نگارش مجدد نداشته‌اند، ماية عبرت است.[1]جواد محدثي، روش‌ها، ص 59. [1] . دربارة كيفيت يادداشت و تنظيم و سازماندهي فيش‌ها نكاتي هم در بحث « روش تحقيق » بيان شده كه بجاست مراجعه كنيد. دسته بندي : فيش برداري و روش تحقيق روش دستيابى به منابع و فهرست‌بردارى از آنها استفاده از كتاب‌شناسى‌ها اين منابع به‌وسيله مؤسسات و سازمان‌هاى دولتى و غيردولتى و كتابخانه‌هاى بزرگ تهيه مى‌شود، و اطلاعاتى درخصوص مقاله‌ها و كتاب‌هاى نوشته شده درباره موضوع خاصى را ارائه مى‌دهد. كتاب‌شناسى‌ها روزبه‌روز تخصصى‌تر مى‌شود و براى مقاطع زمانى و تاريخى خاصى تهيه مى‌گردد و دسترسى به منابع را تسهيل مى‌كند. استفاده از فهرست مقالات مؤسسات دولتى و غيردولتى و كتابخانه‌ها اقدام به تنظيم فهرست مقالات براساس موضوع يا حروف الفبا يا نوع مجله يا نشريه مى‌كنند و امكان مناسبى را در اختيار محقق قرار مى‌دهند. استفاده از نمايه‌ها نمايه‌ها حاوى اطلاعاتى درباره كتاب‌ها و مقالات منتشر شده است كه هرچند وقت يك بار منتشر مى‌شود. نمايه‌ها كتاب‌ها و مقالات را بصورت موضوعى و به تفكيك رشته يا موضوع علمى خاص تنظيم و طبقه‌بندى مى‌كنند و به محقق امكان دستيابى به تازه‌هاى علمى و انتشاراتى را مى‌دهند. استفاده از كتابخانه كتابخانه‌ها گنجينهٔ معارف بشرى هستند و اين معارف در آنها بصورتى خاموش حفاظت و نگهدارى شده، مورد استفاده محققان علاقه‌مندان قرار مى‌گيرند. كتابخانه‌ها داراى برگه‌دان‌هايى است كه معرف كتاب‌هاى موجود در آنها بوده، براساس حروف الفبا تنظيم شده است. اين كار به سه صورت موضوع، عنوان و نويسنده وجود دارد و محقق با داشتن يكى از اين سه مورد مى‌تواند به برگه‌دان‌ها مراجعه و كتب موردنظر را جستجو نمايد. امروزه در كتابخانه‌ها از رايانه و شبكه‌هاى اطلاع‌رسانى استفاده مى‌شود و اطلاعات كتابخانه‌ و مدارك آن در حافظهٔ رايانه ضبط مى‌شود. محقق با مراجعه به رايانه سريع‌تر مى‌تواند به منابع موجود در كتابخانه كه مرتبط با موضوع تحقيق او هستند، دسترسى پيدا كند. استفاده از فهرست تحقيقات مراكز تحقيقاتي، دانشگاه‌ها يا سازمان‌هاى مسئول امور تحقيقات علمى (در ايران مركز اسناد و مدارك علمى وزارت فرهنگ و آموزش عالى چنين مسئوليتى را برعهده دارد.) چه بصورت موضوعى و چه بصورت مقاطع زمانى (ماهانه، سالانه و ...) اقدام به تدوين فهرست تحقيقات انجام شده مى‌نمايند. اين فهرست‌ها شامل تحقيقاتى است كه استادان يا مراكز تحقيقاتى و سازمان‌هاى دولتى انجام مى‌دهند. همچنين، پايان‌نامه‌هاى دانشجويان بصورت عمومى يا بصورت رشته‌اى تنظيم و منتشر مى‌گردد و مى‌تواند مورد استفاده محقق قرار گيرد. بررسى اين فهرست‌ها براى محقق از اوليت خاصى برخوردار است؛ زيرا وى بايد در آغاز كار از تحقيقات ديگران در مورد مسئله خود مطلع شود تا دچار دوباره‌كارى نگردد. استفاده از چكيده‌ها براى سهولت دسترسى محققان به مقالات و گزارش‌هاى تحقيقي، معمولاً مؤسسات علمى و دانشگاهى اقدام به تهيه كتابچه يا جزوه‌اى مى‌نمايند كه حاوى چكيده و خلاصه‌اى از محتواى مقالات و گزارش‌هاى تحقيق و پايان‌نامه‌ها است و معمولاً بصورت يك يا دو صفحه تهيه مى‌شود و استفاده از آنها باعث صرفه‌جويى در وقت محقق مى‌گردد. استفاده از مجموعه مقالات از آنجا كه براى بحث و بررسى دربارهٔ مسائل علمى معمولاً هم‌انديشى‌ها، سخنرانى‌‌ها، محافل علمي، انجمن‌ها، و كنگره‌هاى علمى تشكيل مى‌گردد، محقق بايد محتواى مقالاتى را با مسئله تحقيق او ارتباط دارد مورد بررسى و مطالعه قرار دهد. مقالات اين‌گونه مجامع علمى معمولاً قبل از تشكيل بصورت خلاصه مقالات و بعد از تشكيل بصورت مجموعه مقالات تدوين و منتشر مى‌گردد كه مى‌تواند مورد استفادهٔ محقق قرار گيرد. استفاده از روش مصاحبه از اين روش، محقق به دو صورت مى‌تواند استفاده كند: اول، با استادان و صاحب‌نظران و آگاهان مصاحبه كند و كتاب‌شناسى و فهرست منابع موضوع مورد مطالعه خود را كمتر نمايد. دوم، با صاحبان آثار و محققان ديگر در خصوص توضيح و توجيه بيشتر مسئله و روش‌هاى كار، مصاحبه نمايد و از نظريات آنها استفاده كند. استفاده از آرشيوها روزنامه‌ها، جرايد، تصاوير معمولى و ماهواره‌اي، نقشه‌ها، فيلم‌ها و نوارها از منابع مهم مطالعاتى محقق هستند. اينگونه منابع داراى آرشيو خاصى هستند. اينگونه منابع داراى آرشيو خاصى هستند و محقق مى‌تواند با مراجعه به آرشيو مربوط از اطلاعات مندرج در آن استفاده نمايد. منبع: سايت آفتاب دسته بندي : فيش برداري و روش تحقيق دانشجويان و مهارتهاي پژوهشي مركز اطلاعات و مدارك علمي ايران نوشته: Barbara Quartonترجمه: فرزانه امين پور[1] چكيدهدانشجويان جديد دانشگاهها و موسسات آموزشي اغلب از وجود منابع اطلاعاتي كه از طريق كتابخانه دانشگاهي آنان قابل دسترسي است، بي اطلاع‌اند. به همين دليل، بسياري از آنان براي برطرف كردن نيازهاي پژوهشي و اطلاعاتي خود به سايتهاي اينترنتي كه بطور آزاد در دسترس عموم مردم قرار دارد، مراجعه مي كنند. تاكيد اين دانشجويان بر استفاده از چنين منابعي خود موجب تضعيف تحقيقات و پژوهشهاي آكادميك آنان مي شود زيرا اينترنت - برخلاف عقيده اكثر دانشجويان – در برگيرنده همه دانش موجود در جهان نيست و در آينده هم نخواهد بود. در واقع، دانشجويان بايد لزوم بكارگيري ابزارهاي مخصوص پژوهش را درك كرده، با كاربرد اين ابزار آشنا شده و بياموزند كه به همه منابع اطلاعاتي موجود - از جمله اينترنت - با ديده اي انتقادي بنگرند. اين مقاله به بررسي و تشريح سياستهاي آموزشي[2] و مهارتهاي پژوهشي[3] مورد نيازي مي پردازد كه مي تواند در زمينه استفاده از كتابخانه، انجام تحقيق و تهيه يك مقاله پژوهشي[4] مستدل و ارزشمند مورد استفاده دانشجويان و استادان رشته هاي گوناگون دانشگاهي قرار گيرد.مقدمهدر حال حاضر، كتابخانه هاي دانشگاهي منابع اطلاعاتي متنوع و برجسته‌اي را در دسترس دانشجويان و ساير كاربران خود قرار مي دهند كه شامل دايره المعارفهاي موضوعي[5]، تك نگاشتها، پيايندها و پايان نامه ها مي شود. علاوه بر آن، ابزارهاي قدرتمندي نظير فهرستهاي پيوسته[6]، سرويس هاي امانت بين كتابخانه اي[7] و بانكهاي اطلاعاتي ويژه اي را براي دسترسي به اين منابع در اختيار كاربران خود قرار مي دهند. متاسفانه تعداد زيادي از دانشجويان يا اساسا از وجود چنين منابعي بي اطلاع هستند و يا نمي دانند كه چگونه از آنها استفاده كنند.از آنجا كه تنها تعداد بسيار اندكي از دانشگاهها ارزيابي سواد اطلاعاتي[8] دانشجويان را به عنوان بخشي از شرايط فارغ التحصيلي آنان ضروري مي دانند، بسياري از دانشجويان واحدهاي درسي رشته خود را در حالي پشت سر مي گذارند كه تنها دانش اندكي در زمينه انجام پژوهش، چگونگي استفاده از ابزار پژوهش[9] و ارزيابي منابع دارند. از اين روي، دانشجويان فاقد مهارتهاي پژوهشي و سواد اطلاعاتي لازم پس از فراغت از تحصيل قادر به فعاليت موثر و مطلوب در محيط هاي تكنولوژيكي پيشرفته نخواهند بود.هر چند كه تقريبا همه مدرسان و اساتيد دانشگاه بر ضرورت نقش سواد اطلاعاتي به عنوان يك عنصر اساسي در آموزش عالي تاكيد دارند، اما در عين حال اين نكته روشن نيست كه سواد اطلاعاتي در كدام يك از برنامه هاي درسي دانشگاه مورد توجه قرار مي گيرد: كلاس كامپيوتر؟ كلاس آيين نگارش؟ كلاس درس روش تحقيق؟ ...واقعيت آن است كه سواد اطلاعاتي فراتر از متون درسي خاص است و مي تواند در كلاسهاي درسي گوناگون مطرح شده و آموزش داده شود. اساتيد دانشگاه در هر كلاسي مي توانند به طرح تكاليفي بپردازند كه موجب افزايش مهارتهاي سواد اطلاعاتي دانشجويان شود. تمرين درس روش تحقيقتمرينات و تكاليف مربوط به درس روش تحقيق معمولا شامل انتخاب يك عنوان در يك زمينه موضوعي خاص و نوشتن مقاله مربوط به آن است. در اين حال، دانشجويان موظف به ارائه يك فرضيه پژوهش و اثبات آن با استفاده از اطلاعات موجود مي باشند. طرح چنين تكاليفي هر چند كه ساده به نظر مي رسد ولي موجب بروز مشكلات و سوالات بسيار براي دانشجوياني كه از سواد اطلاعاتي لازم بي بهره اند، مي شود. بطور مثال:- چگونه مي توان يك عنوان خاص انتخاب كرد؟- چگونه مي توان اطلاعات تخصصي مربوط به آن عنوان را يافت؟- اصولا اطلاعات تخصصي چيست و چگونه مي توان آن را از ديگر متون منتشر شده متمايز ساخت؟تمركز روي يك عنوانپژوهشگران تازه كار معمولا شناخت زيادي در مورد روشهاي مختلف پژوهش و انتخاب يك روش خاص، طرح سوال پژوهشي[10] و گردآوري اطلاعات تخصصي مربوطه ندارند. دايره المعارفهاي موضوعي از مهمترين ابزارها و مواد كتابخانه اي محسوب مي شوند كه مي توانند در جريان طرح سوالات پژوهشي و تهيه اطلاعات معتبر مورد استفاده آنان قرار گرفته و به عنوان يك نقطه شروع براي پژوهشگران و ساير افرادي كه در جستجوي اطلاعات جامع و معتبر مي باشند، مفيد واقع شوند. دايره المعارفهاي موضوعي برخلاف دايره المعارفهاي عمومي[11] داراي مقالات طولاني تر و تخصصي تري هستند كه در آن هر مدخل بطور جامع مورد بررسي قرار مي گيرد. اين نوع دايره المعارفها معمولا جنبه هاي تاريخي، چارچوبهاي نظري و مباحثات مطرح شده در يك رشته يا يك زمينه موضوعي را مطرح كرده و به اين طريق به پژوهشگر كمك مي كنند تا اطلاعات مستند و معتبري در آن زمينه كسب نمايد.كتابشناسي ها در زمره منابع كتابخانه اي محسوب مي شوند كه دانشجويان را به منابع مطالعاتي مرتبط ديگري هدايت كرده و به آنان امكان مي دهند تا موضوعانان خواسته شود كه ليستي از كليدواژه ها و همچنين مترادف ها و اشكال گوناگون كلمات مرتبط با پژوهش خود را تهيه كنند و پس از آن چند گزاره جستجو براي استفاده در بانكهاي اطلاعاتي تنظيم نمايند.ملزم ساختن دانشجويان به ارائه خلاصه اي از طرح برنامه پژوهشي خود نه تنها موجب مي شود كه دانشجويان با ديدي انتقادي به فعاليتهاي آينده خود بنگرند، بلكه به مدرسان نيز كمك مي كند تا از سير پيشرفت و كسب مهارت دانشجويان در زمينه انجام پژوهش مطلع شوند. به علاوه، موجب مي شود دانشجويان به تفكر و تعمق در مورد كلمات، معاني آنها و همچنين ارتباط بين آنها با ديگر كلمات نيز عادت كنند. اين مهارتي است كه در جريان كار با بانكهاي اطلاعاتي گوناگون ضروري بوده و به اين ترتيب در مورد دروس ديگر هم قابل تعميم است. جستجوي متونپس از تهيه يك سوال پژوهشي مناسب و تنظيم چند گزاره جستجو كه آن سوال را بخوبي توصيف كند، دانشجويان براي جستجو و يافتن اطلاعات در زمينه موضوع تحقيق خود با استفاده از بانكهاي اطلاعاتي مورد اشتراك كتابخانه آماده مي باشند. با اين حال، كتابداران شاغل در اين كتابخانه ها اغلب متوجه مي شوند كه دانشجويان معمولا به سمت بانكهاي اطلاعاتي عمومي گرايش دارند كه امكان دسترسي آنان را به مقالات كوتاه مجلات و نشريات علمي فراهم مي آورد. هر چند كه كار با اين بانكهاي اطلاعاتي بسيار آسان تر است اما در هر حال اين بانكها منبع مناسبي براي ارائه اطلاعات تخصصي در يك زمينه موضوعي خاص بشمار نمي روند زيرا اين بانكها به نمايه كردن كتابها، مدارك و پايان نامه ها نمي پردازند و تنها تعداد معدودي از مجلات مشخص را پوشش مي دهند كه در اين صورت هم حتي مقالات منتشر شده پيش از دهه 1970 اين مجلات را هم نمايه نمي كنند. بنابراين دانشجويان بايد با كاربرد ابزار ها و بانكهاي اطلاعاتي تخصصي نظير ERIC (بانك اطلاعات آموزشي وزارت آموزش امريكا) و يا PsycINFO (بانك اطلاعات روانشناسي انجمن روانشناسي امريكا) آشنا شوند.استفاده توام از بانكهاي اطلاعاتي عمومي و تخصصي به دانشجويان امكان مي دهد تا در بانكهاي اطلاعاتي تمام متن عمومي كه مي شناسند جستجو كرده و در عين حال با ابزارهاي اطلاعات تخصصي كه مدارك منتشر شده زيادي را در يك زمينه موضوعي خاص پوشش مي دهند نيز آشنا شوند. به اين ترتيب، دانشجويان مي توانند مدارك و منابع عمومي و علمي را بطور دقيق تري ارزيابي و با يكديگر مقايسه كنند.راهبرد آموزشيپس از طرح يك بحث كوتاه كلاسي در زمينه تفاوتهاي موجود بين مقالات مجلات عمومي و مقالات مجلات تخصصي، دانشجويان مي توانند به انجام يك تمرين ساده در زمينه جستجو در دو بانك اطلاعاتي عمومي و تخصصي بپردازند. بطور مثال، اين تمرين مي تواند در زمينه يافتن يك مقاله از مجله اي در يك بانك اطلاعاتي عمومي و يك مقاله از يك بانك اطلاعاتي تخصصي باشد. پس از مطالعه هر دو مقاله، دانشجويان مي توانند متني در حدود نيم صفحه در مورد ارزيابي و مقايسه اين دو مقاله تهيه كنند. در اين راستا، توصيه مي شود كه اساتيد مولفه هايي را براي اين ارزيابي در اختيار دانشجويان خود قرار دهند، مانند:- آيا هر دو مقاله اطلاعاتي در زمينه مدرك تحصيلي و سمت نويسنده يا نويسندگان در اختيار خواننده قرار مي دهند؟- آيا منابع مورد استفاده و مشخصات مجلاتي كه اين مقالات در آنها قرار گرفته اند، معرفي شده است؟- مخاطبين دو مقاله چه كساني هستند؟- آيا ديدگاهها و مباحث مطرح شده در اين دو مقاله به هر طريق داراي سوگيري و تعصب است؟- آيا اظهارات موجود در هر دو مقاله، مستدل و بر پايه واقعيت اند؟هدف از طرح اين تمرين آن است كه دانشجويان به تفكر انتقادي در مورد منابع اطلاعاتي مختلف ترغيب شده و ياد بگيرند كه ارزيابي هاي خود را بر پايه محتوا، جامعيت و اعتبار منابع اطلاعاتي انجام دهند.نتيجه گيريسياستهاي آموزشي كه در اين مقاله مورد بررسي قرار گرفت، فرصتهاي مناسبي در اختيار دانشجويان قرار مي دهد تا از يك سو منابع اطلاعاتي معتبري را در زمينه تحقيقات خود بيابند و از سوي ديگر، با نحوه ارزيابي يافته هاي خود نيز آشنا شوند. به اين ترتيب، دانشجويان ياد مي گيرند كه چگونه و از چه منبعي پاسخ سوالات پژوهشي خود را بيابند، منابع و مدارك بازيابي شده را نقد و ارزيابي كنند و سرانجام يك مقاله خوب و ارزشمند تهيه نمايند. اين توانائيها يعني جستجو و يافتن منابع اطلاعاتي مناسب و همچنين ارزيابي منتقدانه نتايج بدست آمده را مهارتهاي سواد اطلاعاتي مي نامند. مهارتهاي سواد اطلاعاتي را مي توان با انجام تمرينات منظم مبتني بر تفكر انتقادي افزايش داد. به عبارت ديگر، دانشجوياني داراي ديدگاهي انتقادي در زمينه هاي خاص مي باشند كه مي دانند چگونه از منابع اطلاعاتي مربوط به موضوع مورد نظر خود استفاده كنند و در عين حال خصوصيات و اهداف آنها را نيز تشخيص مي دهند. در هر حال، توسعه سواد اطلاعاتي دانشجويان در بالا بردن سطح يادگيري آنان نه تنها در كلاس درس كه در زندگي روزمره نيز كاملا موثر خواهد بود.پي نوشت ها:[1] . كارشناس ارشد كتابداري و اطلاع رساني پزشكي، اداره اطلاع رساني دانشگاه علوم پزشكي اصفهان [2] .Teaching Strategies[3]. Research Skills[4]. Research Paper[5]. Subject Encyclopedias[6]. Online Catalogs[7]. Interlibrary Loan Services[8]. Information Literacy[9]. Research Tools[10]. Research Question[11]. General Encyclopedias[12]. Britannica[13]. Critical Thinking[14]. Search Strategy[15]. Content[16]. Usability[17]. Relevance[18]. Search Statement[19]. Keywords[20]. Operator منبع: Quarton, Barbara, (2003). "Research Skills and the new Undergraduate". Journal of Instructional Psychology. Vol 30(2). Available at: http:/واني؛ چهار. برخورداري از صبر و حوصله در هنگام نمونه خواني. علت اينكه مي‏گوييم نمونه خوانيِ كتابتان را نخست به شخص ديگري بدهيد، اين است كه چون نويسنده كتاب با مطالب آن آشناست و اين مطالب از پيش، در ذهن او نقش بسته‏اند، همين موجب مي‏گردد كه برخي از كلمات بدون اينكه غلط‏گيري شوند از برابر چشم او سريعا عبور نمايند و دوم اينكه پس از غلط‏گيري آغازين، وقت شما هنگام غلط‏گيري مجدد، كمتر تلف خواهد شد و سوم اينكه اگر نمونه خوان، چيزي را به اشتباه غلط‏گيري كرده باشد، متوجه آن نيز خواهيد گشت. پس از حروفچيني، تحقيقات و تأليفات خويش را ـ افزون بر شخص ديگري كه گفته شد ـ حتما خودتان نيز آنها را غلط‏گيري كنيد و اين كار را براي خود، كسر شأن ندانيد تا صحت تايپي كارتان از ضريب اطمينان بالاتري برخوردار باشد و در اين زمينه، به ديگران چندان اطمينان ننماييد. در صورتي كه فقط خودتان مطالب حروفچيني شده را غلط‏گيري مي‏كنيد، حتما غلط‏گيري را به صورت «مقابله متن حروف چيني شده با متن دستنوشتتان» انجام دهيد؛ زيرا ممكن است حروفچين، مثلاً شماره يك صفحه از مأخذي را اشتباه حروفچيني نموده و يا پاراگرافي از متن دستنوشت را جا انداخته و حروفچيني نكرده باشد و شما اگر غلط‏گيري را به صورت «مقابله» انجام ندهيد و فقط متن تايپي را غلط‏گيري كنيد، متوجه آن اشتباه و يا آن جا افتادگي نشويد و نيز خداي نخواسته گاه در دام غلطهاي كفرآميز يا زشت گون و يا خنده برانگيز نيفتيد و كتاب شما مانند آن كتابهايي نشود كه به جاي عبارت «برترين قضاوت كنندگان، حضرت اميرمؤمنان علي عليه‏السلام است»، اين گونه حروفچيني شده بود: «بدترين قضاوت كنندگان، حضرت علي عليه ‏السلام است.» و براي اينكه لبخندي بر لبانتان نيز نقش بندد، بايد بگوييم كه يك بار عنوان كتاب «روش فيش برداري و دسته بندي مطالب» به قلم اين جانب را اين گونه حروفچيني نموده بودند: «روش فيش برداري و بسته بندي مطالب.» تحقيقات و تأليفات خويش را متناسب با موضوع و محتواي آن و با قلمي زيبا به معصومان عليهم‏السلام و مانند آنان تقديم نماييم. مثلاً يكي از پژوهشگران و نويسندگان حوزوي،(1) «ندبه ‏هاي دلتنگي»اش را در عريضه‏ هايي به حضرت مهدي ـ عجل اللّه‏ تعالي فرجه الشريف ـ اين گونه تقديم كرده است»: پيشكش به آنان كه با آرزو زيستند و از درس انتظار، يك جمعه غيبت نكردند.» بكوشيم تا در هنگام پژوهش و نگارش، با وضو و رو به قبله باشيم. اين قلمزن، محققي را مي‏شناسد كه تاكنون تحقيقات خويش را بدون وضو به قلم نياورده است. از خداوند بخواهيم كه به آنچه مي‏ گوييم و مي‏ نويسيم، خود نيز عمل كنيم و از هر چه كه ديگران را باز مي‏داريم، خود نيز دوري نماييم كه نيك گفته ‏اند: «رطب خورده، منع رطب چون كند.» از خداوند بخواهيم كه در تحقيقات و تأليفاتمان ـ اگر «بود»مان بيش از «نمود»مان نيست ـ دست كم، «نمود»مان بيش از «بود»مان نباشد. به گفته «سعدي» در كتاب «بوستان»: مَنِه جان من آب زر بر پشيزكه صرّاف دانا نگيرد به چيز زراندودگان را بر آتش بَرَندپديد آيد آن گه كه مس يا زَرَند به اندازه بود بايد نمود خجالت نَبُرد آن كه نَنْمود و بود كه چون عاريت بركَنند از سرش نمايد كهن جامه‏اي در برش اگر كوتهي، پاي چوبين مبند كه در چشم طفلان نمايي بلند وگر نقره اندوده باشد نُحاس(2) توان خرج كردن بر ناشناس ----------------------------------------------------1. جناب «بابايي.»2. نُحاس: مِس. منبع: مبلغان -> مرداد1383، شماره 56دسته بندي : فيش برداري و روش تحقيق         تكنولوژي تحقيق و پژوهش نويسنده: رمضان علي تبار جمع آوري اطلاعاتيكي از مراحل مهم در پژوهش، جمع آوري اطلاعات مي باشد. در هر تحقيقي، روش جمع آوري اطلاعات تابع نوع پژوهش است. مثلاً پژوهش ديني از نوع پژوهش اسناد و مداركي است؛ لذا روش اصلي جمع آوري اطلاعات در پژوهش هاي ديني روش مطالعه منابع و متون است. يا در پژوهش هاي تجربي، عقلي و عرفاني پژوهشگر با مشاهده، تعقل، استدلال و كشف و شهود، اطلاعات موجود در آنها را جمع آوري مي كند. بنابر اين اطلاعات مورد نياز در پژوهش هاي مختلف با ابزار و روش هاي گوناگوني جمع آوري مي شود كه مهم ترين آنها عبارتند از:1ـ روش مشاهده (حس و تجربه)؛ 2ـ روش عقلي؛ 3ـ روش كشف و شهود؛ 4ـ روش مطالعه منابع و متوندر اين نوشتار با توجه به ارتباط بحث با پژوهش در حوزه معارف ديني و مقتضاي نيازهاي پژوهش در حوزه دروس معارف اسلامي به شيوه رايج در پژوهش هاي ديني، يعني روش مطالعه منابع و متون، خواهيم پرداخت.جمع آوري اطلاعات از طريق مطالعه منابع و متونبراي به دست آوردن اطلاعات در بسياري از زمينه ها راهي جز رجوع به ديگران نداريم. به عنوان مثال، براي به دست آوردن اطلاعات در مورد پديده ها يا اموري كه به هر دليل امكان مشاهده آنها براي ما وجود ندارد بايد به ديگران يا به اصطلاح به "گواهان" رجوع كنيم تا اطلاعاتي بدست بياوريم.1گواهان به اعتبار نوع اطلاعات به دو دسته اند:الف) گواهاني كه منابع معرفت و اطلاعات آنها همانند منابع معرفت خود ماست. در نتيجه اطلاعاتي را كه به ما مي دهند از يكي از سه روش مشاهده، تعقل و درون نگري به دست آورده اند. آنان پديده اي را ديده اند، سخني را از كسي شنيده اند، اموري را تعقل كرده اند و به شهودي دست يافته اند كه به هر دليل براي ما امكان دسترسي به آن اطلاعات وجود نداشته است. بدين جهت ما به آنها رجوع مي كنيم تا از اطلاعاتي كه به دست آورده اند استفاده كنيم و سؤالاتمان را پاسخ دهيم و يا درباره فرضيه هايي داوري كنيم.ب) گواهاني كه منبع اصلي معرفت آنها وحي و الهام الهي است؛ يعني منبعي كه امكان دسترسي به آنها براي هيچ كس جز آنها مقدور نيست. اين گواهان اطلاعاتي در اختيار ما قرار مي دهند كه براي ما امكان دسترسي به آنها وجود ندارد.پيامبران الهي و امامان معصوم(ع) واسطه هاي انتقال وحي و الهام خداوند به انسان ها هستند. تمايز اصلي اين دو گروه گواه در اين است كه در مورد گواهان گروه اول هم احتمال خطا وجود دارد و هم احتمال دروغ و فريبكاري، ولي در مورد گواهان گروه دوم (پيامبران و امامان معصوم) هيچ يك از اين دو احتمال وجود ندارد؛ زيرا اولاً معرفتي كه آن را به ما انتقال مي دهند معرفتي است كه از طريق وحي دريافت نموده اند و عاري از هر گونه خطا و اشتباه است و ثانياً آنها انسان هايي معصوم هستند؛ يعني احتمال دروغ و خطا درباره آنها وجود ندارد.گواهان، گواهي يا اطلاعات خود را مي توانند به دو روش به ديگران انتقال دهند:1. روش گفتاري (شفاهي)2. روش نوشتاري (كتبي)در صورتي كه گواهان به دلايلي نتوانند گواهي خود را مكتوب سازند به صورت طبيعي ممكن است به مرور زمان بعضي از گواهي هاي آنها از بين برود و به مرور زمان واسطه هاي اين گواهي زياد خواهد شد تا اينكه مكتوب شود.رجوع ما به گواهان به دو شكل امكان پذير است:الف) رجوع مستقيم و شنيدن گفتار آنها كه اين شكل منوط به حضور گواه است.ب) رجوع غير مستقيم؛ يعني رجوع به آثار و نوشته هاي آنها كه يا به دست خود آنها نوشته شده است يا به وسيله واسطه ها به نگارش در آمده است. بحث اصلي ما در اين مقاله راجع به اين شيوه، يعني روش جمع آوري اطلاعات از طريق رجوع به منابع و متون است.امروزه تنها راه رجوع ما به پيامبر و امامان(ع) براي كسب پيام هايي كه آنها از وحي و الهام دريافت نموده اند، رجوع به قرآن كريم و روايات شريف، يعني منابع و متون وحياني است. همچنين اگر اطلاعاتي درباره گزارشگران و دانشمندان گذشته خواسته باشيم بايد به منابع و متون تاريخي يا علمي رجوع كنيم. به اين اعتبار مي توانيم اين نوع پژوهش ها را پژوهش اسناد و مداركي بدانيم، اگر چه بايد در اين زمينه بين سه نوع اسناد و مدارك تمايز قائل شد. (اسناد و مدارك وحياني، تاريخي و علمي )اصول و شيوه هاي جمع آوري اطلاعاتهمان گونه كه گفته شد يكي از تمايزات مهم پژوهش هاي اسناد و مداركي (ديني) با ديگر پژوهش ها در شيوه جمع آوري اطلاعات است. در پژوهش هاي اسناد و مداركي، محقق و پژوهشگر، اطلاعات مورد نياز خود را از طريق مطالعه منابع به دست مي آورد.در پژوهش هاي اسناد و مداركي اصول و معيارهايي وجود دارد كه پژوهشگر بايد بر اساس آنها به جمع آوري اطلاعات بپردازد تا بتواند اطلاعات مناسبي را جمع آوري كند و با تجزيه و تحليل آنها سؤالات پژوهشي خود را پاسخ دهد كه در ذيل به برخي از مهم ترين اصول جمع آوري اطلاعات اشاره خواهيم كرد:1. اينكه چه اطلاعاتي را جمع آوري كنيم؟در جمع آوري اطلاعات، محور كار محقق همان سؤالات پژوهشي هستند. به عبارت ديگر مهم ترين شاخصي كه تعيين مي كند كدام اطلاعات را جمع آوري كنيم سؤالات پژوهشي است.در هر پژوهشي معيار اين است كه اطلاعات مرتبط با مسأله بايد جمع آوري شود؛ از اين رو هر چه سؤالات پژوهش جزئي تر و دقيق تر باشد امكان عمل به اين قاعده راحت تر خواهد بود كه با اين معيار مي توان از جمع آوري اطلاعات بي ارتباط و پراكنده پرهيز نمود.2. چه ميزان اطلاعات جمع آوري كنيم؟از اموري كه در مرحله جمع آوري اطلاعات در هر نوع پژوهشي بايد مورد توجه پژوهشگران قرار بگيرد، ميزان و اندازه اطلاعاتي است كه بايد جمع آوري شود. مثلاً اگر سؤال پژوهش ما در حوزه معارف دين عبارت باشد از"تأثير ايمان در زندگي از نگاه قرآن" . محقق بايد تمام آيات قرآن و رواياتي كه در اين زمينه وجود دارد را جمع آوري كند تا بتواند با تفسير و تعبير آنها ديدگاه اسلام را استنباط و بيان كند. ملاك اصلي درباره ميزان اطلاعات لازم، مسأله پژوهشي است. برخي از مسائل پژوهشي نيازمند اطلاعات بيشتري هستند و برخي مسائل به اندازه محدود و اندكي از اطلاعات نياز دارند.3. از كدام منبع، اطلاعات جمع آوري كنيم؟ميزان اعتبار و ارزش اطلاعات، يكي از مهم ترين اصول پژوهش مي باشد. در پژوهش هاي اسناد و مداركي، محقق بايد با توجه به نوع روش جمع آوري اطلاعات تلاش كند كه اطلاعاتي را جمع آوري كند كه داراي اعتبار كافي باشد. يكي از مهم ترين عوامل تعيين كننده اعتبار اطلاعات در اين نوع پژوهش ها، اعتبار منابعي است كه از آنها اطلاعات كسب مي شود.از جمله معيارها و شاخص هايي كه مي توان با آنها اعتبار منابع را تعيين كرد دست اول بودن منابع است.4. چگونه اطلاعات را جمع آوري كنيم؟جمع آوري اطلاعات در منابع و متون به يكي از روش هاي زير متصور است:الف) ثبت عين مطالب متن (نقل مستقيم)در صورتي كه اطلاعات موجود در متن از لحاظ محتوا و نحوه ارائه به گونه اي باشد كه كامل و به دقت بيان شده باشد و به عبارتي الفاظ و جملات متن به اندازه باشد نبايد در ثبت مطالب متن هيچ گونه دخل و تصرفي كرد و به اصطلاح بايد گردآوري اطلاعات به صورت نقل قول مستقيم باشد. ثبت آيات و روايات و اشعار بايد بدين گونه باشد. در چنين مواردي، انتقال يا چسباندن عين كتاب يا مأخذي به زبان اصلي مي باشد. انتقال مطلب روي فيش را "فيش نويسي" و چسباندن اصل مطلب يا فتوكپي آن را در برگه يادداشت "فيش سازي" مي نامند كه معمولاً اين كار به خاطر حجم زياد مطالب و صرفه جويي در وقت انجام مي گيرد؛ مثلاً بجاي بازنويسي مطلب يا گفته مهشاركتي مشاهده گر پديده مورد مشاهده را بدون آنكه خود دخالتي در آن داشته باشد ملاحظه مي كند كه اين روش خود به دو صورت انجام مي شود. در روش اول مشاهده گر پديده ها را به صورت آشكار ثبت مي كند ( مثال )و در نوع دوم مشاهده گر به صورت مخفيانه مو راد مورد مشاهده را ملاحظه و به ثبت آن مي پردازد
مشاهده ممكن است در هنگام تهيه طرح اوليه تحقيق نيز صورت پذيرد كه بدانن مشاهده مقدماتي گفته مي شود مشاهده ممكن است منبع اصلي جمع آو ري اطلاعات باشد و گاهي نيز براي تكميل يا اصلاح اطلاعاتي كه از روش هاي ديگر بدست آمده است استفاده شود. مشاهده ممكن است در مورد اشيا صورت بگيرد
مزايا: امكان بررسي جزئيات موضوع وجود دارد. مي توان صحت اطلاعات جمع آوري شده را با وسائل ديگر آزمايش كرد .براي جمع آوري اطلاعات زمينه اي مناسب است. در زمان كوتاه اطلاعات زيادي بدست مي آيد و اعتبار علمي اطلاعات بالاست.
معايب: حضور مشاهده گر مي تواند بر روند فعاليت مورد مشاهده تاثير گذار باشد. تمايلات شخصي مشاهده گر و ميزان توانائي او در مشاهده و ثبت دقيق فعاليت مورد مشاهده ممكن است تاثير گذار باشد. عوامل محيطي بر نوع و روش گرد آوري اطلاعات موثر است. استاندارد كردن و طبقه بندي اطلاعات مشكل است ( بويژه در ثبت رفتار انساني ) .مشكلات اخلاقي در مشاهده اعمال شخصي وجود دارد. براي نمونه هاي زياد وقت گير و پر هزينه است.



