مشاوره مديريت - آموزش مديريت - آموزش فروشندگي حرفه‌اي
 
نويسندگان
عضویت
نام کاربری :
پسورد :
تکرار پسورد:
ایمیل :
نام اصلی :
آمار
امروز : 4000
دیروز : 1950
افراد آنلاین : 8
همه : 5160389

تمرين هاي ضروري براي سخنراني و گويندگي

۴ - تمرين تنفس و صدا (۱۰)

تمرين پرورش صدا براي سخنرانان و گويندگان

نفس كشيدن اصولي ، مهم ترين جنبه صداي حرفه اي سخنرانان ، گويندگان يا خبرنگاران راديو – تلويزيون به حساب مي آيد، چرا كه انرژي صداي افراد به نحوه تنفس آنها بستگي دارد.
اگر در منبع انرژي صدا مشكلي ايجاد شود قاعدتا به تمام صدا آسيب وارد خواهد شد. مثل اين مي ماند كه بخواهيد با تلفن موبايل خود با ديگران تماس بگيريد در حاليكه باتري تلفن شما تمام شده است. صداي با كيفيت بالا هم به نفسي پر از انرژي نياز دارد.
تنفس درست بايد از بخش پائين ديافراگم شروع شود:
با هر دم معده كاملا منبسط و در هر بازدم معده بايد منقبض شود. براي تمرين روش تنفس، روي زمين به پشت دراز بكشيد و روي شكم خود كتابي را قرار دهيد. اگر با هر دم كتاب بلند شد و با هر بازدم كتاب پائين آمد، شيوه تنفس شما درست است.
وقتي به اين طرز نفس كشيدن عادت كرديد، ايستاده تمرين كنيد. دست راست خود را روي قفسه سينه و دست چپ را روي خط كمر قرار دهيد. موقع نفس كشيدن فقط دست چپ بايد حركت كند و دست راست كه روي قفسه سينه نهاد شده است، بايد ثابت بماند. اين تمرين كمك مي كند كه از تنش در ناحيه گلو كاسته  شود و به مرور صداي حرفه اي براي سخنراني و  گويندگي پيدا كنيد.
براي تقويت صداي خود هر روز پيش از آنكه به تلفن پاسخ دهيد يا زماني كه در ماشين پشت چراغ قرمز متوقف هستيد، يك نفس عميق از ته ديافراگم بكشيد. ( نه در هواي آلوده )


امتیاز:
 
بازدید:
[ ۵ اسفند ۱۳۹۳ ] [ ۰۳:۲۰:۱۹ ] [ مشاوره مديريت ]


 
فن بيان ، بهينه ساز روابط اجتماعي و فردي
 
 بدون شك ، كسب مهارت هاي فردي براي برقراري ارتباط در زمينه هاي مختلف اجتماعي ، الزامي است . اگر نمي توانيد در مورد يك موضوع بحث را شروع كنيد و يا بيش از حد خجالتي هستيد ، اشكالي ندارد ! شما مي توانيد با بكارگيري راهكارهائي مناسب ، بدون صرف وقت يا هزينه ، قدم به قدم پيشروي كنيد .


● ارتباط كلامي
براي ايجاد روابطي بهتر با افراد جامعه ، توانايي بياني ساده ، مختصر و انتقال مطالب و اطلاعات ضروري است . اگر واقعا" مي خواهيد ارتباط كلامي خود را تقويت كنيد ، خود را نبازيد ، سخنراني ،نوع زبان محاوره و نحوه ي ارائه مطلب تحت اختيار شماست ! ابتدا مي توانيد براي آگاهي بيشتر، از يك همكار معتمد در مورد موضوع گفتگو ، اطلاعاتي كسب كنيد . رشته هاي فن بيان و دروس مربوطه دانشگاهي و پيش از آن ( دبيرستان ) ، در ارائه مطلب كمك مفيدي مي كنند . براي ازبين بردن ترس روبرويي با جمعيت ، مي توانيد با خود تمرين كنيد. چه در زماني كه شما با يك نفر صحبت مي كنيدو چه در يك جمع ، كسب مهارت فن بيان بسيار مفيد است . سمينارهاي زيادي در مورد ارتباطات موثر ، ساختار رابطه و ايجاد روابطي بهينه با مردم برگزار مي شود . با دسترسي به اين امكانات ، براي شروع و كسب راهكار جديد ايجاد ارتباط ، تنها كافي است كه تصميم بگيريد . 
● ارتباط نوشتاري

تقريبا" براي هر كاري ، توانايي ارائه مطالب بصورت نوشتاري و رعايت قواعد آن لازم است ، چرا كه با رعايت اين قواعد است كه مي توانيم منظور خود را بطور صحيح بيان كنيم . بيشتر موسسات آموزشي فن بيان ، دوره هاي آموزشي را براي نحوه ي قواعد نگارش ارائه ميكنند. به منظور افزايش سطح نگارش به كتب و منابع دبيرستاني خود مراجعه كنيد . ممكن است خيلي ابتدايي باشد ولي اصولي ، قابل فهم ، سبك و بدون صرف هزينه اند. تجربيات آموزشي ثابت كرده است كه اين منابع در كسب مهارت هاي اساسي نوشتاري بسيار موثر هستند. براي سرعت بيشتر جهت نيل به اين هدف ، از يك كارشناس نگارش جهت نظارت بر يادگيري كمك بگيريد ، نوشتار هاي خود را با راهنمايي او ، اصلاح و دوباره نويسي كنيد . از طريق اينترنت ، دوره هاي آموزشي جديد نگارش را پيدا كنيد . براي مثال در موتورهاي جستجو به دنبال عباراتي همچون ، " آموزش از راه دور " ،" نگارش" ، " دوره هاي آموزش از طريق اينترنت " و موارد مشابه باشيد .

● شنوايي

مهارت گوش دادن دقيق و گرفتن مطلب اصلي موضوع صحبت ، كليد اساسي ارتباط موفق كاري است . در ابتدا بهترين كار اين است كه در كمال دقت به صحبت هاي طرف مقابل تمركز كنيد . به منظور ارتقاء مهارت هاي شنوايي خود از نوارهاي صوتي و تصويري و يا كتاب هاي آموزشي معتبر به همراه نوار آن ، استفاده كنيد . ديگران را در موضوع بحث و عقايد خود سهيم كنيد و نظر آنها را جويا شويد : در حين سخنراني خود ديگران را در نظرات و عقايدتان سهيم كيند و توضيح دهيد كه چطور به اين نتيجه رسيده ايد . شايد مجبور شويد كه بطور مختصر و در كمال آرامش از خود دفاع كنيد . به دقت به نحوه ي معرفي ديگران درباره كار خود يا فعاليتشان گوش دهيد ولي در ارائه صحبت هاي خود بايد به رعايت اهداف و چهارچوب فعاليت هاي خود توجه كنيد  .

روش ديگر براي تقويت مهارت گفتگو ، گوش دادن به مباحثاتي است كه در راديو انجام مي شود ، دقت كنيد كه چطور كارشناسان و گوينده ها با مهارت ، ديگران را در بحث شركت مي دهند و در اين بين از نظرات و عقايدشان نيز دفاع مي كنند. شما نيز مي توانيد از طريق تلفن به عنوان مهمان ، در بحث اينگونه برنامه هاي راديويي شركت كنيد و خود را امتحان كنيد. با يك مربي و يا كارشناس تمرين كنيد و از او بخواهيد نظر خود را درباره ي نحوه بيان شما صادقانه بگويد . اغلب اوقات زماني كه نظر شما را در يك مبحث كاري مي خواهند ، هول مي شويد و نمي دانيد چه بايد بگوييد ! اعتماد به نفس خود را حفظ كنيد و با خونسردي كامل از تجربيات خود و آموخته هايتان استفاده كنيد. شما ديگر مي دانيد چطور بايد بحث را شروع كنيد. نحوه ي ارتباطات شما همان بازتاب مهارت ، استعداد ، آمادگي و شخصيت شماست. بنابراين مطمئن باشيد كه هرگز از زماني كه صرف تقويت فن بيانتان كرده ا يد ، پشيمان نخواهيد شد. 


امتیاز:
 
بازدید:
[ ۵ اسفند ۱۳۹۳ ] [ ۰۳:۲۰:۱۸ ] [ مشاوره مديريت ]

 

تمرين هاي ضروري براي سخنراني و گويندگي

۴ - تمرين تنفس و صدا (۹)

زدودن نگراني‌ ها با تنفس عميق


بعضي واژه ‌ها براي ما بسيار آشنا هستند و از ابتداي تولد آن را مي‌ شناسيم مثل «تنفس». انسان در روز هزاران بار نفس مي ‌كشد ولي لحظه‌اي در مورد آن فكر نمي ‌كند. صدها ميليون سلول بدن به ميزان ثابت و يكنواختي از اكسيژن نياز دارد تا فعاليت خود را به انجام برساند. در حقيقت زندگي بدون اكسيژن تنها براي چند دقيقه ادامه دارد.

اهميت هر نفس

نفس كشيدن بيشتر از آن چه تصور مي‌ كنيم پيچيده است. بطور متوسط ما روزانه در حدود ۲۰ هزار بار نفس كشيده و در هر بار نفس كشيدن بيش از ۲۰ ماهيچه در بدنمان به كار گرفته مي ‌شود. اختلال در عملكرد اين ماهيچه‌ ها مي ‌تواند مصرف اكسيژن را محدود كرده و عملكرد ناقص سلول ‌ها را به‌دنبال داشته باشد و در نهايت به مرگ منجر شود. صدها ميليون سلول بدن نه تنها براي عملكرد صحيح، بلكه براي زنده ماندن به اكسيژن نياز دارند. تكرار ۲۰ هزار تنفس نادرست در هر روز به‌طور طولاني ‌مدت سلامتي ما را بشدت به مخاطره مي ‌اندازد پس لازم است مراقب نفس ‌كشيدن خود بوده و كوشش كنيم تا روش ‌هاي صحيح تنفس را تقويت كنيم.

تنفس ديافراگمي

ديافراگم ماهيچه‌اي واقع در پائين قفسه سينه است كه نقشي اساسي در روش صحيح تنفس بازي مي ‌كند. هنگامي كه اين ماهيچه منقبض مي ‌شود حفره سينه را گسترش داده و سبب فشار مخالف ورود هوا به ريه‌ ها مي‌ شود و فضاي اضافي مورد نياز ريه‌ها را براي يك دم پر از هوا فراهم مي ‌كند. در صورت نقصان اين عملكرد فضاي مناسب براي باز شدن ريه‌ها كاهش يافته و اكسيژن كمتري وارد بدن مي ‌شود.

تنفس سينه‌اي

روش ديگر تنفس كه هم زمان با روش ديافراگمي و يا تنها مورد استفاده قرار مي‌ گيرد روش تنفس قفسه سينه است. طبق ديدگاه تكاملي، اين قابليت فقط در شرايطي كه نياز به مصرف اكسيژن بيشتر مانند فعاليت ‌هاي فيزيكي شديد است، كاربرد دارد. با توجه به مدرن شدن جوامع امروز افراد به نفس ‌هاي سريع كم‌عمق بيشتر از نفس‌ هاي عميق از طريق ديافراگم عادت كرده‌اند. انبساط سينه از طريق انقباض ماهيچه‌ هاي متعدد كوچك هم شكل اتفاق مي‌ افتد. به‌ خاطر اين ‌كه اين نوع از تنفس به عنوان مكمل استفاده مي ‌شود يعني ماهيچه‌ هاي كوچك هنگامي كه به‌ صورت منظم به كاربرده مي ‌شوند پركارتر مي‌ شوند. در مقابل، ديافراگم، عضله‌اي بادوام و تكامل يافته‌اي است و به راحتي تكرارهاي ثابت تنفس را تحمل مي‌ كند.


 
 

علت تنفس ‌هاي ضعيف

همه انواع محرك ‌هاي استرس ‌زا مثل شادي و يا غم استفاده از تنفس‌ هاي سينه‌اي را تشديد مي ‌كند چرا كه بدن هنگام استرس فكر مي ‌كند به اكسيژن بيشتري براي گريختن از خطر نياز دارد. با توجه به اين‌كه بدن قائل به فرق گذاشتن ميان استرس ‌هاي متداول ناشي از زندگي سرعتي مدرن با ساير استرس ‌ها نيست، يك استرس معمولي سبب استفاده طولاني‌ مدت تنفس سينه‌اي به جاي تنفس ديافراگمي مي ‌شود. به ‌علاوه بسياري از ما مدت زمان زيادي در طول روز در حالت نشسته قرار داريم كه اين باعث تشديد حالت قوز و محدود شدن عملكرد صحيح ديافراگم هنگام تنفس شده و تنفس با قفسه سينه بيشتر مي ‌شود و به دنبال آن ماهيچه‌ هاي هم شكل كوچك كه به انبساط قفسه سينه مربوط است سفت مي ‌شوند. در عوض حالت قوز معمولاً عملكرد ديافراگم را محدود كرده و در نهايت تنفس ناصحيح و حالت ‌هاي نادرست بدن منجر به دردناك شدن عضلات و محروميت از اكسيژن مي‌ شود. سوء تغذيه نيز بر عملكرد تنفسي تأثير گذاشته و حساسيت ‌هاي غذايي و غذاهاي فرآوري شده ناسالم سبب ورم‌هاي روده‌اي و ارسال سيگنال به سيستم عصبي مي ‌شود و در نتيجه در عملكرد صحيح ديافراگم تداخل ايجاد مي ‌كند. براي جبران اين تداخل استفاده از تنفس سينه‌اي به ‌جاي تنفس ديافراگمي تقويت مي ‌شود.

تمرين تنفس صحيح

تنفس نياز حياتي براي ادامه زندگي است و دم و بازدم نياز به تمركز خاصي ندارد. پس هيچ بهانه‌اي براي تمرين نكردن و تقويت نكردن تنفس صحيح وجود ندارد. ارزيابي روش صحيح تنفس بسيار آسان است. در اين حالت فرد بايد به پشت دراز كشيده و يك جسم سبك را روي شكم بگذارد. در صورت عملكرد صحيح ديافراگم، در صورتي كه هوا را به داخل فرو مي‌برد جسم به سمت بالا و هنگامي كه هوا را بيرون مي ‌فرستد جسم به سمت پائين حركت مي ‌كند. يك نفس عميق بايد بدون حركت قفسه سينه باشد. بهتر است اين تمرين را به ‌صورت منظم آنقدر ادامه داده تا روش صحيح تنفس از طريق ديافراگم در فرد تقويت شود. هنگامي كه فرد به اين روش عادت كرد مي ‌تواند بدون قرار دادن جسم روي شكم و حتي بدون دراز كشيدن و در هر مكان آن را تكرار كند.

رهايي از استرس

تنفس عميق بهترين راه براي رها شدن از استرس است. از آن جايي كه همه ما استرس داريم تمرين تنفس صحيح چيزي است كه مي‌ توانيم از مزاياي چندگانه آن استفاده كنيم. با تمركز بر استفاده از ديافراگم در تمرين ‌هاي تنفسي هم زمان دو مزيت عمده براي سلامتي حاصل مي ‌شود؛ علاوه بر از بين بردن نگراني ‌ها، ميزان استرس نيز در بدن كاهش پيدا مي ‌كند.