مصاحبه :
مصاحبه يكي از روش هاي جمع آوري اطلاعات است كه در آن به صورت حضوري ياغير حضوري از افراد يا گروهي ار آنان پرسش مي شود. نكته مهم آن است كه سوالات مصاحبه از پيش انديشيده شده و تعيين شده است. آنچه مصاحبه را به صورت هاي مختلف طبقه بندي مي كند ميزان انعطاف پذيري آن و يا نحوه اجراي آن است. مصاحبه را يكي ازروش هايدانسته اند زيرا در هنگام مصاحبه امكان نحريك آزمودني برايعات بنيادي براي جكع آموري اطلدادن پاسخ وجود دتوضيح موضوع راروشن ساخت. ارد و نيز مي توان در صورت ابهام با
مهمترين انواع مصاحبه به شرح زير عنوان شده اند:
- مصاحبه انعطاف پذير يا آزاد :در اين نوع چارچوب وحدود پرسش ا براي كصاحبه گر مشخص است لي زمان و توالي پرسش به سليقه مصاحبه گر بستكي دارد. دراين حالت رفتار آزمودني طبيعي تر است و اطلاعات واقعي تري بدست مي آيد. مصاحبه گر مي تواند سوالات اضافي نيز طرح كند.ا ين روش براي تحقيق هائي با مقياس كوچك ‏، مطالعات كيفي و يا مصاحبه با اشخاص و گروههائي كه اطلاعات اصلي از آنها بدست مي آيد ، مناسب است. هدف در اين گونه مصاحبه ها جمع آوري اطلاعات عميق و كيفي است
مصاحبه با انعطاف پذيري متوسط يا منظم :در اين نوع مصاحبه ، مصاحبه كر از پرسشنامه اي با پرسش هاي مشخص و با توالي ثابت استفاده مي كند ، اما معمولا پرسش ها به صورت باز هستند.تلاش مي شود شرايط براي همه يكنواخت نگه داشته شود.هدف در اين جا جمع آوري اطلاعات كمي و سطحي است
مصاحبه با انعطاف ناپذيريا پرسشنامه همراه با مصاحبه :مصاحبه گرازپرسش نامه اي با پرسش هاي مشخص و با توالي استاندارد استفاده مي كند. پاسخها ثابت و از قبل پيش بيني و طيقه بندي شده اند و معمولا پرسش ها به صورت بسته هستند. اين روش در مطالعات بزرگ و زماني كه پژوهشگر از تنوع پاسخ ها اطلاع دارد بكار مي رود.
نكات مهم در موردانجام مصاحبه
تكلم ا زبان شخص مصاحبه شونده
آشنائي مصاحبه گر با اهداف و روش طبقه بندي و ارزش گذاري پاسخ ها
دخالت ندادن تمايلات شخصي مصاحبه گر
ايجاد شرايط يكسان براي همه
كسب اجاره درهنگام استفاذه از دستگاه ضبط صدا
جلب اعتماد مصاحبه شونده
رعايت مقام وموقعيت اجتماعي افراد
بيان توضيحات كافي قبل از شروع مصاحبه
ارائه آموزش به مصاحبه گران پيش از انجام مصاحبه
مزاياي مصاحبه
قابليت استفاذه براي كم يا بي سوادان و كودكان و بيماران
امكان روشن كردن مفهوم سوالات
در مقايسه با مشاهده بدست آمدن درصد بيشتري از پاسخ ها
معايب مصاحبه
وقت گير و پرهزينه
در مقايسه با روش مشاهده ثبت وقايع ناقص تر است
طبقه بندي و تجزيه و تحليل اطلاعات در هنگامي كه سوالات باز هستند مشكل است
تورش مصاحبه گرو دخالت دادن نظرات شخصي