منبع: روزنامه ايران


امتیاز:
 
بازدید:
[ ۵ اسفند ۱۳۹۳ ] [ ۰۳:۲۰:۱۷ ] [ مشاوره مديريت ]

 

تمرين هاي ضروري براي سخنراني و گويندگي

۴ - تمرين تنفس و صدا (۸)

تكنيك‌هاي تنفس درماني

براي ريلكس شدن، انرژي گرفتن و ترميم بدنتان، بايد ياد بگيريد چطور درست نفس بكشيد.

تاريخچه

هزاران سال است كه سالكان و عارفان به قدرت ذاتي و معنوي تنفس پي برده‌اند. اگر فقط براي چند لحظه دست از نفس كشيدن برداريم، مي‌ميريم. پس نيروي حيات در هوايي كه تنفس مي‌كنيم نهفته است. سال‌هاست كه مرتاضان هندي از قدرت تنفس براي انتقال هوشياري استفاده مي‌كنند كه درواقع بااستفاده از اين تكنيك‌هاي تنفس، يك واكنش شيميايي اتفاق مي‌افتد. تغيير وضعيت‌هاي هوشياري و شفاي عميق فقط با استفاده از تنفس مقدور بوده است. امروزه اين امكان را داريم كه مدرسيني براي تعليم نحوه استفاده صحيح از تنفس براي اهداف مختلف وجود دارد.

توني رابينز كه يك فرد موفق جهاني است كه از هيچ به همه‌چيز دست يافته است، تحقيقاتي درمورد چيزهاي كه انرژي بسيار زيادي به ما مي‌دهد تا بتوانيم هرآنچه كه لازم است براي رسيدن به موفقيت انجام دهيم را به دست آوريم. با بررسي و آزمايش همه‌چيز از قهوه گرفته تا محرك‌هاي مصنوعي ورزشي، او به اين نتيجه رسيده است كه 15 دقيقه تمرين تنفس عميق همه انرژي لازم براي روزمان را در اختيارمان قرار مي‌دهد. واقعاً شگفت‌انگيز است.

و جالب‌ترين نكته آن اين است كه كاملاً هم رايگان است.

فوايد

تنفس صحيح تاثيرات شگرفي بر سلامت ما دارد. بيش از 70 درصد موادفرعي زائد بدن از طريق تنفس و پوست دفع مي‌شوند. وقتي اكسيژن خونمان زياد مي‌شود، رشد ويروس‌ها و باكتري‌ها در بدن سخت مي‌شود. تنفس خوب رشد عضلاني را تقويت كرده و انرژي بيشتري به ما مي‌دهد. خيلي‌اوقات مكانيزم تنفس براي خيلي از ما درنتيجه تروماي تنفسي كه در زمان به‌دنيا آمدن متحمل شده‌ايم نيازمند ترميم است. بندناف خيلي از ما ممكن است زود كنده شده باشد. اولين تنفس ما پر از مايع، دردناك و وحشت‌آور بوده است و زماني اتفاق مي‌افتد كه به پشت ما مي‌كوبند. الان هم هروقت اتفاقات سختي برايمان مي‌افتد نفسمان بند ميآيد. اين مسئله ترتيب و ساختار كل مكانيزم را برهم مي‌زند. اتفاقات مثل اين زياد رخ مي‌دهد و خيلي زود مي‌بينيم كه فقط از 20 درصد ظرفيت تنفسمان و درنتيجه 20 درصد ظرفيت انرژي خود استفاده مي‌كنيم. تنفس‌درماني مي‌تواند همه اين مشكلات را حل كند.

تنفس‌درماني

در تنفس‌درماني از تركيبي از تكنيك‌هاي مختلف كه توسط ژن ديلمان (Gene Dillman) در 20 سال گذشته درنتيجه سالها تجربه او در نوزايي گشتالت درماني، يكپارچه‌سازي تنفسي سوماتو و يوگا به دست آمده، استفاده مي‌كند. اين تكنيك‌ها به ما اين امكان را مي‌دهد هم آسيب‌هاي جسمي و هم احساسي خود را با مكانيزم نفس كشيدن از بين ببريم. زماني كه در اين تكنيك‌ها مهارت پيدا كنيم، دري از لذت، عشق و انرژي به روي ما باز مي‌شود. در زير به برخي از اين تكنيك‌ها اشاره مي‌كنيم.

اين تكنيك‌ها فقط به 15 دقيقه در روز زمان نياز دارد. سه مورد از اين تكينك‌ها در زير آموزش داده مي‌شوند.

تنفس سه مرحله‌اي – ساده‌ترين و عميق‌ترين نوع تنفس كه در هر زمان و هر مكان قابل انجام است. (اين تنفسي است كه توني رابينز توصيه مي‌كند).

1. در محلي راحت بنشينيد يا بايستيد، نفسي عميق از طريق بيني به سمت شكمتان داخل كنيد، طوريكه شكمتان مثل بادكنك باد شود.

2. حالا عمل دم را براي باد كردن قفسه‌سينه‌تان و پر كردن آن از هوا ادامه دهيد.

3. سپس عمل دم را براي باد كردن سينه و بالاسينه ادامه دهيد.

حالات اين فرايند را به عقب برگرديد. يعني اول هوا را از سينه، سپس از قفسه‌سينه و در آخر از شكم بيرون دهيد.

در آخر عضلات شكم را به داخل كشيده تا همه هوا به طور كل از بدن خارج شود. حالا فرايند را دوباره با عمل دم تكرار كنيد. تصور كنيد كه بالاتنه‌تان يك ليوان است و اين ليوان از پايين به بالا پر مي‌شود و بعد از بالا به پايين خالي مي‌شود. اين تنفس را 15 دقيقه تكرار كنيد.

تنفس بادكشي – براي بالا بردن سطح انرژي بدن يا از بين بردن استرس عالي است.

1. بهتر است اين نوع تنفس در حالت نشسته (البته نه در حال رانندگي) انجام شود. پشتتان كاملاً صاف باشد.

2. تصور كنيد كه مقداري خاك را با فشار آوردن روي شكم و بيرون آوردن هوا از بيني بدميد.

3. ريلكس شويد و يك نفس طبيعي براي پر كردن دوباره ريه خودبه‌خود انجام مي‌شود.

4. دوباره هوا را به تندي از بيني خارج كنيد. اين چرخه را آنقدر ادامه دهيد كه شكمتان درست مثل يك بادكش عمل كند و هوا را بيرون دهد.

5. اين چرخه را 22 مرتبه تكرار كنيد، بعد مكث كرده و يك نفس عميق بكشيد و استراحت كنيد. سه دور اين 22 تكرار را انجام دهيد.

تنفس آگاهانه – اگر به درستي انجام شود، قابليت شفابخشي و تغييردهندگي جدي دارد. اين تكنيك را مي‌توان با اطمينان كامل در زمان‌هاي كوتاه براي ريلكس شدن و خالي كردن استرس انجام داد.

1. اين نوع تنفس فقط در حالت خوابيده انجام مي‌شود و 15 دقيقه طول مي‌كشد.

2. با يك دم كامل به سمت سينه از طريق دهان شروع كنيد.

3. بدون مكث بلافاصله اجازه بدهيد كه بازدم هوا را از دهان بيرون دهد. يك بازدم خيلي ساده و آرام.

4. سپس بدون مكث دوباره عمل دم را شروع كنيد و هوا را به سمت سينه بكشانيد.

5. دوباره به‌محض تمام شدن دم، يك بازدم آرام و ريلكس انجام دهيد.

دقت كنيد كه درطول اين عمل، هيچ مكثي نبايد صورت گيرد.


شهرزاد

http://friend.knowclub.com/forum/thread.php?l=fa&tid=949&0


امتیاز:
 
بازدید:
[ ۵ اسفند ۱۳۹۳ ] [ ۰۳:۲۰:۱۶ ] [ مشاوره مديريت ]


 

تمرين هاي ضروري براي سخنراني و گويندگي

۴ - تمرين تنفس و صدا (۷)

 فنون تنفس در خلال موقعيت ‌هاي استرس‌ زا

 ما به ندرت لحظه‌اي دربارة اين كه درون بدنمان چه اتفاقي مي‌افتد، مي انديشيم. در واقع، فشار آن لحظات ذهن ما را مشغول به هر چيزي، جز كاركردهاي فيزيولوژيكي خود، مي‌كند. متعاقبا، اغلب آن كاركردها نامنظم مي‌شوند و به سلامت جسماني ما لطمه وارد مي‌آورند. هرگاه ما در چنين حالتي هستيم، كمتر در انجام كارهايمان توفيق مي‌يابيم. يكي از كاركردهاي فيزيولوژيكي ما كه تحت تاثير فشار رواني قرار مي‌گيرد، تنفس است. حتي در مواقعي كه فشار رواني پايين است، معدودي از افراد عادت طبيعي تنفس كامل را حفظ مي‌كنند، عادتي كه براي حفظ حالت جسماني و رواني مطلوب الزامي است. براي حفظ زندگي و پاك كردن سيستم‌هاي داخلي بدنمان، تنفس مناسب ضروري است. با يادگيري فنون تنفس مناسب بهتر مي‌توان موقعيت‌هاي فشارزا را مهار كرد و سلامت جسماني و رواني ما بهبود مي‌يابد.


• تنفس : اهميت اكسيژن
اكسيژن نقشي حياتي در سيستم ها‌ي گردش خون و تنفس ايفا مي‌كند. در ضمن تنفس، اكسيژن استنشاق شده با جابه جايي فرآورده‌هاي سمي و بي مصرف موجود در سيستم‌هاي خوني، خون ما را پالايش مي‌كند. تنفس نامنظم مانع اين فرايند پالايش مي‌شود و باعث ماندن فرآورده‌هاي بي‌مصرف در گردش خون مي‌شود. سپس گوارش نامنظم خواهد شد، بافت‌ها و اندام‌ها دچار سوء تغذيه مي‌شوند. بنابراين، مصرف اكسيژن نامناسب در نهايت به خستگي و حالات اضطرابي مفرط منجر مي شود. تنفس نامنظم در خلال موقعيت‌هاي فشارزا نه تنها غلبه برآن موقعيت را دشوار مي‌سازد بلكه در وخامت سلامت عمومي فرد نيز دخيل است. با مهار دقيق الگوي تنفس، ما نه تنها سيستم‌هايمان را احيا مي سازيم، بلكه اثرات سوء استرس را نيز خنثي مي‌كنيم.


•  روش هاي تنفس
روش هاي تنفس براي آرام سازي ذهن و بدنمان سودمند است و احساس هوشياري را افزايش مي‌دهد. سال‌هاست كه در شرق تمرين تنفس انجام مي‌گيرد. غرب چند سال پيش، مطالعه درباره كارآمدي و اهميت آنها را آغاز كرده است. تا اين زمان، پژوهش‌هاي كافي در غرب انجام گرفته است تا سودمندي اين فنون را به اثبات رساند.


روش‌هاي تنفس زير براي كاهش خشم ،‌اضطراب ، افسردگي، خستگي ،‌بي قراري، تنش عضلاني و فشار رواني كمك كننده‌است.


•  تنفس مناسب
درحالي كه تنفس كنشي است كه اغلب مردم آن را امري بديهي مي دانند ، به ندرت به شكلي مناسب انجام مي گيرد.
• كف اتاق روي فرش يا پتو دراز بكشيد، پاهايتان صاف و كشيده و كمي هم جدا از هم قرار گيرند، انگشتان پاهايتان را كمي به سمت بيرون متمايل باشند، دست‌هايتان در طرفين بدن قرارگيرند و كمي از بدنتان فاصله داشته باشند، كف دست‌ها به سمت بالا و چشمانتان را ببنديد. اين حالت را نگه داريد و به راحتي نفس بكشيد.
• بهتر آن است كه از بيني نفس بكشيد تا موهاي ظريف وغشاي مخاط بيني گرد و غبار وذرات سمي موجود در هواي استنشاقي را پالايش كند. در ضمن تنفس دهان خود را بسته نگاه داريد.
• در ضمن تنفس، بايد قفسه سينه و شكم شما با هم حركت كنند. اگر به نظر مي‌آيد كه فقط فقسه سينه تان بالا و پايين مي‌آيد، تنفس شما عميق نيست و شما از بخش‌هاي پاييني ريه‌تان به خوبي بهره نمي‌گيريد. به هنگام دم بايد احساس كنيد شكمتان بالا مي‌آيد، گويي معده شما پر از هواست. به هنگام بازدم،‌شكمتان فرومي رود، مانند بادكنكي كه همه هواي درون آن خالي مي‌شود. اين فرآيند دم و بازدم بايد به آرامي و آسودگي ادامه يابد. قفسه سينه فقط بايد به آرامي حركت كند.


• تنفس ژرف و آرميده
گرچه اين تمرين را مي‌توان به روش‌هاي چندي انجام داد، آنچه در زير مي‌آيد به مبتديان توصيه مي‌شود:
• كف اتاق روي فرش يا پتو دراز بكشيد. پاهايتان را از زانو خم كنيد و آنها را حدود 21 سانتي متر از همدور نگه داريد، انگشتان پاهايتان را كمي به سمت بيرون بگردانيد. از صاف بودن ستون فقرات خود مطمئن شويد.
• يك دست خود را روي شكم و ديگري را روي قفسه سينه‌تان بگذاريد.
• به آرامي و ژرف هوا را از راه بيني به شكم تان فرو بريد، حالا آن دستي كه روي شكم‌تان است، بالا مي‌آيد، اين بالاآمدن در حدي است كه به شما احساس آسودگي مي‌دهد. قفسه سينه شما بايد كمي و آن هم فقط با شكم تان حركت كند
• گام سوم را ادامه دهيد، تا زماني كه تنفس شما آرام و آهنگين شود. حالا به آرامي لبخند بزنيد،‌ از راه بيني نقس بگيريد و از راه دهان نفس‌تان را بيرون دهيد، موقع خروج ملايم هوا از دهانتان،‌ صدايي آرام توليد مي‌شود‌. دهان، ‌زبان و چانه شما بايد آرميده باشند. تنفس‌هاي ژرف، آرام و طولاني شكم شما را بالا و پايين مي‌آورند. صداي دم وبازدم تان را بشنويد، ‌احساس كنيد كه رفته رفته بافتهاي دستگاه تنفس تان بيشترو بيشتر آرميده مي‌شود.
• هرگاه شما اين فن را براي اولين بار شروع كرديد، ‌فقط به مدت 5 دقيقه آن را انجام دهيد. با تمرين بيشتر مي‌توانيد آن را تا 20 دقيقه تمديد كنيد.
• بعد از انجام تمرين، چند دقيقه همان طور باقي بمايند و آرامش كل بدنتان را حفظ كنيد
• هدف اين فن ارائه روشي براي تنفس مطبوع و آرميده است. مي‌توانيد در هر موقعيتي اين تمرين را انجام دهيد،‌ به ويژه موقعيت‌هاي استرس زا.