پرسشنامه
پرسشنامه شامل دستهاي از پرسش هاست كه برطبق اصول خاصي تدوين گرديده است و به صورت كتبي يه افراد ارائه مي شود و پاسخگو بر اساس تشخيص را خود جواب ها رادر آن مي نويسد.هداطلاعات معين در مورد موصوعي مشخص است.ف از ارائه پرسشنامه هخذ بزرگ بودن گروه يا جامعه مورد مطالعه يكي از دلايل مهم براي استفاده از پرسش نامه است چه امكان مطالعه نمونه هاي بزرگ را فراهم مس آورد. كيفيت تنظيم پرسشنامه دربست آمدن اطلاعات صحيح و درست و قابل تعميم بسيار با اهميت است.
بر اساس نحوه اجراي پرسش نامه و نيز نوع سوالات آن مي توان آنرا به دستجات متفاوت تقسيم نمود.
- طبقه بندي بر اساس ماهيت پرسشنامه :
پرسشنامه باز: در اين نوع پرسشنامه با سوالات باز روبرو هستيم.در اينجا پاسخگو مي تواند بدون محدوديت هرپاسخي را كه مد نظرش باشد در مورد ان پرسش بنويسد و يا در آن زمينه توضيح دهد.در اينگونه سوالات ، اطلاعات دقيق تNG>
گاهي انسان در زمينه خاصّي يا بر محور يكي دو موضوع معين تحقيق و مطالعه مي‌كند، گاهي هم مطالعات متنوع و در همة موضوعات است. در هر حال، با سامان بخشي به برگه‌هاي يادداشت و ايجاد نظم الفبايي يا موضوعي و عنوان‌هاي اول و دوم، بايد امكان بهره برداري از آن‌ها را آسان‌تر و بهتر و بيشتر ساخت. دادن نظم مناسب به برگه‌ها، ميزان استفاده را مي‌افزايد.
هر يادداشت، مي‌تواند يك عنوان عام داشته باشد، و يك موضوع خاصّ يا اخصّ؛ مثلاً موضوعاتي هم چون: تاريخ، عقايد، اخلاق، سياست، فقه، حقوق، ادبيات، حديث، اقتصاد، جامعه شناسي، شرح حال و ... هر يك « موضوع كلي » است. هر كدام قابل تقسيم به عنوان‌هاي جزئي‌تر است.
به عنوان نمونه، « عقايد » را مي‌توان به پنج عنوان جزئي‌تر خداشناسي، نبوت، امامت، عدل و معاد تقسيم نمود. معاد نيز خود مباحث ريزتري دارد؛ مثل: برپايي قيامت، اثبات معاد، تجسم اعمال، بهشت و جهنم، صراط، شفاعت، محاسبة اعمال و ... . اين‌گونه است كه مي‌توان براي هر مطلب، تا سه عنوانِ جزئي، فرعي و اصلي گذاشت. يادداشت‌ها هم بر اساس اين تقسيم، مي‌تواند تفكيك و دسته بندي شود.
تشخيص موضوع و عنوان گذاري براي هر يادداشت، از اهميت خاصّي برخوردار است. عناوين بايد كوتاه، گويا و مرتبط با معنون باشد.
گاهي يك مطلب ممكن است به چند موضوع بخورد. مي‌توان در هر دو جا آورد؛ مثلاً « ولايت فقيه »، هم موضوعي است فقهي و هم سياسي، « ربا » هم اقتصادي است و هم فقهي. « تاريخ بغداد » هم تاريخي است، هم شرح حال، «مشورت»، هم اخلاقي است، هم اجتماعي، « دوستي » هم اجتماعي است هم تربيتي، « نماز جمعه » هم فقهي است هم سياسي اجتماعي و همين طور.
گاهي هم عنوان گذاري براي يك مطلب يادداشت شده، مشكل است. انتخاب تيتر در همان هنگام مطالعه و يادداشت، آسان‌تر و مفيدتر است، چون كه ذهن آماده‌تر است. و گرنه بايد بعداً دوباره خواند و طبق محتوا عنوان گذاشت و اين نوعي دوباره كاري و وقت‌گير است.
ذكر مأخذ
هر مطلبي كه يادداشت مي‌شود، بايد مأخذ و منبع آن دقيقاً ذكر شود.
برگه‌هاي چاپي يادداشت، گاهي مشخصاتي را كه در ذكر مأخذ لازم است، داراست. در غير اين صورت، بايد نام كتاب، مؤلف يا مترجم، محل نشر، ناشر، تاريخ نشر، شمارة جلد و صفحه، نيز نوبت چاپ ذكر شود، و اگر يادداشت از يك مجله يا روزنامه است، علاوه بر نام مجله و روزنامه، نام نويسندة مقاله، عنوان مقاله، تاريخ نشر و شمارة آن و صفحه نقل گردد.
هم‌چنين اگر مطلب، از يك سخنراني، سمينار، جلسه، درس، نوار، برنامة راديويي يا تلويزيوني و ... نقل شده است، نام گوينده، تاريخ و محلّ آن، نام برنامه و امثال اين‌گونه اطلاعات كه مأخذ نقل را دقيق بيان مي‌كند قيد شود، تا اگر مراجعه به اصل منبع لازم شد، امكان داشته باشد. در نقل مطلب از نشريات، نام نويسنده، عنوان مقاله، سال و شمارة نشريه، شمارة صفحه يا صفحات ذكر مي‌شود.
نوشته‌هاي بي مدرك، هر چند ارزشمند و مهم هم باشد، فاقد ارزش و اعتبار سندي است و نمي‌توان به آن‌ها استناد كرد؛ مثل انسان‌هاي بي شناسنامه يا كارت شناسايي مي‌ماند كه هر چه مهم و خوب باشند، چون كارت شناسايي ندارند، در برخي مراكز راه پيدا نمي‌كنند و به آنان اطمينان حاصل نمي‌شود.
منبع نقل مطلب، هر چه دقيق‌تر باشد، هم اعتبار بيشتري مي‌يابد، هم مراجعة مجدد را آسان‌تر مي‌سازد و وقت كمتري مي‌گيرد. در ذكر مأخذ نيز تا مي‌توان بايد از « كد » و علايم اختصاري استفاده كرد تا جاي كمتري بگيرد؛ مثلاً به جاي جلد و صفحه، از « ج » و « ص » استفاده شود.

[1] . الحياة، حكيمي، ج 1، ص 274

http://dissertations.blogfa.com/cat-3.aspx


امتیاز:
 
بازدید:
[ ۵ اسفند ۱۳۹۳ ] [ ۰۵:۲۹:۵۷ ] [ مشاوره مديريت ]

 


روش تحقيق در هنرها

امروزه‌، در جهان‌ هيچ‌ جامعه‌اي‌ قادر نيست‌ بدون‌ انجام‌ تحقيقات‌ و پژوهش‌هاي‌ علمي‌، تنها با بهره‌گيري‌ از نتايج‌ تحقيقات‌ ديگران‌، داعيه‌ي‌ پيشرفت‌ و ترقي‌ داشته‌ باشد و براي‌ خود بيش‌ از ميزاني‌ كه‌ توليد علم‌ كرده‌ است‌، حقي‌ قائل‌ بشود. بنابراين‌، براي‌ ما كه‌ به‌ دنبال‌ اثبات‌ هويت‌ خود در جهان‌ امروز هستيم‌، بهترين‌ و كارآمدترين‌ راه‌ انجام‌ پژوهش‌هايي‌ است‌ كه‌ بتواند به‌ توليد علم‌ منجر شود و راه‌ كارهاي‌ مناسبي‌ براي‌ پيشرفت‌ و توسعه‌ در تمام‌ زمينه‌هاي‌ اقتصادي‌، سياسي‌، فرهنگي‌ و هنري‌ فراهم‌ كند.

امروزه‌، در جهان‌ هيچ‌ جامعه‌اي‌ قادر نيست‌ بدون‌ انجام‌ تحقيقات‌ و پژوهش‌هاي‌ علمي‌، تنها با بهره‌گيري‌ از نتاينيد آن را براي بقيه دنيا هم معنادار كنيد، كار تمام است؛ موفق شده‌ايد. ▪ باربارا همبلي از بازنويسي يا به عبارت ديگر «دوباره نوشتن» باكي نداشته باشيد. به كسي كه به قضاوتش اعتماد داريد، بدهيد كارتان را بخواند و بپرسيد كه آيا بر او تاثير گذاشته يا نه و اگر نه، چرا؟ كاري را كه شروع مي‌كنيد، به پايان برسانيد. (اگر هميشه نمي‌توانيد دست‌كم بيشتر وقت‌ها خودتان را مقيد كنيد كه كارتان را تمام كنيد.) قصه‌هايي راجع به آدم‌ها بنويسيد. توصيه ديگرم هم اين است كه وقتتان را صرف ساختن يك دنياي كاملا خيالي و پوچ يا يك تاريخ فراموش‌شده نكنيد. ▪ جوانا ترولوپ (نويسنده رمان‌هاي پرخواننده‌اي چون «بچه‌هاي مردم» و «بهترين دوستان») صبر و تحمل؛ استقامت و پشتكار و قواي مشاهده خود را تقويت كنيد. براي نويسنده‌شدن هيچ‌وقت پير نيستيد اما شايد هنوز بچه باشيد! اميد فروتن روزنامه تهران امروز
 

http://dissertations.blogfa.com/post-42.aspx


امتیاز:
 
بازدید:
[ ۵ اسفند ۱۳۹۳ ] [ ۰۵:۲۹:۵۲ ] [ مشاوره مديريت ]

 

در جلسات دفاع از پايان نامه هاي دانشجويي چه مي گذرد؟


بعد از اتمام كار و جلسه دفاع، پايان نامه ها اغلب بايگاني شده و تنها بدرد دانشجوياني مي خورند كه بعدها مي خواهند چهارچوب نظري و پيشينه تحقيق پايان نامه خود را بنويسند. در واقع در اين مرحله به جرات مي توان گفت كه هيچ ارتباطي بين صنعت، سازمان ها و نهادهاي مختلف و دانشگاه وجود ندارد و هيچ ساز و كاري براي استفاده از پايان نامه هاي دانشجويان انديشيده نشده است.