• آه آرام بخش
آه كشيدن و خميازه در خلال روز نشانه آن است كه شما اكسيژن  كافي را اختيار نداريد. آه، اندگي از تنش شما را رها مي‌سازد و مي‌توان با انجام آن خود را آرام كرد.
•  صاف بنشينيد يا بايستيد.
• آهي عميق بكشيد. در حين اين كه هوا را به شتاب از ريه‌تان بيرون مي‌فرستيد، صداي رهايي عميق ز تنش را بشنويد.
• بگذاريد هواي تازه به طور طبيعي وارد ريه‌تان شود
• اين كار را هشت تا دوازده بارانجام دهيد وتا وقتي كه احساس مي‌كنيد بدان احتياج داريد، ادامه دهيد واحساس آرميدگي را تجربه كنيد.
• مشت به هم فشرده
• صاف بايستيد، دستانتان در طرفين بدنتان
• نفس بكشيد، نفسي كامل و طبيعي آن‌گونه كه پيشتر گفته شد.
• دست‌هايتان را بالا ببريد، آنها را در همين حالت نگه داريد.
• به تدريج دستهايتان را روي شانه‌هايتان پايين بياوريد. در ضمن انجام اين كار به آرامي دستانتان را مشت كنيد،‌به طوري كه وقتي دستانتان به شانه‌هايتان رسيد، آنها تا حد ممكن سفت و گره خورده باشند.
• تا زماني كه شما مجددا دستانتان را به آرمي صاف نگه مي‌داريد،‌ تنيدگي را درمشت‌هايتان حفظ كنيد.
• دستانتان را به سمت پشت شانه‌هايتان بكشيد و آنها ر ا صاف نگه داريد، همچنان تنيدگي را در مشت‌هايتان حفظ كنيد، اين عمل را به سرعتي كه مي‌توانيد چندين بار انجام دهيد.


• تنفس تجسمي

اين تمرين آميزه اي است از مزاياي تنفس آرام وژر‌‌ف آرميدگي و ارزش درماني تلقين به خود مثبت

• كف اتاق روي فرش يا پتو در حالت بدني "آرميده "دراز بكشيد.
• دستان خود را به آرامي روي ناحيه شبكه عصبي زير معده وجلو آئورت (نقطه اي كه دنده هاي قفسه سينه در بالاي شكم از هم جدا مي شوند ) قرار دهيد وبراي چند دقيقه به آرامي وژرف تنفس كنيد.
• تجسم كنيد،‌با هرنفسي كه فرو مي‌بريد، انرژي به ريه‌هاي شما يورش مي‌برد و بي‌درنگ در ناحيه شبكه عصبي زير معده و جلو معده‌تان ذخيره مي‌شود . تجسم كنيد با هر بازدم، اين انرژي در همه بدنتان جاري مي‌شود. تصوير ذهني اين جريان انرژي بخش را بسازيد.
• هرروز دست كم به مدت پنج تا ده د قيقه اين تمرين را انجام دهيد.
• تنفس چرخشي
تمرين حاضر مستلزم يك يار است ودر آرميدگي و انرژي بخشي به شما كار آمد است.
• به پشت دراز بكشيد. يارتان، يك دستش را روي شكم‌تان ودست ديگرش را روي سينه‌تان بگذارد.
• عمل دم وباز دم را ژرف و آرام انجام دهيد، ولي هر دم در دو مرحله اول شكم وسپس سينه انجام مي‌گيرد. تصور كنيد در حالي كه شكم شما لبريز از هوا مي‌شود، به دست يارتان نفس مي‌دهيد .هرگاه شكم شما از هوا پرشد، به نفس دادن به سينه تان ادامه دهيد. نگاه كنيد در ضمن اين كار ، دستان يارتان بالا مي‌رود. از طريق سينه وشكم همزمان هوا را كاملا بيرون دهيد..
• تمرين را تكرار كنيد. مهم است كه اثر چرخش آهنگين بين شكم وقفسه سينه را حفظ كنيد. در هر حال، طبيعي نفس بكشيد. هريك از فنون پيش گفته را بايد هر روز تمرين كرد. به عنوان يك وسيلة طبيعي و پيشگيري از فشار رواني اين تمرينات عوارض جانبي بسيار اندكي دارند. مدتي وقت مي‌گيرد تا شما به تغييرات عميق رخ داده در بدن و ذهنتان پي ببريد، با شكيبايي و پشتكار تمرين را پيگيري كنيد، شما سرانجام در خواهيد يافت كه با انرژي‌تر و آرام‌تر هستيد. اگر مايليد درباره روش‌ها تنفس مطالب بيشتري بياموزيد، سري به مركز مشاوره دانشگاه بزنيد و با يكي از مشاوران صحبت كنيد.

مترجم : زينب اثباتي
 
www.msrt.ir

http://www.ravanpajoh.com/index.php?option=com_content&task=view&id=2032&Itemid=65


امتیاز:
 
بازدید:
[ ۵ اسفند ۱۳۹۳ ] [ ۰۳:۲۰:۱۵ ] [ مشاوره مديريت ]


 

تمرين هاي ضروري براي سخنراني و گويندگي

۴ - تمرين تنفس و صدا (۶)

ده قانون ترس و تمرين تنفس


اين هم ده قانون برخورد با ترس كه بمن كمك كردند ، اميدوارم كه با ترجمه من خوانا و قابل فهم باشند :
احساس ترس و نشانه هاي جسمي حاصل از آن،حالت تشديد شده عكس العمل نرمال بدن در برابر استرس مي باشند
عكس العمل هاي بدن به ترس براي سلامت جسمي بدن مضر نيستند
با خيال پردازيهايي كه ترس آور هستند، عكس العملهاي بدن خودتان نسبت به ترس را تشديد نكنيد
در عالم واقعيت باقي بمانيد، به صورت دروني مراقب جهان واقعي اطراف خود باشيد و واقعيات را براي خود تشريح كنيد
در موقعيت ترس آور باقي بمانيد تا ترس شما زايل شود
مراقب باشيد كه چگونه ترس خودبخود كاهش پيدا مي كند و از بين مي رود
از موقعيتهايي كه شما را دچار ترس مي كنند فرار نكنيد( اما به زور هم خودتان رو در موقعيت ترس قرار ندهيد، توضيح از خودم)
تمام موقعيتهايي كه باعث ترس شما مي شوند را براي خود تشريح كنيد
از موفقيت هاي كوچك خود در برابر ترس احساس غرور كنيد، حتي كوچكترينشان
در موقعيتهاي ترس زا به خودتان زمان بدهيد
خودم با قانون هاي دو و سه و نه خيلي بهتر تونستم ترسم رو مديريت كنم،يعني مشكل اصلي همون خيال پردازي شماره سه هست
فكر كنيد احساس ترس از موقعيت يا حالي پيش مي آد، آگاهانه كه باهاش برخورد كنيم مي گيم احساس ترس اومده، نقطه تمام.
در حالت ناآگاهانه شروع به خيال پردازي مي كنيم اگه اين ترسه درست باشه بعدش اين پيش مي آد، بعد كه اين طور شد چي پيش مي آد و ذهن تا جايي كه مي تونه پيش مي ره و سر هر دو راهي كه مي رسه بدترين حالت رو پيش​مي گيره و مي ره جلو يكهو مي بينيم از يه ترس كوچيك كه مثلا اين درد چيه تو قفسه سينه ام، خودمون رو كفن هم كرديم و تو قبر هم گذاشتيم و رسيديم به يه نقطه بدون برگشت. يه نكته ديگه كه خوندم اما تو اين قانونها نبود اينه كه يكبار كه تونستيم ترس رو پشت سر بگذاريم تو ذهن فعالمون نگه داريم و دفعات بعد اگه دوباره پيش اومد به خودمون بگيم يادته دفعه قبل چه طوري ترسيدي و بعد همه چي گذشت و هيچ اتفاق بدي نيفتاد تا بتونيم دوباره بهش پيروز شيم.اينها خوش بيني بيهوده نيست ترسيدن زياد هيچ كمكي به اداره موقعيت نمي كنه اگه ترس بر مبناي نشانه واقعا بدي باشه با ترسيدن نمي تونيم تصميم صحيح بگيريم بايد بتونيم آروم شيم تا بشه تصميم صحيح گرفت، اگه تو حالت دائمي ترس باقي بمونيم دچار افسردگي مي شيم،پس فكر نكنيم اگه در هر حالت بدترين حالت ممكن رو در نظر نگيريم خوشبيني به خرج داديم.
يه تمرين خوب هم كه در حالتهايي كه دچار ترس شديد مي شين يا استرس، تمرين تنفس هست.
يه قانون داره به نام چهار چهار هشت. حالا اين يعني چي، يعني به مدت چهار شماره بايد دم طول بكشه بعد چهار شماره نفسمون رو نگه داريم و بعد هشت شماره بازدم بايد طول بكشه،در مراحل اول كه آدم تمرين نداره چهار و هشت شماره زياد هستن، بهتره از دو دو چهار استفاده كنيم، يعني دو شماره دم دو شماره نگه داشتن هوا و چهار شماره بازدم. اين تمرين علاوه بر اينكه حالت صحيح تنفسه و باعث مي شه كه اكسيژن بهتر به بدن برسه و دي اكسيد كربن به طور كامل از ششها خارج بشه، به خاطر تمركزي كه بايد روي شماره ها كرد به آرام شدن اعصاب و منحرف شدن اون از محرك كمك مي كنه. اين تمرين رو هميشه همه جا مي شه انجام داد و اگه دروني بشه يعني كه شما هميشه دارين به بهترين وجهي تنفس مي كنين، يكي از تمرينهايي هم هست كه به زنان باردار داده مي شه كه بتونن زايمان بدون درد بكنن و اما جمله قصار امروز: "كلمه غير ممكن، تنها در فرهنگ لغات افراد نادان وجود دارد" ناپلئون بناپارت "هر يك از ما فرشته اي با يك بال هستيم،تنها زماني قادر به پرواز هستيم كه يكديگر را در آغوش بگيريم"

http://navanevesht.blogspot.com/2007/08/blog-post_24.html


امتیاز:
 
بازدید:
[ ۵ اسفند ۱۳۹۳ ] [ ۰۳:۲۰:۱۴ ] [ مشاوره مديريت ]

 

سخن گفتن با ادب قرآني ( آيا ما رعايت ميكنيم؟)


فروتني و ادب در گفتار


يكي از ارزش هاي اخلاقي در گفتار، رعايت ادب و تواضع در گفتار است كه به ويژه درباره سخن گفتن با والدين توصيه شده است. «و قل لهما قولا كريما» 1. منظور از « قول كريم » در اين آيه، همان سخن مودبانه است تواضع و ادب. در همه جا، در رفتار و گفتار، مطلوب است. 2

نمونه ادب در گفتار
روزي از عباس عموي پيامبر پرسيدند: انت أكبر أم رسول الله صلي الله عليه واله وسلم، شما بزرگتر هستيد يا رسول الله صلي الله عليه واله وسلم؟ فرمود: هر اكبر و انا اسن. او بزرگتر است ولي سن من بيشتر است. 3
اين را مي گويند ادب در گفتار. نگفت من بزرگترم، گفت او بزرگتر است ولي سن من بيشتر است.
سوژه ندادن به دشمن در گفتار
از آن جائي كه دشمن منتظر فرصت مي باشد كه به هر طريق ممكن به نفع خود استفاده كنند، خداوند به مومنان دستور مي دهد كه مراقب گفتار خوبش باشيد كه تا دشمن، از گفتار شما سوء استفاده نكند.
فرمود: «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ لاَ تَقُولُواْ رَاعِنَا وَقُولُواْ انظُرْنَا ِن رَّبِّكَ تَرْجُوهَا فَقُل لَّهُمْ قَوْلاً مَّيْسُورًا» 19؛ و هر گاه از آن ها (مستمندان) روي برتابي و انتظار رحمت پروردگارت را داشته باشي، با گفتار نرم و آميخته با لطف با آن ها سخن بگو .

 


گفتن بهترين سخن

«وَقُل لِّعِبَادِي يَقُولُواْ الَّتِي هِيَ أَحْسَنُ» 20؛ به بندگانم بگو سخني بگوييد كه بهترين باشد .

 

انصاف در گفتار

«وَإِذَا قُلْتُمْ فَاعْدِلُواْ» 21؛ زماني كه سخن مي گوييد، رعايت عدالت در گفتار را بكنيد.
پي نوشت ها: 1- اسراء آيه 23.
2- اخلاق در قرآن، محمد تقي مصباح يزدي، ج3، ص 332.
3- اسرار عبادت، عبدالله جوادي آملي، ص.
4- بقره، آيه 104.
5- تفسير نمونه، ناصر مكارم شيرازي، ج1، ص 382.
6- نهج البلاغه، كلمات قصار 292.
7- مومنون، آيه 3.
8- تفسير نمونه، ج 14، ص 195.
9- 3طه، آيه 43.
10- پندهاي امام صادق (عليه السلام) به ره جويان صادق، محمد تقي مصباح يزدي، ص 52.
11- بينات، سال ششم، ش1، ص 26.
12- احزاب، آيه، 7.
13- تفسير الميزان، علامه طباطبائي، ج 16، ص 544.
14- نساء، آيه 63.
15- بينات، ش 21، ص 35.
16- ميزان الحكمه، 17964.
17- اعراف، آيه 199.
18- نساء، آيه 5.
19- اسراء، آيه 28.
20- اسراء، آيه 53.
21- اسراء، آيه 152.


تنظيم : محمدي_گروه دين وانديشه تبيان


امتیاز:
 
بازدید:
[ ۵ اسفند ۱۳۹۳ ] [ ۰۳:۲۰:۱۳ ] [ مشاوره مديريت ]

دشنام گويي و بددهاني از منظر قرآن و روايات

يكي از نابهنجاري هاي اجتماعي كه در جامعه بسيار رواج يافته و به صورت پديده اي در همه جا حتي در ميان كودكان و نوجوانان بروز پيدا كرده است، مسئله دشنام و ناسزا با واژگان و الفاظ ركيك و زشت است.

در فرهنگ قرآني از كاربرد سب به معناي دشنام و ناسزاگويي نهي شده است. واژه سب در كاربردهاي قرآني همان مفهوم فحش و فحاشي در زبان فارسي را مي رساند. هرچند كه واژه فحش و فحشاء در زبان عربي در حوزه عمل جوارحي به كار مي رود ولي مفهوم آن در عربي غير از مفهوم فارسي آن است؛ زيرا مفهوم فارسي فحش همان ناسزا و دشنام است كه به عنوان يكي از آفات زباني در حوزه علم، اخلاق و اصول تربيتي و هنجاري از آن بحث مي شود. در اين نوشتار ديدگاه قرآن و روايات نسبت به دشنام و ناسزاگويي تحليل و تبيين شده كه ازنظر مي گذرانيم.

● مفهوم ناسزا و دشنام

دشنام و ناسزا به معناي به كاربردن الفاظ و واژگان ركيك و عبارت هاي تند و زننده است و آن عبارت از اين است كه انسان از امور قبيح و مستهجن با عبارات و الفاظ صريح تعبير كند و كلمات ناشايست و دور از شأن آدمي را برزبان جاري نمايد كه در اصطلاح به آن سب يا فحش مي گويند. فحش مفهوم وسيعي دارد كه شامل نسبت هاي زشت ناموسي نيز مي شود. البته الفاظ و عباراتي كه اراذل و اوباش در سخنان خويش به كار مي گيرند داراي مراتب مختلفي است كه بعضي از آن ها از بعضي ديگر زشت تر است و به حسب عادات و موارد باهم فرق مي كند. از اين رو ازنظر حكم شرعي، بعضي از فحش ها و ناسزاها حرام و برخي ديگر مكروه و مذموم شمرده شده است.

متأسفانه بددهاني، دشنام گويي و به كارگيري واژه هاي عاميانه قبيح به گونه فزاينده اي در ميان اقشار جامعه و بخصوص كودكان و نوجوانان معمول گرديده است. البته دشنام گويي و بددهاني تنها منحصر به افراد فحاش نيست بلكه به عنوان يك پديده نابهنجار در تعاملات اجتماعي ميان تمام اقشار جامعه رخنه كرده و در همه جا به اشكال و شيوه هاي گوناگون مشاهده مي شود.