سرويس اجتماعي «فردا»،حسين كرماني: جامعه علمي ايران در حال حاضر با مشكلات عديده اي روبرو است. يكي از اين مشكلات كه چندان به آن توجه نشده و در معرض ديد مردم ورسانه ها قرار نگرفته، شيوه تدوين و تهيه پايان نامه هاي دانشجويي است.اين ماجرا از چند جنبه قابل بررسي و تامل است كه در اين مطلب اندكي به آنها خواهيم پرداخت.
ابتدا بهتر است توضيح دهيم كه چرا توجه پايان نامه هاي دانشجويي مهم است. در واقع ثمره سالها درس خواندن هر دانش آموزي كه تحصيل خود را از 7 سالگي شروع ميكند تا پايان دوره فوق ليسانس، چيزي نست جز پايان نامه او. اين پايان نامه بايستي عصاره هر آنچه كه محصل طي دوران تحصيل خود آموخته است باشد و با دقت هر چه تمامتر مورد ارزيابي قرار بگيرد؛ چرا كه هر پايان نامه بعنوان يك سند علمي براي هميشه باقي مي ماند و ديگران به مباحث و نتايج آن تكيه مي كنند.


اما اين مسئله در جامعه علمي ايران به چه صورتي مطرح است؟ همانطور كه در ابتدا گفتيم از چند زاويه ميتوان به اين موضوع نگاه كرد. در ابتدا نحوه تهيه پايان نامه توسط دانشجويان، بعد دوم قضيه نحوه ارزيابي و برگزاري جلسه دفاع و آخرين جنبه هم ميزان و نحوه استفاده از اين پايان نامه ها و كساني است كه از اين پايان نامه ها استفاده مي كنند. بايد خاطر نشان كرد كه همه اين مراحل بايستي هر چه دقيقتر و علمي تر انجام شود تا ثمره صرف هزينه، وقت و منابع كشور براي سواد آموزي به خود كشور بازگردانده شود. اما در واقعيت چه اتفاقي رخ مي دهد؟

هر يك از اين مراحل در دانشگاه هاي ايران نقاط ضعف فراواني دارند. در حاليكه بايستي بپذيريم دانشجويان و اساتيد فراواني وجود دارند كه تلاش مي كنند روند تهيه و تدوين پايان نامه را علمي و دقيق انجام دهند اما متاسفانه در اغلب موارد، چه اساتيد و چه دانشجويان در پي دور زدن روندهاي علمي هستند و كار انجام پايان نامه را به امري فرمايشي تبديل كرده اند.

در ابتدا دانشجويان تلاش قابل قبولي براي انتخاب موضوع نمي كنند و در بسياري از موارد ديده شده است كه دانشجويان تنها بدنبال انتخاب موضوعي هستند كه صرفا پايان نامه اي براي رفع تكليف نوشته، مدرك خود را بگيرند. در اين ميان بازار سودجوياني كه معلوم نيست چگونه پايان نامه تهيه مي كنند نيز براي فروش پايان نامه گرم است، امري كه جز به سخره گرفتن علم و دانشگاه نام ديگري بر آن نمي توان نهاد و دغدغه هيچ شخص يا ارگاني نيز نيست.

اما در جلسات دفاع چه مي گذرد؟ حكايت برگزاري اين جلسات نيز حكايت جالبي است. گذشته از اينكه اغلب اساتيد راهنما بعضا دانش كافي را در حوزه موضوع پايان نامه دانشجويشان براي راهنمايي وي ندارند و بدلايلي ديگر اينكار را قبول مي كنند، در روند تهيه پايان نامه نيز كار خاصي انجام نمي دهند و تنها به جابجا كردن چند جمله بسنده مي كنند.

به شهادت اغلب دانشجويان، جلسه دفاع پايان نامه نيز تنها يك بده بستان بين اساتيد است. چرا كه استادي كه امروز داور يك پايان نامه است ممكن است روز بعد استاد راهنماي آن پايان نامه، داور پايان نامه دانشجويش باشد و به همين دليل شهامت آن را ندارد كه نمره پايين به دانشجو بدهد و يا پايان نامه را با نگاهي علمي مورد ارزيابي قرار دهد. در موارد چندي نيز اساتيد داور اصلا زحمت اينكار را بخود نمي دهند و داور شدن براي آنها تنها ناني دارد، هر چند براي كشور آبي نداشته باشد. اينگونه است كه تمامي پايان نامه ها با نمره هاي بالاي 19 دفاع مي شوند، كه اگر واقعا تمام اين پايان نامه ها از لحاظ علمي در چنين سطحي باشند كشور تا الان مي بايست از لحاظ توليدات علمي فرسنگ ها از دنيا فاصله مي گرفت.

بعد از اتمام كار و جلسه دفاع، پايان نامه ها اغلب بايگاني شده و تنها بدرد دانشجوياني مي خورند كه بعدها مي خواهند چهارچوب نظري و پيشينه تحقيق پايان نامه خود را بنويسند. در واقع در اين مرحله به جرات مي توان گفت كه هيچ ارتباطي بين صنعت، سازمان ها و نهادهاي مختلف و دانشگاه وجود ندارد و هيچ ساز و كاري براي استفاده از پايان نامه هاي دانشجويان انديشيده نشده است.

توجه به مطالب بالا نشان مي دهد كه روند تهيه و دفاع پايان نامه ها و بعد از آن در كشور ما با مشكلات و چالشهاي عديده و مهمي روبروست كه متاسفانه توجه كافي به آنها نشده است. بديهي است كه اگر مي خواهيم كشور آنگونه كه مقام معظم رهبري مي خواهند در مسير پيشرفت و توسعه گام بردارد بايستي از خشت هاي اول شروع كرده و آنها را كج نگذاريم، آنگاه ديوارمان به ثريا خواهد رسيد.

http://www.fardanews.com/fa/news/227562


امتیاز:
 
بازدید:
[ ۵ اسفند ۱۳۹۳ ] [ ۰۵:۲۹:۵۲ ] [ مشاوره مديريت ]

 

 

 

فصل سوم

گزارش شفاهي پايان‌نامه

گردآوري و تنظيم:
دكتر رسول تبري
عزت پارياد
 
مقدمه
بدون شك انجام يك پروژه تحقيقاتي يكي از مهم‌ترين بخش‌هاي دوره آموزش يك دانشجوي تحصيلات تكميلي است. بر همين منوال شايد بتوان جلسه دفاع از پايان‌نامه را از بياد ماندني‌ترين خاطرات دانشجو از دوران تحصيل دانست. خاطره‌اي كه خوب يا بد به راحتي فراموش نمي‌شود پس چه بهتر كه سعي كنيم اين خاطره از نوع خوب باشد. 
گزارش شفاهي پايان نامه:
   گزارش شفاهي رايج‌ترين روش دفاع از پايان‌نامه است كه در آن چندين هدف دنبال مي‌شود. اعلام نتايج تحقيق جهت كسب نظر داوران در مورد تحقيق انجام شده و ارزشيابي آن و هم چنين اعلام نتايج تحقيق به كساني كه به نتايج به دست آمده نياز داشته تا براسا س آن بتوانند به حل مشكلات و معضلات موجود بپردازند؛ عمده‌ترين اهداف اين گزارش را تشكيل مي‌دهند.
  زبان مورد استفاده در ارائه گزارش شفاهي بايد براي مستمعين و داوران حاضر در جلسه قابل درك باشد. در بسياري از موارد دانشجوياني كه هنوز به مرحله دفاع از پايان‌نامه نرسيده‌اند نيز جهت اطلاع از فرايند ارائه گزارش پاياني در جلسه دفاع حضور دارند،  به همين دليل بهتر است سخنراني به گونه‌اي ارائه شود كه ضمن تامين اهداف دانشجوي ارائه كننده و اساتيد راهنما و مشاور وي كه مسئوليت علمي نتايج را بر عهده دارند؛ جلسه از ماهيت آموزشي مناسبي نيز برخوردار گردد. به علاوه يك گزارش خوب گزارشي است كه در آن در زماني كوتاه مطالب مفيد به شنوندگان ارائه شود . در اين گزارش بايد يافته‌هاي اصلي و برجسته تحقيق ارائه شوند. به همين منظور تدوين خلاصه‌اي از پايان‌نامه جهت ارائه بهتر و هم چنين  ارائه به هيئت داوران ضروري مي‌باشد. نگارش اين خلاصه موجب مي‌شود داوران در يك نگاه اجمالي با كليات انجام شده در فرايند تحقيق آشنا شوند . اين كار امكان ارزشيابي  دقيق‌تر از تحقيق را مهيا خواهد نمود.اين خلاصه در حقيقت بدنه متن سخنراني دانشجو در جلسه دفاع مي‌باشد. همچنين پيشنهاد مي‌شود در صورت حضور دانشجويان و مهماناني كه توسط محقق و يا دانشكده محل تحصيل دعوت شده‌اند خلاصه‌اي از پايان‌نامه در 3-2 صفحه تدارك ديده‌شود.
در هر حال بايد بخاطر داشت كه شرح وتفصيل يافته‌هاي تحقيق در قالب سخنراني به جمله‌پردازي مناسب‌، انشا و رعايت اصول صحيح آيين‌نگارش نياز دارد. عدم رعايت اصول در تهيه متن سخنراني موجب ارائه يك سخنراني پريشان و مبهم شده و تمامي تلاش‌هاي محقق در ارائه نتايج تحقيق بي‌حاصل خواهد ماند .
مواردي كه ثبت  آن‌ها در چكيده تحقيق الزامي مي‌باشد :
مسئولين هر دانشكده با توجه به مقطع و رشته تحصيلي دانشجوياني كه ملزم به ارائه پايان‌نامه جهت اتمام دوره تحصيلي خود هستند؛ قوانيني جهت تدوين چكيده  تحقيق وضع مي‌نمايند. البته آن چه مسلم است ثبت موارد زير در چكيده پايان‌نامه صرفنظر از رشته و مقطع تحصيلي دانشجو الزامي مي‌باشد :
- عنوان تحقيق
- نام دانشجو و اساتيد راهنما و مشاور
- خلاصه بيان مسئله و ضرورت اجراي تحقيق
- اهداف كلي و ويژه (ثبت اهداف كاربردي در آيين نامه اجرايي تدوين چكيده برخي از دانشكده‌ها الزامي مي‌باشد و دانشجو موظف به ثبت اهداف كاربردي مي‌باشد )
- فرضيات و سوالات تحقيق كه بر اساس اهداف تدوين شده‌باشند
- تعاريف علمي و عملي واژه‌هاي موجود در عنوان و اهداف
- مروري بر حداقل سه مطالعه مشابه با موضوع اصلي تحقيق كه در داخل و يا خارج از كشور انجام شده‌باشند
- محيط، جامعه و نمونه تحقيق
- روش نمونه‌گيري
- تعريف ابزار پژوهش به طور كامل و شيوه تعيين روايي و پايايي ابزار
- روش جمع آوري اطلاعات و تجزيه و تحليل  آن‌ها
- ارائه نتايج بر اساس اهداف تحقيق به همراه تحليل دانشجو از يافته‌هاي تحقيق خود و ارائه استنادهاي مناسب موافق و يا مخالف يافته‌هاي اصلي پژوهش
- ارائه پيشنهادات بر اساس يافته‌ها
- ارائه محدوديت هاي احتمالي پژوهش
- نتيجه‌گيري نهايي و پاسخ به فرضيات تحقيق و هم چنين استدلال در مورد قدرت تعميم يافته‌ها از نمونه به جامعه
ثبت نتايج در خلاصه تهيه شده مي‌تواند به صورت انشايي و يا تهيه جدول و نمودار باشد. در هر صورت جهت ارائه شفاهي نتايج در جلسه دفاع، تهيه نتايج به صورت نمودار و جدول ضروري به نظر مي‌رسد . در حين ارائه شفاهي اين  چكيده- با توجه به آن كه  از قبل در اختيار اساتيد راهنما، مشاور و داوران قرار داده شده‌است – ارائه مطالب به صورت خلاصه‌تر از متن تهيه شده سبب توجه بيشتر مخاطبان در حين ارائه گرديده و جلسه به صورت مطلوب‌تري اداره خواهد شد .
جهت ارائه هر چه بهتر متن سخنراني در جلسه دفاع رعايت نكات زير به وسيله دانشجوي ارائه كننده پيشنهاد مي‌گردد:
بازديد از محل ارائه دفاع و آشنايي با مختصات فيزيكي محل ارائه نظير نورپردازي، محل دقيق قرار گرفتن در پشت تريبون و نحوه برقراري تماس چشمي با مخاطبان جهت همراهي هر چه بيشتر ذهني مخاطبان با سخنران و تخمين فاصله مناسب صورت با بلندگو جهت تنظيم مناسب صدا موجب افزايش اعتماد به نفس دانشجو شده و ارائه را براي وي آسان‌تر خواهد نمود.
پيشنهاد مي‌شود پس از بازديد از محل و اطمينان از مناسب بودن آن جهت ارائه دفاع، در برگه‌هايي با اندازه‌هاي مناسب،  زمان و مكان ارائه دفاع از پايان‌نامه، عنوان آن، اسامي دانشجو و استاد و يا اساتيد راهنما و در برخي از موارد حتي اسامي اساتيد مشاور ثبت شده و با فاصله زماني مناسب از جلسه دفاع (يك هفته تا سه روز قبل از برگزاري جلسه دفاع) در تابلو هاي اعلانات دانشكده  نصب گردد.
هماهنگي قبلي با مسئول تاسيسات و وسايل سمعي و بصري محل دفاع جهت آشنا شدن با عملكرد هر يك از وسايلي كه بايد در روز دفاع مورد استفاده قرار گيرد مانند پروژكتور، لپ‌تاپ و يا كامپيوتر جهت ارائه هر چه بهتر به دانشجو كمك خواهد نمود. بهتر است دانشجو در مورد نحوه ارائه خود در صورت قطع برق پيش بيني‌هاي لازم را به عمل آورده باشد.
توصيه مي‌شود دانشجويان از آمادگي ذهني كافي جهت ارائه سخنراني بدون وابستگي ‌به متن تهيه شده برخوردار باشند. بديهي است خواندن تمامي مطالب از روي متن، امكان برقراري ارتباط مناسب با مخاطبان را كاهش داده و در برخي از موارد موجب قطع اين ارتباط خواهد شد . بايد به ياد داشت كه برقراري تماس چشمي با مخاطبين يكي از شيوه‌هاي بسيار موثر در جلب نظر و افزايش توجه مستمعين خواهد بود.
پيشنهاد مي‌شود نكات مهم و كليدي و يا تصاويري در ارتباط با موضوع تحقيق با استفاده از نرم‌افزار Power Point  تهيه شده و در جلسه به نمايش درآيد. بهتر است اسلايدهايي كه به اين طريق تهيه مي‌شوند تا حد امكان ساده بوده و در تهيه  آنها نكات زير رعايت شوند.
-  استفاده از چهارچوب يكسان در كليه اسلايدها
- دقت به تركيب رنگ‌هاي زمينه و حروف (به عنوان مثال استفاده از حروف سفيد يا زرد در زمينه آبي يا سرمه‌اي يك انتخاب ايمن است).
- گنجاندن حداكثر هشت خط متن در هر اسلايد
- استفاده از تصاوير فقط در صورت نياز
در هر حال تعداد اسلايدها (با توجه به در نظر گرفتن متوسط زمان يك دقيقه براي نمايش و توضيح هر اسلايد و يا 6 اسلايد در هر ده دقيقه) بايد با زمان اختصاص داده شده براي سخنراني تناسب داشته‌باشد. 
ارائه سوال اصلي تحقيق در ابتداي مقدمه به نحوي كه توجه  مستمعين را به ضرورت اجراي تحقيق جلب نمايد سبب توجه و همراهي ذهني آنان با سخنران  تا پايان زمان ارائه سخنراني مي‌شود. ارائه جملات به صورت كوتاه و اجتناب از حاشيه‌هاي بي‌مورد و بدون ارتباط به موضوع پژوهش بر جذابيت‌هاي سخنراني خواهد افزود.
معمولاً ارائه يك پايان‌نامه حدود سي دقيقه به طول مي‌انجامد. همراه داشتن ذهن شنوندگان در طول اين مدت فقط از طريق ارائه يك سخنراني جذاب، تغييرات بجا و اصولي در شيوه ارائه مطالب، اجتناب از تُن صداي يكنواخت و كسالت بار و استفاده مناسب و بجا از وسايل سمعي و بصري امكان‌پذير خواهدبود.
پس از اتمام سخنراني دانشجو، نوبت طرح پرسش‌هاي داوران و سپس ساير حاضران مي‌باشد. توجه دقيق سخنران به سوالات فرد مطرح‌كننده پرسش، اجتناب از قطع كردن صحبت وي، يادداشت‌برداري از نكات مهم سوال به منظور پيشگيري از فراموش شدن بخشي از آن در حين ارائه پاسخ و دادن پاسخ‌هاي قانع‌كننده به دور از هيجان سبب مي‌شود تا داوران نيز بر توان‌مندي و تسلط محقق بر فرايند تحقيقاتي انجام شده صحه بگذارند. پاسخ به سوالات بايد واضح، دقيق و روشن بوده  و بر اساس بدنه سوال ارائه گردد. دستپاچگي در حين پاسخ دادن‌، طفره رفتن از ارائه پاسخ دقيق به سوال مطرح شده، بروز هيجان و اضطراب زياد و در اغلب موارد كاذب معمولا" به عنوان عدم تسلط كافي محقق بر موضوع تحقيق، فرايند انجام شده و يا ناتواني وي در اداره جلسه تلقي مي‌گردد.
اعلام تشكر از اساتيد راهنما و مشاور پايان‌نامه و  هيئت داوران كه با مطالعه پايان‌نامه و طرح سوالات خود– كه قطعا سبب ارتقائ علمي پايان‌نامه خواهد شد- نشانگر بلوغ فكري و اجتماعي دانشجو خواهدبود.

http://www.gums.ac.ir/Upload/Modules/Contents/asset33/sec3-presentation%20tez.doc


امتیاز:
 
بازدید:
[ ۵ اسفند ۱۳۹۳ ] [ ۰۵:۲۹:۵۱ ] [ مشاوره مديريت ]

 

ده روش براي تسلط بر سخنراني و دفاع از پايان‌نامه

▬ يكي از متداول‌ترين دلايلي كه هنگام سخنراني در جلسات احساس نگراني مي‌كنيم اين است كه مي‌ترسيم مطلبي را كه آماده كرده‌ايم فراموش كنيم و با ريسك از دست دادن اعتبارمان مواجه شويم.
▬ روشي كه بسياري افراد براي غلبه بر اين هراس استفاده مي‌كنند تهيه اسلايدهاي Power Point براي كمك به حافظه است.
▬ به هر حال، همه چيز به اين سادگي نيست. زيرا، هيچ چيز به اندازه‌اي كه مخاطب ببيند در سخنراني كاملاً به اسلايدهاي خود متكي هستيد، اعتبار شما را زير سوال نمي‌برد.
▬ سخنرانان با تجربه، اين توانايي را دارند كه قبل از نشان دادن اسلايد به مخاطب، محتواي آن را اعلام كنند. آن‌ها دست كم، ابزاري را كه در دست دارند به خوبي مي‌شناسند؛ بنا بر اين، فقط لازم است نگاه كوتاهي به اين اسلايدها بيندازند و بدانند كه مطلب بعدي چيست. براي اين‌كه بتوانيد اين كار را انجام دهيد، به تمرين‌هاي ساده‌اي براي ارتقاي حافظه نياز داريد تا مطالب سخنراني خود را به خاطر بسپاريد و در نتيجه استرستان را كم كنيد.
 