روان شناسان اجتماعي بر اين باورند كه نمي توان دشنام ها را از فرهنگ واژگاني يك زبان به طور كامل حذف كرد، اما مي توان كاربرد آنها را در ارتباطات و كنش هاي ارتباطي تا اندازه اي كاست و آن را تا حد زيادي تحت كنترل و مهار درآورد.

● عوامل دشنام گويي

روان شناسان اجتماعي با بررسي شخصيت اجتماعي افراد براي اين پديده نابهنجار و كاربرد آن از سوي افراد، دلايلي را برشمرده اند كه مي توان به چند عامل عمده آن اشاره كرد. برخي از اين عوامل عبارتند از: دشنام دادن به خاطر يك اتفاق دردناك و غيرمنتظره مانند اصابت سر به يك جسم محكم و يا خوردن چكش به انگشتان دست هنگام كوبيدن ميخ؛ دشنام گويي به منظور برقراري هويت گروهي و عضويت در يك گروه خاص و حفظ مرزهاي آن گروه؛ ابراز همبستگي، اتحاد و همدردي با ديگران؛ ابراز صميميت و اعتماد (به ويژه ناسزاگويي زنان در حضور زنان ديگر)؛ دشنام گويي براي افزايش شوخ طبعي، تأكيد و يا غافلگيركنندگي؛ ناسزاگويي براي مستور ساختن ترس ها و ناامني هاي فردي؛ دشنام گويي از روي عادت و يا به منظور برانگيختن خشم ديگران و تحريك آنها و درحقيقت به عنوان ابزاري براي تحقير،توهين و يا ارعاب، دشنام دادن به منظور جلب توجه، خودنمايي و يا خودشيريني و يا دشنام گويي به منظور قدرت نمايي و حتي گاه به عنوان شيوه كنار آمدن با استرس و تنش و تخليه خشم و تسكين استرس.

روان شناسان اجتماعي بر اين باورند كه مردان بيش از زنان دشنام مي دهند. آنان مي كوشند تا از راه دشنام، هويت مردانه خود را ايجاد كنند. به نظر آنان اگر زناني به بددهاني مي پردازند و دشنام مي گويند تلاش مي كنند تا به اين روش مانند مردان باشند و دست كم ازآنان كم تر نباشند. البته تحقيقات نشان داده كه زنان پس از بددهاني و دشنام گويي، بيشتر از مردان احساس شرمندگي و گناه مي كنند؛ به ويژه آن كه در جامعه، دشنام دادن و بددهاني در مردان قابل پذيرش تر است.

پژوهش هاي باليني نشان داده است كه مغز با واژه هاي زننده، ركيك و قبيح، متفاوت با ساير لغات رفتار مي كند. به طور كلي زبان در نيمكره چپ مغز و در قشر مخ، پردازش مي گردد. اما دشنام ها در نواحي پايين تر مغز همراه با غرايز و احساسات پردازش مي شود. از اين رو مي توان گفت كه دشنام ها و ناسزاها بيش از آن كه خاستگاه عقلاني داشته باشد با عواطف و احساسات ارتباط پيدا مي كند و به همين سبب مي تواند بسيار زيانبار باشد؛ زيرا عواطف و احساسات برخاسته از هيجانات زودگذري است كه مي تواند پشيماني و اندوه را به دنبال آورد.

شگفت آن كه تحقيقات نشان مي دهد كه انسان قادر است دشنام و واژه هاي ركيك را ۴ برابر سريع تر از ساير لغات و واژگان به خاطر بسپارد و يا به كار گيرد. حتي برخي از روان شناسان بر اين باورند كه دشنام گويي پيش از پيدايش ديگر واژگان زباني پديد مي آيد. از اين رو مي توان گفت كه از نظر زماني و تاريخي نيز دشنام بر زبان مقدم مي باشد. چنان كه افرادي كه اقدام به يادگيري زبان دوم مي كنند ابتدا واژه هاي زشت و ركيك آن زبان را مي آموزند كه اين خود مسئله اي قابل توجه است. اين تحقيقات بيان مي كند كه بيشتر دشنام ها برگرفته از مسايل جنسي، اعضاي تناسلي، كاركردهاي بدن و يا مرتبط با مسايل و مباحث مذهب مي باشد.

هم چنين ديده شده افراد هر ميزان در جمع دوستان خود احساس صميميت و راحتي كنند، بيشتر دشنام مي دهند. اين عمل آنان بيانگر آن است كه: «من در اين جمع راحت و آزاد هستم و هر چه دلم بخواهد مي توانم بگويم.»

● آثار و پيامدهاي دشنام گويي

براي دشنام گويي و ناسزا و بددهاني آثاري را مي توان بيان كرد كه از مهم ترين آن ها كاهش اعتبار و ارزش اجتماعي دشنام گو است. به ويژه اگر دشنام گويي در شخص به عنوان عادت درآيد و شخص نتواند خود را مهار نموده و احساسات و هيجانات خويش را كنترل كند.

با نگاهي گذرا به پيرامون خود، مي توان به سادگي دريافت كه دشنام گويي و بددهاني از اعتبار و شأن گوينده كاسته و شخصيت و اعتبار اجتماعي او را زير سؤال مي برد. از اين رو دشنام گويان در نزد ديگران از احترام كم تري برخوردارند و روابط اجتماعي شان با خطر جدي مواجه مي شود.

كساني كه دشنام و ناسزاگويي به شكل عادت در آنان درآمده است، مي بايست خود را درمان كنند؛ زيرا نشان دهنده عدم تعادل شخصيتي فرد و غلبه احساسات و عواطف بر عقل است. دشنام گويي نشان دهنده آن است كه شخص روي رفتار و هيجانات خود كنترلي ندارد. اين به معناي عدم خويشتنداري و ضعف شخصيتي و نيز عدم بلوغ هيجاني شخص مي باشد كه مي بايست اصلاح و درمان گردد. گسترش فرهنگ دشنام در جامعه افزون بر نشانه جهل، كم سوادي و نافرهيختگي جامعه، نشانه انحطاط فرهنگي در جامعه نيز مي باشد؛ زيرا دشنام گويي نشانأ افراد بي تمدن، ناپخته و بي نزاكت است كه آثار آن در فروپاشي اجتماعي و ايجاد تضاد و درگيري ها خود را نشان مي دهد و موجب بروز خشونت در جامعه مي گردد و گسترش و تداوم آن شرايط اجتماعي جامعه را بحراني تر مي سازد. دشنام گويي موجب آزار روحي ديگران مي شود و بي اعتنايي و بي توجهي به حقوق ديگران محسوب مي گردد. دشنام به عنوان فرهنگ عمومي، سبب فساد و به ابتذال كشيده شدن زبان رسمي كشور مي شود به گونه اي كه واژه هاي اصيل، رسا و گوش نواز به فراموشي سپرده شده و واژه هاي ركيك، عاميانه و دشنام ها جاي آنها را پر مي كنند. در محافل علمي دشنام و ناسزا، بحث ها را به مشاجره تبديل مي سازد. چنان كه مي تواند موضوع بحث آنها را تغيير دهد و از هدف مناظره علمي دور سازد. براي مثال فرض كنيد در خلال بحث، بجاي پاسخ: «نه» از «نه احمق» استفاده شود. از اين لحظه به بعد خواهيد ديد كه ديگر موضوع بحث هر چه كه باشد فراموش و به رد و بدل دشنام ميان مناظره كنندگان بدل مي گردد.

● ديدگاه قرآن درباره فحش و ناسزا

خداوند در قرآن مي فرمايد: و لاتسبوا الذين يدعون من دون الله فيسبوا الله عدوا بغير علم كذلك زينا لكل امه عملهم ثم الي ربهم مرجعهم فيبنهم بما كانوا يعملون(انعام.۱۰۸) معبود كساني را كه غير خدا را مي خوانند دشنام ندهيد مبادا آنها (نيز) از روي ظلم و جهل خدا را دشنام دهند، اين چنين براي هر امتي عملشان را زينت داديم سپس بازگشت آنها به سوي پروردگارشان است و آنها را از آنچه عمل مي كردند آگاه مي سازد (و پاداش و كيفر مي دهد) در تفسير نمونه آمده است: هيچگاه بتها و معبودهاي مشركان را دشنام ندهيد، زيرا اين عمل سبب مي شود كه آنها نيز نسبت به ساحت قدس خداوند همين كار را از روي ظلم و ستم و جهل و ناداني انجام دهند.

به طوري كه از بعضي روايات استفاده مي شود جمعي از مؤمنان بر اثر ناراحتي شديد كه از مسئله بت پرستي داشتند، گاهي بتهاي مشركان را به باد ناسزا گرفته و به آنها دشنام مي دادند، قرآن صريحا از اين موضوع، نهي كرد و رعايت اصول ادب و عفت و نزاكت در بيان را، حتي در برابر خرافي ترين و بدترين اديان، لازم شمرد. دليل اين موضوع، روشن است، زيرا با دشنام و ناسزا نمي توان كسي را از مسير غلط باز داشت، بلكه به عكس، تعصب شديد آميخته با جهالت كه در اينگونه افراد است، سبب مي شود كه به اصطلاح روي دنده لجاجت افتاده، در آئين باطل خود راسختر شوند، و براحتي زبان به بدگوئي و توهين نسبت به ساحت قدس پروردگار بگشايند، زيرا هر گروه و ملتي نسبت به عقايد و اعمال خود، تعصب دارد همانطور كه قرآن در جمله بعد مي گويد ما اين چنين براي هر جمعيتي عملشان را زينت داديم (كذلك زينا لكل امه عملهم).

و در پايان آيه مي فرمايد كه بازگشت همه آنها به سوي خدا است، و به آنها خبر مي دهد كه چه اعمالي انجام داده اند.

● ناسزاگويي در روايات

در روايات اسلامي نيز منطق قرآن درباره ترك دشنام به گمراهان و منحرفان، تعقيب شده و پيشوايان بزرگ اسلام به مسلمانان دستور داده اند هميشه روي منطق و استدلال تكيه كنند و به حربه بي حاصل دشنام نسبت به معتقدات مخالفان، متوسل نشوند، در نهج البلاغه مي خوانيم كه علي(ع) به جمعي از يارانش كه پيروان معاويه را در ايام جنگ صفين دشنام مي دادند مي فرمايد: اني اكره لكم ان تكونوا سبابين و لكنكم لو وصفتم اعمالهم و ذكرتم حالهم كان اصوب في القول و ابلغ في العذر. من خوش ندارم كه شما فحاش باشيد، اگر شما به جاي دشنام، اعمال آنها را برشمريد و حالات آنها را متذكر شويد (و روي اعمالشان تجزيه و تحليل نمائيد) به حق و راستي نزديكتر است و براي اتمام حجت بهتر.(تفسير نمونه۳۹۶.۵.)

● ريشه و خاستگاه دشنام و ناسزا

چنان كه گفته شد ريشه ناسزاگويي را مي بايست در عواطف و احساسات جست از اين رو مي توان اصلي ترين عامل را در دشنام گويي، خشم و غضب دانست؛ زيرا وقتي انسان از فردي ناراحت و خشمگين مي شود و قصد آزار او را داشته باشد به او ناسزا و دشنام مي دهد. دومين عامل و خاستگاه ناسزاگويي و دشنام و بددهاني، مسئله عادت است. هنگامي كه انسان با فساق و فجار، اراذل و اوباش، افراد پست و فرومايه، مجالست و هم نشيني كند و با آنها رفيق و مأنوس گردد به تدريج روحيات، خلقيات و عبارات آن ها در او اثر مي گذارد و از آن جا كه سخنان عادي آن ها توأم با هرزه گويي و فحاشي به يكديگر است به او هم سرايت مي كند و ابتدا گهگاهي آن الفاظ ركيك را بر زبان جاري مي سازد و به زشتي آن كلمات توجه دارد ولي بعد از مدتي قبح آن الفاظ از نظرش زائل شده و فحش دادن و فحش شنيدن برايش بصورت امري عادي در مي آيد و بجائي مي رسد كه در شرايط معمولي بطور ناخودآگاه اين الفاظ زشت بر زبانش جاري مي شود و كمتر سخني مي گويد كه چاشني آن فحش و ناسزا نباشد.

● راه درمان و معالجه بيماري دشنام گويي

در روايات و اصول اسلامي راهكارهايي براي درمان اين بيماري بيان شده است كه عبارتند از:

۱) انسان از مقدمات پيدايش غضب اجتناب كند تا نسبت به مؤمنان به خشم نيايد.

۲) غضب خود را فرو نشاند و بر اعصاب خود مسلط شود.

۳) از معاشرت با اهل فسق و فساد پرهيز نمايد تا بتواند زبان خود را از فحش باز دارد.

● رواياتي چند درباره دشنام گويي

۱) امام صادق(ع) فرمود: «فحش دادن ظلم است و ظالم در آتش دوزخ قراردارد.»(۱)

۲) پيامبر(ص)- فرمود: «خداوند بهشت را حرام كرده بر هر دشنام دهنده بي آبروي بي حيائي كه از آنچه مي گويد و از آنچه به او گفته مي شود باكي ندارد و متأثر و ناراحت نمي شود.»(۲)

۳) و نيز فرمود: «هرگاه شخصي را ديديد كه نسبت به آنچه مي گويد يا درباره او گفته مي شود بي مبالات و بي تفاوت است پس همانا او يا زنازاده است و يا شيطان شريك او بوده است.»(۳)

۴) و نيز فرمود: «فحش به مؤمن مانند نزديك شدن به مرگ است.»(۴)

5) همچنين فرمود، فحش به مؤمن فسق، و جنگ با او كفر است.»(۵)

● چند نكته درباره ناسزاگويي

۱) بايد توجه داشت كه سب يكي از ائمه به سب پيامبر، و سب پيامبر به سب خدا برمي گردد و سب خدا شرك بخدا و سب به پيامبر كفر به خدا است، و پيامبر(ص) فرمود هر كسي كه علي را دشنام دهد مرا دشنام داده و هر كس مرا دشنام دهد خدا را دشنام داده است.(۶)

۲) پيامبر (ص) فرمود:«مردگان را دشنام ندهيد، زيرا آن ها به آنچه پيش فرستاده اند مي رسند پس اگر مومن باشند كه مثل زندگان دشنام به آنها جايز نيست و اگر فاسق باشند با اعمال بدي كه انجام داده اند خود را گرفتار و محروم از رحمت الهي ساخته اند، بنابراين، شما به آنان دشنام ندهيد.»(۷)

۳) فحش دادن و هرزه گويي باعث مي شود كه خوبان و نيكان از فحش دهنده تنفر پيدا كنند و در نتيجه از او دوري گزينند و در عوض بدان و پستان دور او را بگيرند و غرق در فساد و تباهي شوند. امير مومنان در اين رابطه مي فرمايد:ازهر كلام زشت و سخن ناروا پرهيز كن زيرا با گفتن آن افراد پست به تو روي مي آورند و كريمان از تو مي گريزند. (۸)

۴) دشنام دادن باعث كينه توزي و دشمني مي شود. شخصي از قبيله بني تميم به خدمت پيامبر رسيد و عرض كرد مرا موعظه كنيد. در بين مواعظ حضرت اين جمله بود: به مردم فحش مده كه باعث دشمني آن ها مي شود. (۹)

۵) كسي كه فحش دادن را شروع كرده از آن كه جواب فحش او را مي ده