░▒▓۱.  از روش «كاخ ذهن» استفاده كنيد
▬ تحقيقات مربوط به توانايي مغز نشان داده‌اند كه بين روشي كه ما اتفاقي را به خاطر مي‌سپاريم و فضايي كه اين اتفاق در آن روي داده، ارتباط عميقي وجود دارد. به عبارت ديگر، ما چيزها را بر اساس موقعيت‌هاي مكاني به خاطر مي‌سپاريم. اين تكنيكي قديمي براي تقويت حافظه است كه از آن به عنوان «كاخ ذهن» نام برده مي‌شود.
 
░▒▓۲.  از نقشه‌هاي ذهني استفاده كنيد
▬ نقشه‌هاي ذهني نمودارهايي هستند كه با كمك آن‌ها مي‌توانيد همه موضوعات سخنراني خود را به جاي اين‌كه به صورت ليست وار مشخص كنيد، به شكلي بصري طرح‌بندي كنيد. اين كار كمك بزرگي براي تقويت حافظه است، چرا كه تصوير آن شكل در مغز شما نقش مي‌بندد و آسان‌تر از يك ليست خطي مي‌توانيد اطلاعات را بازيابي كنيد، به خصوص اگر يادگيري بصري شما بهتر باشد؛ بنا بر اين، سعي كنيد به جاي استفاده از روش‌هاي قديمي يادداشت برداري، سخنراني را از طريق يك نقشه ذهني ارائه كنيد.
 
░▒▓۳.  به تمركز ۸ ثانيه‌اي اهميت بدهيد
▬ كارشناسان امر تقويت حافظه مي‌گويند ۸ ثانيه متوالي طول مي‌كشد تا يك بخش اطلاعات توسط هيپوكامپ مغز پردازش شده و وارد حافظه شود، اطلاعات اين گونه در مغز ما رمزنگاري مي‌شوند. چگونه تلاش مي‌كنيد خود را براي يك سخنراني آماده كنيد؟ آيا براي انتقال اطلاعات از روي يادداشت‌ها به ذهنتان تمركز داريد؟ يا عادت داريد با چك كردن ايميل يا پاسخ دادن به تلفن در كارتان وقفه ايجاد كنيد؟ قانون مهم «۸ ثانيه» را به ياد بياوريد و هنگام دريافت اطلاعات زماني را در نظر بگيريد كه در آن وقفه پيش نيايد. در اين صورت، نه تنها بهتر بر موضوع سخنراني خود تسلط مي‌يابيد، بلكه مدت سخنراني را هم به ميزان قابل ملاحظه‌اي كاهش مي‌دهيد.
 
░▒▓۴.  قانون تمرين ۲۰-۲۰-۲۰ را به كار بگيريد
▬ چقدر وقت داريد سخنراني خود را ارائه كنيد؟ كارشناسان حافظه قانون ۲۰-۲۰-۲۰ را پيشنهاد مي‌كنند كه بر اساس آن هنگام تمرين مي‌توانيد جزئيات سخنراني را به مدت ۲۰ دقيقه بررسي كنيد و سپس همان متن را دو بار ديگر تكرار كنيد.
 
░▒▓۵.  با صداي بلند تمرين كنيد
▬ محققان دريافته‌اند كه حافظه با تكرار بلند كلمات ۱۰ درصد بيشتر فعال مي‌شود. كل سخنراني خود را ۵ يا ۶ بار با صداي بلند بگوييد. با انجام اين كار و افزايش اعتماد به نفس، نه تنها حافظه خود را در مورد موضوع تقويت مي‌كنيد، بلكه سخنراني خود را از روخواني صرف به مطلبي كه از درون شما برخاسته، تبديل مي‌كنيد.
 
░▒▓۶.  با موزيك تمرين كنيد
▬ موزيك ابزار موثري است كه در حفظ كردن اطلاعات به ما كمك مي‌كند. دكتر جورجي لوزانوف، روان‌شناسي است كه روش خاصي براي آموزش زبان‌هاي خارجي ارائه داده است. در اين روش از موزيك بي‌قاعده باروك براي آموزش زبان استفاده مي‌شود. اين نوع موزيك نيم‌كره چپ و راست مغز را با هم فعال مي‌كند. فعاليت هم‌زمان دو نيم‌كره، ميزان حفظ اطلاعات را به حداكثر مي‌رساند. به طوري كه درصد حفظ كردن دانش‌آموزان به طور ميانگين به ۹۲ درصد رسيد. همين روش در آماده شدن براي سخنراني نيز موثر است. در حالي كه در بازگويي متن سخنراني تمرين مي‌كنيد، از موزيك استفاده كنيد تا درصد جذب و حفظ اطلاعات شما بيشتر شود.
 
░▒▓۷.  صداي خود را ضبط كنيد
▬ هنگام تمرين ارائه سخنراني، صداي خود را ضبط كنيد و سپس آن را براي خودتان پخش كنيد. شنيدن بخش به بخش صداي خودتان هنگام سخنراني، توانايي به خاطر سپاري موضوعات را بالا مي‌برد؛ چون اكنون، از راهكارهاي بصري و شنيداري تقويت حافظه با هم استفاده مي‌كنيد.
 
░▒▓۸.  قبل از خواب تمرين كنيد
▬ دانشمندان عصب‌شناسي از ارتباط بين خواب و يادگيري و تقويت حافظه پرده برداشته‌اند. يافته‌هاي آنان نشان مي‌دهد كه خوابيدن، تثبيت آخرين اطلاعاتي را كه سيستم حافظه شما قبل از خواب دريافت كرده، افزايش مي‌دهد؛ بنا بر اين. اگر دقيقاً قبل از خوابيدن متن سخنراني را تكرار كنيد، صبح كه از خواب بيدار شويد، آسان‌تر آن را به ياد مي‌آوريد.
 
░▒▓۹.  حافظه فعال خود را ارتقا دهيد
▬ حافظه فعال، سيستمي در مغز انسان است كه امكان حفظ موقت اطلاعات و اداره اطلاعات لازم براي وظايف پيچيده مانند تجزيه و تحليل زبان، استدلال كردن و يادگيري مطالب جديد را به وجود مي‌آورد. ارتقاي حافظه فعال، كنترل توانايي ما را براي توجه كردن و به خاطر سپردن افزايش مي‌دهد.
▬ كارشناسان علم عصب‌شناسي معتقدند: حافظه فعال با تمرين زياد تقويت مي‌شود.
 
░▒▓۱۰.  در نهايت خيلي سخت نگيريد
▬ در نهايت، به ياد داشته باشيد كه تنها خودتان از ايده‌هايي كه قرار است در سخنراني ارائه كنيد، آگاهيد. اگر هنگام سخنراني موضوعي را فراموش كرديد، براحتي از آن بگذريد و مطمئن باشيد كه مخاطب نيز متوجه آن نخواهد شد.
▬ بدانيد در حال اجراي اپرا نيستيد كه مخاطب اشعار آن را حفظ باشد و آن را دنبال كند. اگر هم موضوع فراموش شده را در طول سخنراني به ياد آورديد، به راحتي بگوييد «نكته ديگري وجود دارد كه بايد اضافه كنم». بنا بر اين، به جاي اين‌كه زمانتان را صرف نگران شدن كنيد، از آن براي به كارگيري ابزارهاي تقويت حافظه استفاده كنيد.
برداشت آزاد از دنياي اقتصاد
هو العليم

http://www.philosociology.ir/daily-articles/1383-1391-07-02-12-46-08.html


امتیاز:
 
بازدید:
[ ۵ اسفند ۱۳۹۳ ] [ ۰۵:۲۹:۵۰ ] [ مشاوره مديريت ]

 

پايان نامه تحصيلي يا پروژه را چگونه تدوين كنيم!


 مقدمه
براي نوشتن يك پايان نامه يا پرژه تحصيلي در يك چهار چوب علمي محقق ناگزير به رعايت اصولي است كه هم نگارش مطلب براي وي آسانتر شود و هم مطالعه آن براي ديگران به سادگي امكان پذير باشد اين اصول سه گانه به شرح ذيل ميباشند .
1) اصول تنظيم و تدوين مطلب
2) اصول نگارش و نوشتن مطلب
3) اصول منابع و مآخذ مطلب
اصول تنظيم و تدوين مطلب در پايان نامه ها :
معمولا يك پايان نامه تحصيلي به صورت زير تنظيم ميگردد :
1) صفحه عنوان
2) پيشگفتار و در صورت نياز تشكر و قدر داني
3) فهرست مطالب
4) فصل اول – طرح تحقيق
5) فصل دوم –پيشينه تاريخي تحقيق
6) فصل سوم _ روش تحقيق
7) فصل چهارم _ ارائه يافته هاي تحقيق و تجزيه و تحليل آن
8) فصل پنجم _ خلاصه تحقيق و ارائه پيشنهادها
9) فهرست منابع و مآخذ
10) پيوست
 1)عنوان تحقيق
عنوان تحقيق و صفحه اولين صفحه اي است كه بيننده با آن واجه ميشود و گاه روي جلد پايان نامه را در بر مي گيرد و معمولا مشتمل بر اطلاعاتي به صورت ذيل است :
الف) عنوان پايان نامه
ب ) نام كامل استاد راهنما
ج ) نام كامل محقق يا محققين
د ) نام مركز يا دانشگاهي كه پايان نامه در آن تقديم ميگردد .
ذ ) نوع مدرك ( براي مثال : پايان نامه دوره كارشناسي ارشد صنايع دستي )
و ) تاريخ ارايه پايان نامه
2) پيشگفتار و تشكر و قدر داني :
اين بخش گر چه از ضروريات نيست ولي گاهي وجود آن لازم است كه باشد و اين قسمت ميتواند شامل اطلاعات مختصر و مفيدي از هدف ، دامنه و وسعت تحقيق باشد كه قبل از مطالعه كامل تحقيق به خواننده اطلاعاتي را در اينباره خواهد داد و تصوير و برداشتي از كل تحقيق را براي خواننده روشن ميكند . محقق ميتواند در پايتن پيشگفتار از فرد يا افراد با موسساتي كه او را در انجام تحقيقش كمك و راهنمايي كرده اند ، سپاسگزاري كند .
3) فهرست مطالب :
فهرست مطلب كه ميتواند شامل يك يا چند صفحه باشد هدفي جز دادن ديد و آگاهي از مطالب مندرج در پايان نامه به خواننده ندارد و خواننده را قادر خواهد ساخت به سرعت و دقت و سادگي ، مطلب دلخواه خود در پايان نامه را بيابد .
 4)فصل اول _ طرح تحقيق :
طرح تحقيق يكي از اركان اساسي و اصلي پايان نامه است و محقق قبل از آنكه به انجام تحقيق مبادرت ورزد ، بايد اين فصل را تهيه و تنظيم نمايد و به سرعت استاد راهنما و يا هر فرئد ديگري كه محقق قصد دارد نتايج تحقيق را به او گزارش دهد ، برساند . ÷س از تايد استاد راهنما محقق موظف است طبق طرح تنظيم شده در پي انجام تحقيق بر آيد . مهمترين قسمتهاي طرح تحقيق عبارتند از :
4-1- عنوان تحقيق ؛ بايد شناختي دقيق و روشن از حوزه ي موضوع تحقيق را عرضه دارد و خالي از هرگونه ابهام و پيچيدگي باشد .
4-2-مقدمه يا تاريخچه اي از موضوع تحقيق : در اين قسمت مختصري از نظرات و تحقيقات مربوط به موضوع و يا مسايل و مشكلات حل نشده در اين حوزه و همچنين توجه و علاقه جامعه به اين موضوع اشاره ميشود .
4-3-تعريف موضوع تحقيق : در اين قسمت محقق موضوع مورد علاقه و يا نياز احساس شده خود را در حوزه تحقيق بيان ميدارد و عوامل موجود در موقيعت را تعريف و تعيين ميكند .
4-4-هدف يا هدفهاي كلي و آرماني تحقيق : اين قسمت بايد با جملات مثبت و كلي طرح شود و ازطولاني شدن مطالب پرهيز شود
4-5-روش انجام تحقيق : در اين قسمت پژوهشگر روش كاري خود را بيان ميدارد و شيوه هاي گوناگوني را كه در گرد آوري مطالب خود به كار برده ذكر ميكند و همچنين اگر روش آماري خاصي را در تهيه و تدوين اطلاعات به كار برده آن شيوه را بيان ميكندو بيان آن يكي از ملزومات است .
4-6-اهميت و ارزش تحقيق : با توجه به تشابه اين قسمت از طرح تحقيق با تعريف موضوع تحقيق كه در آن محقق نياز خود را در آگاهي به نتايج مطالعه عنوان ميسازد ، در اين قسمت منابع شخصي يا علمي كه از خاتمه تحقيق به محقق دست ميدهد ، بحث ميشود .
4-7- محدوديت هاي تحقيق : محدوديت هايي كه كنترل آن از عهده محقق خارج است مانند انتخاب نوع بافته ها و يا زير اندازها و ديگر محدوديت هايي كه كنترل آن در دست محقق است مانند موضوع و محل تحقيق و ...
4-8- تعرف واژه ها : در اين قسمت محقق بايد واژه هايي كه ممكن است براي خواننده آشنا نباشد تعريف كند مثلا در منطقه اي گره، ايلمك و در منطقه اي ديگر خفت و در جاييي ديگر به واژه اي ديگر خوانده ميشود محقق بايد واژه هاي نا آشنا را در اين بخش معني كند .
4-9-خلاصه فصلها: در اين قسمت خلاصه اي اشاره وار از فصلهاي آتي آورده ميشودتا خواننده بتواند تصويري واضح از ديگر قسمتهاي پايان نامه در ذهن خود ترسيم كند .
اين مطالب ميتواند اگر درست بيان شود فصل اول پر باري را براي تحقيق ما محيا سازد !
5)فصل دوم پيشينه تاريخي موضوع تحقيق :
اين فصل حاوي خلاصه اي از مطالعات انجام شده در با ره موضوع تحقيق است اين بخش از تحقيق يكي از اركان اصلي و به تعبيري ديگر يكي از پايه هاي تحقيق ميتواند باشد اگر محقق از ÷يشينه مطالعاتي تحقيق آگاهي داشته باشد به دنبال موضوعات تكراري نخواهد رفت و حتي ميتواند با دلايل و برهان هاي ريشه دار و با پايه به نقد آثار گذشته بپردازد .

6)فصل سوم روش تحقيق :
در اين قسمت معمولا به تفصيل در باره مطالبي به قرار ذيل بحث ميشود:
الف) روش تحقيق در اين قسمت محقق به توضيح و توجيه روش تحقيقي خود ميپردازد و انواع مختلف روشهاي تحقيقي ، هدف و موضوع پژوهشي خود ، مناسب دانسته است ميپردازد.
ب) آزمودني ها در اين قسمت محقق به سوالاتي از قبيل :
1) آزمودنيها شامل چه اشخاص يا آيتمهايي هستند ؟ براي مثال او ميگويد آزمودنيهاي ما فقط شامل گبه بود.
2) تعداد آزمودنيها چند تا بود ؟ مثلا 500 نمونه گبه و حتي ميتواند فرد هم باشد مانند : 500 نفر بافنده گبه .
3) با توجه به موضوع و هدف آيا افراد يا تعداد انتخاب شده مناسب هستند ؟ محقق بايد با دلايل و برهانهاي قاطع اين بخش را براي خواننده ثابت كند و بقولي هدف خود را با عمل هماهنگ سازد .
4) نوع گزينش و تقسيم آزمودنيها به چه ترتيب صورت گرفته است ؟ محقق بايد به اين موضوع اشاره كند كه موارد انتخاب شده به چه دليل منتخب نگارنده بوده است و چرا مثلا به جاي گبه از گليم استفاده نكرده و ...
5)آزمودنيها از چه خصوصيات ويژه اي برخوردار هستند ؟ پژوهشگر بايد به خوانندگان بگويد كه خصوصيات آيتمهاي انتخابي چه بوده است كه او آنها را انتخاب كرده است او بايد ويژگيهاي انتخاب موضوعات مورد بحث خود را براي خواننده مشخص كند براي مثال بگويد چون ميخواستيم نوع گره كاربردي در گبه ها را بررسي كنيم 500 نمونه گبه را انتخاب كرديم و يا ...

ج) روش جمع آوري اطلاعات : پژوهشگر پس از تعيين روش تحقيق بايد روش جمع آوري اطلاعات را براي خواننده بيان كند كه ميتواند با استفاده از شيوه هاي مشاهده ، مصاحبه ، ميداني ، پرسشنامه اي وكتابخانه اي و يا حتي اينترنتي باشد .
د)متغير هاي مستقل و وابسته : در اين قسمت محقق به طور جدا گانه متغير هاي متغير هاي مستقل و وابسته را تعيين و تعريف ميكند و با اين كار هم مسير مطالعه خود را مشخص ميسازد و هم براي محقق ديگري اين امكان را به وجود مي آورد كه در صورت تمايل ، بتواند در تحقيق مشابه همين متغير ها را مورد بررسي قرار دهد .
ذ- روش اماري : در اين بخش محقق بايد از شيوه آماري بكار رفته در تحقيقش ياد كند و ضمن توصيف روش آماري استفاده شده در تحقيق به وضوح و خارج از هر گونه ابهام و پيچيدگي فرمولها و سطوح معني دار به كار رفته در تحقيق را بيان دارد برخي از روشهاي آماري كه در كاهاي تحقيقاتي عبارتند از :
1) فراواني و درصد
2) ضريب همبستگي
3) آزمون – تي
4) آزمون – اف
7- فصل چهارم – يافته ها و تجزيه و تحليل آنها :
اين فصل در واقع هسته اصلي تحقيق است و احتمالا مشتمل بر بحث هاي كلامي ، جدولها ، شكلها ، نمودارها و نيز تجزيه و تحليل اطلاعات است .
8- فصل پنجم – خلاصه تحقيق و پيشنهادها :
اين فصل شامل دو قسمت اصلي ، يكي خلاصه تحقيق و ديگري پيشنهادها ست .
الف- اين بخش يكي از مشكلترين بخشهاي پايان نامه است . يك خلاصه مناسب تركيبي از دو نوع اطلاعات است :
1_ اطلاعات و يافته هايي كه محقق از تحقيق جاري خويش به دست آورده است .
2_ اطلاعات و يافته هايي كه محقق از طريق مطالعه تحقيقات و نوشته هاي ديگران جمع آوري كرده است و كلا در نوشتن پايان نامه ، رعايت نكات زير حائز اهميت است :
الف) ارائه يافته ها و نتايج برجسته به صورت منظم .
ب ) استفاده از يافته هاي تحقيق جازي براي تاييد يا رد فرضهاي تحقيق
ج ) بكار گيري مطالب مندرج در فصل پيشينه تاريخي در رد يا تاييد تحقيق (هرجا كه لازم بود ) .
پيشنهاد ها :
تحقيقاتي كه در زمينه هاي مختلف از جمله فرش دستباف صورت ميگيرد لزوما بايد با پيشنهاد هايي همراه باشد كه در بهينه سازي رنگرزي ، بافت ، طراحي و در نهايت به سازي توليد فرش انجامد .
اين بخش كه به ازائه راهكارها ميپردازد خواهد توانست بخشي از موانع را متلاشي كند و براي مسئولان چراغ راهي باشد.
9- فهرست منابع و مآخذ :
در اين قسمت تمام منابع و مآخذ ، از قبيل كتابها ، مقاله ها ، مجله ها ، رساله هاي چاپ شده و چاپ نشده را به ترتيب حروف الفباي نام فاميل و نويسنده و يا مترجم و به صورت در هم از نظر نوع آنها نوشته ميشود .
10- پيوست :
شامل مطالب و مداركي است كه در درك و فهم خواننده از پايان نامه كمك چنداني نميكند و ميتوان از پرسشنامه ها ، آزمونها ، نامه هاي نوشته شده به افراد و موسسات و ساير وسايل جمع اوري اطلاعات نام برد .

http://www.iran-eng.com/


امتیاز:
 
بازدید:
[ ۵ اسفند ۱۳۹۳ ] [ ۰۵:۲۹:۴۹ ] [ مشاوره مديريت ]


چگونه پايان نامه اي قابل دفاع و ارزشمند تدوين كنيم ؟

 

به گزارش خبرنگار ليزنا، كارگاه آموزشي انجمن كتابداري و اطلاع رساني با عنوان «چگونه پايان نامه اي قابل دفاع و ارزشمند تدوين كنيم: ملاحظات نظري و عملي در اجرا و ارائه پايان نامه» در ساعت 14 روز چهارشنبه 22 آذر در سالن همايشهاي 80 نفره كتابخانه ملي و با تدريس دكتر رحمت اله فتاحي، استاد دانشگاه فردوسي مشهد آغاز شد.

دكتر فتاحي،  مدرس اين كارگاه با مطرح كردن اين سوال «چرا پايان نامه از ارزش و اهميت بالايي برخوردار است؟ پايان نامه يا پايان ... نامه؟!» در ابتدا به تعريفي از تحقيق پژوهش و پايان نامه پرداخت و دليل و هدف از اجراي اين كارگاه را جلوگيري از اضطراب و آشنايي بيشتر دانشجوياني كه نگران چگونگي شروع و انجام پايان نامه خود هستند برشمرد.

وي اذعان كرد: وقتي فردي با صبر و حوصله و دانش كافي به انجام كاري دست بزند حتما نتايج مفيد و كار قابل قبولي ارائه خواهد كرد و اين تنها در مورد كارهايي چون پايان نامه نيست بلكه همه شئونات زندگي انسان را در بر مي گيرد

او ادامه داد: در مورد ارائه پروپوزال نيز در واقع بيشترين هدف  گروه علمي در اين است كه مشخص شود آيا دانشجوي مورد نظر توانايي انجام اين پايان نامه را دارد يا خير؟

دكتر فتاحي قبل از ورود به مباحث اصلي گفت: برخي از مواردي كه مطرح مي شود كلاسيك و برخي ديگر تجربه شخصي خودم با توجه به تجربه اي كه سالها در زمينه كار با پايان نامه هاي دانشجويانم داشته ام؛ مي باشد

در ابتداي جلسه وي به محتوا و ساختار يك پايان نامه در 5 قسمت: «معرفي پژوهش»، «مرور پيشينه نظري  پژوهش»، «روش شناسي پژوهش»، «ارائه و تحليل يافته ها»، و «بحث و نتيجه گيري»  اشاره كرد و سپس به توضيحات كامل انها پرداخت .

او افزود: در فصل اول از مطالب كلي به جز مي پردازيم در حالي كه در فصل پنجم از جزئيات به كليات مي رسيم يعني شناسايي شكاف بين آنچه هست و آنچه نيست.

دكتر فتاحي تصريح كرد:  اولين مرحله و مهمترين  مورد در شروع يك پايان نامه انتخاب موضوع مي باشد كه بايد با توجه به نياز روز، نو بودن موضوع، توانايي فرد براي انجام آن، امكانات براي اجراي تحقيق و ... باشد .

وي اضافه كرد: يكي از مسائل مهم در مرحله بعدي كه انتخاب روش و گردآوري مطالب است ميزان مطالعه و تسلط بر موضوع است؛ به طوري كه دانش و مهارت فرد بالا رود و دليل اينكه عده اي موفق و برخي كمتر موفق اند بستگي به ميزان تلاش، ژرف انديشي درباره ملزومات انجام كار، اصول علمي  و تعصب نسبت به كيفيت انجام كار دارد.

دكتر رحمت الله فتاحي اظهار داشت: دانشجو بايد از تجربه و نظرات ديگراني كه در اين زمينه كار كرده اند نيز بهره ببرد چرا كه حتما قبل از وي نيز پژوهشهايي در اين زمينه انجام شده است. نبايد صورت سوال را به فرضيه تبديل كنيم.

وي تأكيد كرد: پايان نامه نبايد فقط جهت رفع تكليف انجام شود بلكه بايد به نتايج مفيد و موثري دست يافت و پيشرفتي در آن زمينه محسوب شود؛ هدف و فايده پژوهش مشخص شود و واقع گرايي در برابر آرمانگرايي قرار گيرد. پيشنهاد بايد با توجيه همراه باشد و جواب چراي كار مهم است.

استاد دانشگاه فردوسي مشهد تصريح كرد: عنوان يكي از جذابيتهاي پژوهش است و بايد خلاصه رسا و روشن و حداكثر 20 كلمه باشد .

وي به بهره گيري از تفكر تحليلي و منتقدانه و طرح پرسش  و رويكردي تركيبي اشاره  و تاكيد كرد: بايد دانشجو از انتقادات استقبال كند چرا كه باعث مي شود تا از اشتباهات و اتلاف وقت جلوگيري شود و خلاقيت رشد كند.

وي اضافه كرد: در جامعه ما تفكر انتقادي مورد استقبال قرار نمي گيرد و در اين مدت شايد تنها سخنراني در زمينه تفكر انتقادي توسط بنده در 10 سال پيش ارائه شده است! و متاسفانه نظام آموزشي ما بيشتر در جهتي ضد خلاقانه گام برداشته است .

در ادامه با بررسي مراحل انجام كار در قسمتي از سخنان خود تفاوت بين پايان نامه ارشد و دكتري را اين چنين برشمرد: در كارشناسي ارشد بيشتر مطالب تحليلي و پيشينه پژوهش از جامعيت نسبي برخوردار است در حالي كه در دكتري دانشي نو ارائه مي شود و استنباط شخصي پژوهشگر مطرح مي گردد.

دكتر فتاحي  با يادي از مرحوم دهخدا و فيش برداري وي در تهيه  لغت نامه به يادداشت برداري به عنوان ركن مهمي در كارهاي پژوهشي اشاره و اظهار كرد: سازماندهي در ذهن اشتباه است و بايد با استفاده از كاغذ فيش برداري يا نرم افزارهايي كه در اين زمينه وجود دارند از متن نت برداري شود بدين طريق مديريت زمان نيز انجام مي شود كه چقدر زمان داريم تا از چهارچوب اصلي خارج نشويم .

وي با توجه  به اهميت مطالعه منطق و فلسفه  گفت: اينها از مهمترين موارد در علوم است چرا كه انسان از همين جا با نظريه پردازي آشنا مي شود.

در بخش عملي اين كارگاه چندين پژوهش و خلاصه مقاله در اختيار حضار قرار داده شد تا به تحليل و ارزيابي، پيشنهاد وانتقاد بپردازند. و همچنين مطالبي با عنوان رهنمودها و ملاحظاتي پيرامون شناسايي و انتخاب موضوع تحقيق در حوزه علوم انساني و همچنين معيارهاي ارزيابي پايان نامه به عنوان راهنمايي براي چك ليست  به شركت كنندگان داده شد كه علاقمندان مي توانند با مراجعه به سايت انجمن كتابداري به آن دسترسي داشته باشند.

دكتر فتاحي در پايان سخنان خود گفت: پايان نامه ابروي شما، حيثيت علمي استاد شما، و اعتبار دانشگاه شماست.


منبع : ليزنا


امتیاز:
 
بازدید:
[ ۵ اسفند ۱۳۹۳ ] [ ۰۵:۲۹:۴۸ ] [ مشاوره مديريت ]

 

 

 

 


رهنمود ها و ملاحظاتي پيرامون شناسايي و انتخاب موضوع پايان نامه


(براي پژوهشهاي پيمايشي حوزه هاي علوم انساني و اجتماعي)
تدوين رحمت الله فتاحي


مرحله اول:ملاحظات و نكات اوليه
مطالعه اجمالي در برخي زمينه هاي مورد علاقه و مهم
جستجو در برخي پايگاهها و نيز اينترنت تحت عبارت "موضوعات پژوهشي"(research topics)و يا اولويت هاي پژوهشي"(research priorities) و يا "مباحث پژوهشي"( issues for research) و يا "پيشنهادهايي براي پژوهشهاي بيشتر"(further research) در حوزه هاي دلخواه براي آگاهي از موضوع هاي بالقوه مناسب
مطالعه و وارسي "پيشنهادهايي براي پژوهشهاي بيشتر" در فصل آخر پايان نامه ها براي آگاهي از موضوع هاي بالقوه مناسب
صرف وقت بيشتر و مطالعه عميق تر و تحليلي تر در باره موضوع هاي مطرح
 مشورت با استادان و ساير دانشجويان آگاه و منتقد در مورد موضوع هاي قابل قبول و مطرح
توجه به علاقه و يا تجربه استاد مربوطه به موضوع پيشنهادي


مرحله دوم:بررسي و تحليل مقوله ها و نكات مورد توجه در انتخاب موضوع
علاقمند بودن به موضوع
 نو بودن موضوع (تكراري و يا تقليدي صرف نباشد)
ارزشمند بودن موضوع:
مطرح بودن در سطح سازمان، ملي يا منطقه اي يا جهاني
منطقي بودن و نه فريبنده بودن
كاربردي بودن (در مورد پژوهشهاي غيربنيادي):امكان استفاده از نتايج در كوتاه مدت يا ميان مدت (بتواند به يك نياز مهم پاسخ دهد)
مطرح بودن به منزله مسئله (امكان تعريف يك مسئله جديد مبتني بر پيشينه پژوهش يا تجربيات حرفه اي و شخصي)
امكان طرح و تعريف سؤال يا فرضيه بر اساس مسائل عملي يا نظري
سئوالهاي مشخص، عيني و هدفمندي را بتوان طرح كرد
براي پاسخ به سئوالها، راه حل علمي و روش مناسب وجود داشته باشد
امكان عملي اجراي پژوهش
انجام مراحل تحقيق با دشواري غيرعادي همراه نباشد
مراحل كار به لحاظ طول زمان مورد نظر (با توجه به مقررات دانشگاه مربوطه)قابل انجام باشد
مطالعات نظري و دستيابي به منابع براي مطالعه امكان پذير باشد
نمونه معرف (نماينده) جامعه پژوهش قابل دسترس بوده و افراد مايل به همكاري باشد (مثلا به پرسشنامه ها در زمان مقرر پاسخ دهد يا در مصاحبه شركت كند)
شيوه گردآوري اطلاعات (توزيع پرسشنامه و يا مصاحبه و يا راه هاي ديگر)در مدت زمان مشخص قابل انجام باشد
اطلاعات مورد نياز قابل دسترس و گردآوري باشد
امكان انجام پژوهش، به لحاظ روش تحقيق (وجود يك يا چند روش براي آزمون كردن)وجود داشته باشد
امكان ادامه پژوهشهاي بيشتر در همان زمينه
پيشنهادهاي جديدي را بتوان از دل پژوهش براي پژوهش هاي آتي مطرح كرد
امكان استخراج و چاپ چند مقاله در آن زمينه (توليد دانش جديد)


مرحله سوم:تصميم گيري كلي
تدوين يك فهرست از موضوع هاي مناسب بر اساس توجه به معيارهاي مرحله دوم
بررسي مجدد تك تك موضوع ها با نگاه منطقي و واقع بينانه
حذف برخي از موضوع ها كه امكان انجام تحقيق و رسيدن به نتيجه مطلوب در آنها دشوار است
انتخاب حداكثر دو يا سه موضوع مناسب براي تحقيق
بررسي هر يك از موضوع ها به لحاظ وجود منابع اطلاعاتي و وجود استاد راهنما (موضوع در حوزه توجه به تخصص و علاقه حداقل يكي از استادان باشد)
مشورت با يك يا دو استاد در باره موضوع هاي پيشنهادي و مسائل مرتبط با آنها
گرفتن تائيد اوليه از يك يا دو استاد در مورد مناسب بودن يكي از موضوع ها


مرحله چهارم:محدودكردن دامنه موضوع
مطالعه متون علمي براي پي بردن به فضاهاي خالي براي تحقيق در آن موضوع
بيان موضوع محدود شده در قالب عبارت (عنوان پايان نامه)
مشورت مجدد با استادان مربوطه در مورد موضوع محدود شده
تائيد موضوع نهايي پس از انجام اصلاحات لازم در عنوان
مطالعه مجدد متون علمي براي يافتن و تدوين مسئله پژوهش
نوشتن سئوالها و يا فرضيه هاي مناسب براي تحقيق
مشورت با استادان مربوطه و تائيد مسئله ها و يا فرضيه ها


مرحله پنجم:انجام ساير گامهاي پژوهش كه در طرح پيشنهادي(proposal)مشخص مي شود:
مشخص كردن روش تحقيق
مشخص كردن جامعه پژوهش
مشخص كردن شيوه نمونه گيري
مشخص كردن ابزار گردآوري اطلاعات
اجراي مراحل عملي كار
تدوين گزارش تحقيق

 منبع:
انجمن كتابداري و اطلاع رساني ايران
گروه پژوهش


http://dglib.ir/m/index.php?option=com_content&task=view&id=26&Itemid=1


امتیاز:
 
بازدید:
[ ۵ اسفند ۱۳۹۳ ] [ ۰۵:۲۹:۴۷ ] [ مشاوره مديريت ]

 

انتخاب موضوع پژوهش

 نويسنده : كاميار صداقت ثمرحسيني

 انتخاب موضوع تحقيق يكي از مهم ترين مراحل يك پژوهش علمي و از دشوارترين آن به شمار مي رود. براي درك بهتر جايگاه موضوع يابي، بهتر است تا نگاهي كلي به مراحل تحقيق نماييم: تحقيق را مي توان بر دو مرحله تقسيم نمود:

مرحله ي اول ، مرحله ي تحقيق به منظور يافتن پرسشي شايسته و بايسته ي پژوهش است.

مرحله ي دوم، تحقيق به منظور يافتن پاسخ پرسش مورد نظر مي باشد.

اما با  تفصيل بيشتر مي توان اين مراحل را به شرح زير بيان نمود:

 

مرحله ي مطالعات اكتشافي ـ موضوع يابي به جهت طرح پرسشي براي تحقيق،

مرحله ي غني سازي پرسش هاي تحقيق،

نگارش طرح پژوهش،

بررسي مدارك و منابع،

جمع آوري داده هاي مرتبط با پژوهش،

تحليل داده ها،

نتيجه گيري نهايي،

نگارش و ويرايش گزارش نهايي. ( در قالب رساله ي دانشگاهي، مقاله و مانند آن )

تا مرحله ي اول به خوبي انجام نشود، قادر به ورود مناسبي به مرحله ي دوم نخواهيم بود. لذا در اين بخش به بررسي مهم ترين مواردي خواهيم پرداخت كه به انتخاب آگاهانه ي موضوعات پژوهشي ما منجر مي گردند.

موضوع تحقيق چيست؟

تعابير مختلفي از موضوع تحقيق صورت پذيرفته است:

1         موضوع تحقيق عبارت است از هر آنچه كه از قابليت بررسي و تحقيق برخوردار است. در اين زمينه كه امور قابل پژوهش كدام ها مي باشند؟ اختلاف نظر موجود است. هيچ دليلي ندارد كه موضوعات تحقيق علمي را منحصر در روش شناسايي خاصي مثلا عقلي و يا حسي نماييم.

2         موضوع تحقيق عبارت است از آنچه كه ما درصدد رسيدن به آن و تحقيق بر روي آن مي باشيم.

براي پژوهشگري كه به دنبال انجام يك تحقيق « واقعي » است،  انتخاب موضوع پژوهش بسيار مهم مي باشد. به ويژه آنكه بخواهد « آگاهانه » مسير حيات علمي خود را انتخاب نمايد. هر چه درباره ي موضوع پژوهش خود بيشتر تامل و توجه نماييد، به استحكام شخصيت علمي و كسب نتيجه ي بهتري در پژوهش خود  ياري رسانده ايد. بديهي است كه بدون انتخاب موضوع پژوهش قادر به انجام آن نخواهيم بود. يكي از پژوهشگران پاسخ به اين پرسش ها را در انتخاب موضوع پژوهش ضروري مي داند:

~       آيا موضوع مورد نظر ارزش تحقيق دارد؟ به عبارت ديگر آيا مشكلي از مشكلات فكري و معرفتي پژوهشگر و جامعه را حل مي كند؟ آيا نتيجه ي پژوهش من تاثير مثبتي بر فرهنگ و هويت فردي و اجتماعي اعضاي جامعه خواهد داشت؟

~       آيا موضوع مورد نظر در سطح رساله ي دانشگاهي قرار دارد؟ برخي از موضوعات بيشتر مناسب قالب هاي يك مقاله و نه يك پژوهش دانشگاهي است.

~       آيا توانايي انجام اين پژوهش را داريد؟ موقعيت خود را از نظر اموري چون دانستن زبان، زمان كافي، امكرجسته ي هر علم مي تواند كمك بسياري در پاسخ به اين پرسش نمايد.

آيا اين علاقه را تحت تاثير اطرافيان و به عبارت ديگر « حرف مردم » انتخاب نموده ايد و يا آنكه علاقه اي دروني است و لو آنكه مورد پسند خيلي ها نباشد؟

هيچگاه زندگي علمي خود را منوط به حرف مردم ننماييد. نويسنده در تجربه ي خود در مراكز دانشگاهي با افرادي برخورد نموده است كه چون برخي اطرافيان از رشته هاي ديني چندان خوششان نمي آمده دست به نوعي پنهان كاري در خصوص بيان رشته ي خود مي زده اند. آيا چنين افرادي در امر پژوهش موفق خواهند بود؟ مسلما خير ! اگر مرحوم حضرت آيت الله حاج شيخ ذبيح الله قوچاني ( رحمة الله عليه ) در كودكي به حرف آن چند نفري كه ايشان را تشويق به ترك تحصيل علوم حوزوي مي نمودند گوش مي داد، آيا در پايان زندگي شريف خود همچنان دريايي از علوم و معارف الهي بود؟ علاقه ي علمي خود را به خاطر سخن مردم سركوب ننماييد. انسان در هر حوزه اي كه از درون انتخاب نمايد به مراتب بهتر به رشد و شكوفايي انديشه هايش مي پردازد. اما در هر رشته اي كه هستيد همواره بكوشيد تا حق را فراموش نكنيد.

پرسش دوم : توانايي هاي من در حوزه ي پژوهش در چه زمينه هايي است؟

توانايي ها ي خود را يادداشت نماييد. بعضي وقت ها نيازمند كشف استعدادهاي دروني خود هستيم. توانمندي هاي خود را شناسايي نماييد. توانايي هايي چون دسترسي به كتابخانه هاي بزرگ، ترجمه ي متون علمي ( مانند ترجمه از زبان عربي و يا انگليسي به فارسي ) ،  استفاده از نسخ خطي، داشتن وقت كافي، دارا بودن اساتيد برجسته و در دسترس، داشتن دوستان ياري دهنده، منابع مالي متناسب با پژوهش، و ... از نقش مهمي در انتخاب موضوع پژوهش برخوردارند و همين مثال هاي به ظاهر ساده براي همگان ميسر نمي باشد. پس از نگارش دقيق و كامل امكانات خود، به شكل كاملا متفاوتي وارد بررسي موضوع پژوهش مي شويد. حتي ممكن است علاقمند به برخي از حوزه هاي علمي خاص گرديد كه پيشتر به آن فكر نمي كرديد.

با تهيه ي دفتر كوچكي، پاسخ هاي خود را تا انتهاي برنامه ي موضوع يابي در آن يادداشت كنيد. در دوره هاي مختلف زماني و در مراحل انتخاب موضوعات جديد بار ديگر به دفترچه ي خود مراجعه كرده و پاسخ هاي جديد خود را با پاسخ هاي قبلي ، مورد « مقايسه » قرار دهيد. با اين كار علاوه بر تصحيح اشتباهات گذشته، امكان مقايسه ي تحول علمي خود را در طي زمان خواهيد داشت.

پرسش هاي مربوط به خود شناسي:

پرسش اول:  علاقه ي معطوف به تخصص من در چه حوزه اي است؟

پرسش دوم : توانايي هاي من در حوزه ي پژوهش در چه زمينه هايي است؟

  ب ـ موضوع شناسي:

در اين زمينه نيز نيازمند طرح چند پرسش اساسي مي باشيم:

پرسش اول: در زمينه ي مورد علاقه ي من چه موضوعاتي وجود دارد؟

به جهت رسيدن به پاسخ اين پرسش اين راه ها را دنبال نماييد: ( فرض نماييد كه شخصي علاقمند به پژوهش در حوزه ي تاريخ اسلام است. )

~       به كتابخانه برويد.

1)      ابتدا آخرين شماره هاي مجلات تخصصي در حوزه ي تاريخ و تاريخ اسلام را مشاهده نماييد. عناوين مقاله هاي مجلات فوق را يادداشت نماييد.

2)      چند كتاب اصلي در زمينه ي تاريخ اسلام را انتخاب نموده و « فهرست مطالب » كتاب هاي فوق را به دقت مطالعه نماييد. ( در اين مرحله نيازي به مطالعه ي خود كتاب نداريد. ) سعي كنيد با دقت در فهرست هاي فوق به نحوه ي « طبقه بندي دوره هاي تاريخي » نويسنده آگاه گرديد.

3)      با راهنمايي از كتابدار كتابخانه از فهرست هاي كتابشناسي در زمينه ي مورد علاقه ي خود استفاده نماييد.

~       از افراد مطلع بپرسيد.

از اساتيد صاحب نظر در تاريخ اسلام درباره ي حوزه هاي مختلف تحقيق در زمينه ي تاريخ اسلام پرسش نماييد. دقت نماييد كه افرادي انتخاب شوند كه اولا در زمينه ي مورد سئوال تخصص داشته باشند و ثانيا خود از زمره ي پژوهشگران به نام آن محسوب شوند.

بهترين راه دستيابي به آنها آگاهي از ساعات تدريس شان در مدارس ديني و يا دانشگاهي و حضور در فاصله ي ميان تدريس ايشان است. تنها در چند دقيقه مي توان اطلاعات مورد نياز را اخذ نمود. پاسخ هاي ايشان را به دقت يادداشت نماييد.

اكنون شما فهرستي از عناوين مهم ترين مقالات مربوط به تاريخ اسلام و نيز برخي از عنوان هاي مطالب كتاب ها و پيشنهادهاي افراد متخصص و خبره را در اختيار داريد. ممكن است از صدها حوزه ي موجود در تاريخ اسلام علاقمند به مطالعه در زمينه ي تاريخ اندلس در دوران درخشش تمدن اسلامي در آن شده باشيد.( توجه داشته باشيد كه اين تنها يك مثال است. ) همانگونه كه مشاهده مي شود در پايان اين بخش از موضوع يابي حوزه ي پژوهش ما تا حد زيادي محدود شده است. به عبارت ديگر تاريخ اسلام به تاريخ اندلس در دوران اسلامي تقليل يافته است. اكنون زمان طرح پرسش بعدي است.

پرسش دوم: در زمينه ي انتخابي من تا كنون چه كارهايي انجام شده است؟

به جهت پاسخ به اين پرسش يكبار ديگر به كتابخانه ( فضاي اصلي انجام پژوهش ) برويد. اين بار تنها مقالاتي را كه پيش تر درباره ي اندلس ديده بوديد به دقت مطالعه نماييد. در كتابخانه كليه ي كتاب هاي موجود در زمينه ي تاريخ اندلس را شناسايي كرده و در يك فهرست يادداشت فرماييد. فراموش نكنيد كه اين كار را با دقت هر چه تمام تر انجام دهيد. چه آنكه نتيجه ي اين بررسي فصل پيشينه ي تحقيق و ادبيات موجود در زمينه ي مورد نظر شما را پوشش مي دهد.

چند كتابي را كه در سال هاي اخير به چاپ رسيده اند از كتابخانه گرفته و آنها را مورد مطالعه قرار دهيد. معمولا كتاب هاي مفيد علمي به پيشينه ي تحقيق خود اشاره نموده اند. لذا آخرين آثار علمي در زمينه ي اندلس ممكن است نياز پژوهشگر فرضي ما را برآورده نمايد.

پرسش سوم : انجام چه تحقيقاتي ، دوباره كاري و تكرار مكررات محسوب نمي گردد؟

پاسخ اين پرسش را زماني مي توان داد كه به پرسش پيشين به خوبي پاسخ داده شده باشد. يعني ديگر بدانيد كه پيش از كار شما چه خبر بوده است. اشتباه بسياري از دانشجويان در عدم توجه به اين واقعيت است كه بدون مطالعه ي پژوهش هاي انجام شده درصدد پاسخ به اين پرسش بر مي آيند. نويسنده غالبا با چند پرسش ساده از دانشجويان متوجه شده است كه ادعاي بسياري از آنها مبني بر اينكه « تحقيق من پيشينه ي مطالعاتي ندارد. » ناشي از عدم تحقيق كافي در اين زمينه بوده است. توجه داشته باشيم كه گسترش جهل مركب از بزرگترين خطرات فرا روي مطالعات علوم اسلامي است.

از آنجا كه معمولا رساله هاي  مقاطع تحصيلي دكترا دربردارنده ي پيشنهادي عملي به منظور معرفي حوزه هاي نيازمند انجام مطالعات جديد مي باشد، مي توان به اين رساله هاي پژوهشي مراجعه نمود. فهرست اين رساله هاي پژوهشي در كتابخانه هاي دانشكده هاي مربوطه موجود است. برخي از دانشگاه ها اطلاعات مربوط به رساله هاي پژوهشي دانشجويان خود را در پايگاه هاي اطلاع رساني خود در شبكه ي « اينترنت »  قرار داده اند. از اين طريق مي توان به سهولت رساله هاي مورد نياز خود را شناسايي و با يادداشت مشخصات كتابخانه اي آن، جهت استفاده به دانشكده ي مربوطه مراجعه نمود.

توصيه مي شود كه با توجه به عدم استحكام كافي برخي پژوهش هاي مقاطع كارشناسي ارشد ( و حتي بي اطلاعي از پيشينه ي تحقيق خود ) « با احتياط » از اين رساله ها استفاده شود.

پرسش چهارم: امكانات من با كدام يك از حوزه هاي كار نشده داراي بيشترين هماهنگي است؟

پژوهش به نوعي تمرين هماهنگي است. كسي كه مي خواهد رساله ي پژوهشي را بنويسد بايد آن را در حد و توان خود تنظيم نمايد. به اين مثال ها توجه نماييد.

شخصي كه مسلط به زبان اسپانيايي نيست نبايد زاويه ي پژوهش خود را به اتكاي چند كتاب ترجمه شده به مطالعه ي وضعيت مسلمانان اندلس از نگاه« اسناد اسپانيايي » قرار دهد.

شخصي كه دسترسي به نسخه ي خطي كتاب « طبقات محدثين اندلس » اثر محمد بن حارث الخشني ( سده ي چهارم هجري قمري ) ندارد،[3] و يا حداقل داراي نسخه ي منتشر شده ي مطمئني از آن نمي باشد، نبايد بررسي اين اثر را به اتكاي چند مقاله و تحقيق دست دوم انجام دهد. همواره نسبت به اصالت منابع خود حساس و مراقب باشيد. توجه نماييد كه در فرايند موضوع يابي يك عنوان كلي مانند بررسي تاريخ اسلام آن اندازه محدود مي شود تا سرانجام به صورت يك پرسش در آيد.

پرسش هاي مربوط به موضوع شناسي:

پرسش اول: در زمينه ي مورد علاقه ي من چه موضوعاتي وجود دارد؟

پرسش سوم : انجام چه تحقيقاتي ، دوباره كاري و تكرار مكررات محسوب نمي گردد؟

پرسش دوم: در زمينه ي انتخابي من تا كنون چه كارهايي انجام شده است؟

پرسش چهارم: امكانات من با كدام يك از حوزه هاي كار نشده داراي بيشترين هماهنگي است؟

نكته ي بسيار مهم: هيچگاه موضوع يابي خود را بدون تبديل كردن به پرسش رها نكنيد.

تاريخ اسلام

 

تاريخ اندلس

 

تاريخ اندلس پس از سقوط غرناطه سال 897 هجري

 

تاريخ مقاومت اسلامي پس از سقوط غرناطه در برابر تلاش اسپانيايي ها به منظور مسيحي كردن ايشان

حال لازم است موضوع نهايي را به صورت يك پرسش مطرح نماييد. مثلا سياست كليساي اسپانيا در جهت نصراني كردن مسلمانان اندلس پس از سقوط شهر غرناطه در سال 897 هجري مشتمل بر استفاده از چه راهكارهايي بوده است؟ نحوه ي مقابله ي مسلمانان اندلس با آن چگونه بوده است؟ [4] و حتي { در مطالعه اي مقايسه اي } اين پرسش كه اين سياست در تاريخ معاصر اروپا چگونه تعقيب مي گردد؟

با طرح پرسش تحقيق ، فرايند موضوع يابي به پايان خواهد رسيد.

مثال:

يكي از پژوهش هايي كه همواره مورد توجه دانشمندان بزرگ شيعه بوده است، انجام مطالعه به منظور روش ساختن حقانيت مكتب اهل بيت عصمت و طهارت عليهم افضل صلوات الله و دفاع از آن در برابر ديدگاههاي افراد ناآگاه و يا دشمن خاندان وحي بوده است. حال تصور نماييم كه دانشجويي علاقمند به پي گيري اين مطالعات مي باشد. او ابتدا بايد بداند كه جديدترين آثار و نظراتي كه درباره ي تشيع در جهان اسلام صادر شده است، چه مي باشد. در اينجا، علاوه بر علاقه، نيازمند داشتن حداقل سه قابليت ديگر است: 1. تسلط به زبان عربي 2. دسترسي به منابع مكتوب موجود در دانشگاه هاي جهان اسلام ( چه به صورت مسافرت به آن كشورها و يا تهيه ي منابع فوق توسط نهادهاي دولتي ) 3. داشتن زمان كافي براي پژوهش.

چنين فردي مي تواند با جستجو در كتابخانه هاي دانشگاه هاي جهان اسلام، منابع مورد نظر را شناسايي نموده، و نسبت به تهيه ي آنها اقدام كند. روزآمد كردن سنت مطالعاتي افرادي چون مرحوم علامه شرف الدين ( ره ) عالي ترين انتخاب موضوع براي كسي است كه از قابليت و توانايي اين مهم برخوردار است. بسياري از پرسش هاي نوين در ضمن مطالعات مستمر بر مطالب و منابع جديد حاصل مي گردد. اگر قادر به انتخاب موضوعات اساسي و مورد ابتلاي جوامع اسلامي هستيد، وقت خود را به تكرار پژوهش هاي پيشين نگذرانيد. فهرست زير به عنوان نمونه اي از صدها مطالعه و تبليغ ( به ويژه از سوي وهابيت ) از آن رو بيان مي شود كه به خاطر داشته باشيم كه ديگران و به ويژه مخالفان تشيع، بيكار ننشسته اند. لذا در انتخاب موضوع تحقيقاتي مسئوليت زيادي بر عهده ي ماست. [5]

�  عنوان پايان نامه: اصول مذهب الشيعة الامامية الاثني عشرية : عرض و نقد

 نام دانشجو و استاد راهنما: ناصر بن عبدالله بن علي القفاري ؛ اشراف محمد رشاد سالم ، سالم بن عبدالله الدخيل

دانشگاه : جامعة الامام محمد بن سعود

مقطع دانشگاهي: دكترا  ـ 1407 هـ

�  عنوان پايان نامه:  العقيدة في أهل البيت بين الافراط و التفريط

 نام دانشجو و استاد راهنما: سليمان بن سالم بن رجاء السحيمي ، اشراف احمد بن عطية الغامدي .

دانشگاه :الجامعة الاسلامية ،

مقطع دانشگاهي:  دكترا ـ 1413هـ

�  عنوان پايان نامه: المهدي المنتظر عند الشيعة الاثني عشرية

 نام دانشجو و استاد راهنما: جلال الدين محمد صالح ؛ اشراف سعدي بن مهدي الهاشمي .

دانشگاه : الجامعة الاسلامية 

مقطع دانشگاهي: دكترا ـ 1413هـ

�  عنوان پايان نامه : اثر التشيع على الروايات التاريخية في القرن الاول الهجري

 نام دانشجو و استاد راهنما: عبدالعزيز محمد نور ولي ؛ اشراف اكرم ضياء العمري .

دانشگاه : الجامعة الاسلامية ،

مقطع دانشگاهي: دكترا ـ 1415هـ

�  عنوان پايان نامه: التحفة الاثنى عشرية : من اوله الى نهاية الباب الرابع

 نام دانشجو و استاد راهنما: عبدالعزيز بن ولي الله الدهلوي ؛ ترجمة محمد الاسلمي ؛ دراسة و تحقيق عمر بن سعود العيد ؛ اشراف سالم بن عبدالله الدخيل؛

دانشگاه :  جامعة الامام محممد بن سعود الاسلامية

مقطع دانشگاهي: دكترا ـ 1414 هـ

�  عنوان پايان نامه: خليفتان عثمان و علي رضي الله عنهما بين السنة و الشيعة الاثنى عشرية

 نام دانشجو و استاد راهنما: انور بن عيسى السليم ؛ اشراف ناصر القفاري

دانشگاه : جامعة الامام محمد بن سعود الاسلامية

مقطع دانشگاهي: دكترا ـ 1418 هـ

�   عنوان پايان نامه:  جهود ابي الثناء الآلوسي في الرد على الرافضة مع تحقيق ثلاث رسائل له في ذلك : الاجوبة العراقية على الاسئلة اللاهورية ؛ نهج السلامة إلى مباحث الامامة ؛ النفحات القدسية في الرد على الامامية

نام دانشجو و استاد راهنما: عبدالله بن بوشعيب البخاري ؛ اشراف احمد بن عطية الغامدي .

دانشگاه : الجامعة الاسلامية

مقطع دانشگاهي:  دكترا ـ 1418 هـ

�  عنوان پايان نامه: موقف الأئمة الأربعة و أعلام مذاهبهم من الرافضة و موقف الرافضة منهم

 نام دانشجو و استاد راهنما: عبدالرزاق بن عبدالمجيد ألارو ؛ اشراف عبدالرزاق بن عبدالمحسن البدر

دانشگاه : الجامعة الاسلامية ،

مقطع دانشگاهي: دكترا ـ 1422 هـ

[1] محمد السعيد جمال الدين : 2002، مناهج البحث و المصادر في الدراسات الاسلامية و العربية ، القاهرة ( الطبعة الخامسة ) دار القلم للنشر و التوزيع، ص 39  الي 42 . ( با تلخيص و تغيير )

[2] رجاء وحيد دويدري : 2002، البحث العلمي اساسياته النظرية و ممارسته العملية، دمشق ( الطبعة الثانية ) دارالفكر بدمشق، ص 400 الي 406 . ( با تلخيص و تغيير )

[3] موجود در كتابخانه ي سلطنتي در رباط به شماره ي 6916

[4] مثال هاي اين كتاب صرفا جنبه ي آموزشي دارد. اين مثال با توجه به اين اثر انتخاب شده است:  عبدالواحد ذنون طه: 2004، حركة المقاومة العربية الاسلامية في الاندلس بعد سقوط غرناطة. بيروت: ( الطبعة الاولي ) دارالمدي الاسلامي. اين اثر توسط اينجانب به فارسي ترجمه، و به صورت پاورقي در روزنامه ي كيهان از 23 / 12 / 1384 منتشر شده است.

[5] به نقل از جستجوگر پژوهش هاي سايت مكتبة الملك الفهد الوطنية

منبع:

http://kamyarsedaghat.blogfa.com/post-105.aspx


امتیاز:
 
بازدید:
[ ۵ اسفند ۱۳۹۳ ] [ ۰۵:۲۹:۴۶ ] [ مشاوره مديريت ]
[ ۱ ][ ۲ ][ ۳ ][ ۴ ][ ۵ ][ ۶ ][ ۷ ][ ۸ ][ ۹ ][ ۱۰ ][ ۱۱ ][ ۱۲ ][ ۱۳ ][ ۱۴ ][ ۱۵ ][ ۱۶ ][ ۱۷ ][ ۱۸ ][ ۱۹ ][ ۲۰ ][ ۲۱ ][ ۲۲ ][ ۲۳ ][ ۲۴ ][ ۲۵ ][ ۲۶ ][ ۲۷ ][ ۲۸ ][ ۲۹ ][ ۳۰ ][ ۳۱ ][ ۳۲ ][ ۳۳ ][ ۳۴ ][ ۳۵ ][ ۳۶ ][ ۳۷ ][ ۳۸ ][ ۳۹ ][ ۴۰ ][ ۴۱ ][ ۴۲ ][ ۴۳ ][ ۴۴ ][ ۴۵ ][ ۴۶ ][ ۴۷ ][ ۴۸ ][ ۴۹ ][ ۵۰ ][ ۵۱ ][ ۵۲ ][ ۵۳ ][ ۵۴ ][ ۵۵ ][ ۵۶ ][ ۵۷ ][ ۵۸ ][ ۵۹ ][ ۶۰ ][ ۶۱ ][ ۶۲ ][ ۶۳ ][ ۶۴ ][ ۶۵ ][ ۶۶ ][ ۶۷ ][ ۶۸ ][ ۶۹ ][ ۷۰ ][ ۷۱ ][ ۷۲ ][ ۷۳ ][ ۷۴ ][ ۷۵ ][ ۷۶ ][ ۷۷ ][ ۷۸ ][ ۷۹ ][ ۸۰ ][ ۸۱ ][ ۸۲ ][ ۸۳ ][ ۸۴ ][ ۸۵ ][ ۸۶ ][ ۸۷ ][ ۸۸ ][ ۸۹ ][ ۹۰ ][ ۹۱ ][ ۹۲ ][ ۹۳ ][ ۹۴ ][ ۹۵ ][ ۹۶ ][ ۹۷ ][ ۹۸ ][ ۹۹ ][ ۱۰۰ ][ ۱۰۱ ][ ۱۰۲ ][ ۱۰۳ ][ ۱۰۴ ][ ۱۰۵ ][ ۱۰۶ ][ ۱۰۷ ][ ۱۰۸ ][ ۱۰۹ ][ ۱۱۰ ][ ۱۱۱ ][ ۱۱۲ ][ ۱۱۳ ][ ۱۱۴ ][ ۱۱۵ ][ ۱۱۶ ][ ۱۱۷ ][ ۱۱۸ ][ ۱۱۹ ][ ۱۲۰ ][ ۱۲۱ ][ ۱۲۲ ][ ۱۲۳ ][ ۱۲۴ ][ ۱۲۵ ][ ۱۲۶ ][ ۱۲۷ ][ ۱۲۸ ][ ۱۲۹ ][ ۱۳۰ ][ ۱۳۱ ][ ۱۳۲ ][ ۱۳۳ ][ ۱۳۴ ][ ۱۳۵ ][ ۱۳۶ ][ ۱۳۷ ][ ۱۳۸ ][ ۱۳۹ ][ ۱۴۰ ][ ۱۴۱ ][ ۱۴۲ ][ ۱۴۳ ][ ۱۴۴ ][ ۱۴۵ ][ ۱۴۶ ][ ۱۴۷ ][ ۱۴۸ ][ ۱۴۹ ][ ۱۵۰ ][ ۱۵۱ ][ ۱۵۲ ][ ۱۵۳ ][ ۱۵۴ ][ ۱۵۵ ][ ۱۵۶ ][ ۱۵۷ ][ ۱۵۸ ][ ۱۵۹ ][ ۱۶۰ ][ ۱۶۱ ][ ۱۶۲ ][ ۱۶۳ ][ ۱۶۴ ][ ۱۶۵ ][ ۱۶۶ ][ ۱۶۷ ][ ۱۶۸ ][ ۱۶۹ ][ ۱۷۰ ][ ۱۷۱ ][ ۱۷۲ ][ ۱۷۳ ][ ۱۷۴ ][ ۱۷۵ ][ ۱۷۶ ][ ۱۷۷ ][ ۱۷۸ ][ ۱۷۹ ][ ۱۸۰ ][ ۱۸۱ ][ ۱۸۲ ][ ۱۸۳ ][ ۱۸۴ ][ ۱۸۵ ][ ۱۸۶ ][ ۱۸۷ ][ ۱۸۸ ][ ۱۸۹ ][ ۱۹۰ ][ ۱۹۱ ][ ۱۹۲ ][ ۱۹۳ ][ ۱۹۴ ][ ۱۹۵ ][ ۱۹۶ ][ ۱۹۷ ][ ۱۹۸ ][ ۱۹۹ ][ ۲۰۰ ][ ۲۰۱ ][ ۲۰۲ ][ ۲۰۳ ][ ۲۰۴ ][ ۲۰۵ ][ ۲۰۶ ][ ۲۰۷ ][ ۲۰۸ ][ ۲۰۹ ][ ۲۱۰ ][ ۲۱۱ ][ ۲۱۲ ][ ۲۱۳ ][ ۲۱۴ ][ ۲۱۵ ][ ۲۱۶ ][ ۲۱۷ ][ ۲۱۸ ][ ۲۱۹ ][ ۲۲۰ ][ ۲۲۱ ][ ۲۲۲ ][ ۲۲۳ ][ ۲۲۴ ][ ۲۲۵ ][ ۲۲۶ ][ ۲۲۷ ][ ۲۲۸ ][ ۲۲۹ ][ ۲۳۰ ][ ۲۳۱ ][ ۲۳۲ ][ ۲۳۳ ][ ۲۳۴ ][ ۲۳۵ ][ ۲۳۶ ][ ۲۳۷ ][ ۲۳۸ ][ ۲۳۹ ][ ۲۴۰ ][ ۲۴۱ ][ ۲۴۲ ][ ۲۴۳ ][ ۲۴۴ ][ ۲۴۵ ][ ۲۴۶ ][ ۲۴۷ ][ ۲۴۸ ][ ۲۴۹ ][ ۲۵۰ ][ ۲۵۱ ][ ۲۵۲ ][ ۲۵۳ ][ ۲۵۴ ][ ۲۵۵ ][ ۲۵۶ ][ ۲۵۷ ][ ۲۵۸ ][ ۲۵۹ ][ ۲۶۰ ][ ۲۶۱ ][ ۲۶۲ ][ ۲۶۳ ][ ۲۶۴ ][ ۲۶۵ ][ ۲۶۶ ][ ۲۶۷ ][ ۲۶۸ ][ ۲۶۹ ][ ۲۷۰ ][ ۲۷۱ ][ ۲۷۲ ][ ۲۷۳ ][ ۲۷۴ ][ ۲۷۵ ][ ۲۷۶ ][ ۲۷۷ ][ ۲۷۸ ][ ۲۷۹ ][ ۲۸۰ ][ ۲۸۱ ][ ۲۸۲ ][ ۲۸۳ ][ ۲۸۴ ][ ۲۸۵ ][ ۲۸۶ ][ ۲۸۷ ][ ۲۸۸ ][ ۲۸۹ ][ ۲۹۰ ][ ۲۹۱ ][ ۲۹۲ ][ ۲۹۳ ][ ۲۹۴ ][ ۲۹۵ ][ ۲۹۶ ][ ۲۹۷ ][ ۲۹۸ ][ ۲۹۹ ][ ۳۰۰ ][ ۳۰۱ ][ ۳۰۲ ][ ۳۰۳ ][ ۳۰۴ ][ ۳۰۵ ][ ۳۰۶ ][ ۳۰۷ ][ ۳۰۸ ][ ۳۰۹ ][ ۳۱۰ ][ ۳۱۱ ][ ۳۱۲ ][ ۳۱۳ ][ ۳۱۴ ][ ۳۱۵ ][ ۳۱۶ ][ ۳۱۷ ][ ۳۱۸ ][ ۳۱۹ ][ ۳۲۰ ][ ۳۲۱ ][ ۳۲۲ ][ ۳۲۳ ][ ۳۲۴ ][ ۳۲۵ ][ ۳۲۶ ][ ۳۲۷ ][ ۳۲۸ ][ ۳۲۹ ][ ۳۳۰ ][ ۳۳۱ ][ ۳۳۲ ][ ۳۳۳ ][ ۳۳۴ ][ ۳۳۵ ][ ۳۳۶ ][ ۳۳۷ ][ ۳۳۸ ][ ۳۳۹ ][ ۳۴۰ ][ ۳۴۱ ][ ۳۴۲ ][ ۳۴۳ ][ ۳۴۴ ][ ۳۴۵ ][ ۳۴۶ ][